Câu 1:

Đoạn thơ trong tác phẩm "Phía sau làng" của Trương Trọng Nghĩa đã để lại trong lòng người đọc những nỗi niềm trăn trở về sự đổi thay của làng quê Việt Nam trong quá trình đô thị hóa. Về mặt nội dung, đoạn thơ là tiếng lòng đầy xót xa khi tác giả chứng kiến cảnh quê hương không còn giữ được vẻ thanh bình vốn có. Hình ảnh những người bạn phải "rời làng kiếm sống" vì đất đai không đủ nuôi người, "mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no" cho thấy thực trạng khó khăn của nông thôn. Sự thay đổi còn hiện hữu qua vẻ ngoài của những "thiếu nữ" không còn hát dân ca hay để tóc dài, và đặc biệt là sự biến mất của "lũy tre ngày xưa" để nhường chỗ cho những ngôi nhà "chen chúc mọc". Về mặt nghệ thuật, thể thơ tự do giúp tác giả bộc lộ cảm xúc một cách tự nhiên, chân thực. Việc sử dụng các hình ảnh đối lập giữa quá khứ (lũy tre, dân ca, tóc dài) và hiện tại (nhà cửa chen chúc, nỗi buồn ruộng rẫy) cùng biện pháp nhân hóa "nhà cửa chen chúc mọc" đã làm nổi bật sự ngột ngạt, mất mát. Câu thơ kết "Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy" như một tiếng thở dài đầy ám ảnh về sự xa rời cội nguồn. Qua đó, tác giả không chỉ thể hiện tình yêu quê hương tha thiết mà còn cảnh báo về việc đánh mất bản sắc văn hóa dân tộc trước cơn lốc hiện đại hóa.

Câu 2:

Trong kỷ nguyên công nghệ 4.0, thế giới dường như đang thu nhỏ lại trong lòng bàn tay thông qua những chiếc điện thoại thông minh. Mạng xã hội, từ một công cụ kết nối đơn thuần, đã vươn mình trở thành một "vũ trụ ảo" khổng lồ, chi phối mạnh mẽ đến mọi mặt của đời sống con người. Nó như một con dao hai lưỡi, mang đến những tiện ích tuyệt vời nhưng cũng tiềm ẩn không ít những hiểm họa khôn lường nếu chúng ta không biết cách làm chủ.

Trước hết, không thể phủ nhận những giá trị tích cực mà mạng xã hội mang lại. Với sự ra đời của Facebook, TikTok hay Instagram, ranh giới về địa lý gần như bị xóa bỏ. Chỉ cần một cú chạm, chúng ta có thể kết nối với người thân ở cách xa nửa vòng trái đất. Đối với học sinh, đây là kho tàng kiến thức vô tận, nơi ta có thể tìm kiếm tài liệu, tham gia các hội nhóm học tập và phát triển kỹ năng mềm. Mạng xã hội còn là môi trường kinh doanh năng động, giúp thúc đẩy kinh tế và lan tỏa những thông điệp nhân văn, những chiến dịch thiện nguyện vì cộng đồng một cách nhanh chóng.

Tuy nhiên, đằng sau ánh hào quang rực rỡ của những lượt "like" và "share" là những góc khuất đáng lo ngại. Mạng xã hội đang dần biến con người thành những "con nợ" của thời gian. Nhiều bạn trẻ dành hàng giờ đồng hồ mỗi ngày chỉ để lướt màn hình một cách vô định, dẫn đến sự xao nhãng trong học tập và công việc. Nguy hại hơn, nó tạo ra một thế hệ "sống ảo" – nơi người ta chăm chút cho những bức ảnh lung linh trên mạng nhưng lại thờ ơ, lạnh nhạt với những người thân yêu ngay bên cạnh. Những bình luận ác ý, hiện tượng bạo lực mạng hay việc lan truyền tin giả (fake news) cũng đang gây ra những tổn thương tâm lý sâu sắc và làm mất ổn định trật tự xã hội.

Đáng sợ nhất chính là sự lệ thuộc. Khi giá trị của một con người bị cân đo đong đếm bằng số lượng người theo dõi, chúng ta dễ rơi vào trạng thái lo âu, tự ti khi so sánh cuộc đời mình với những "vỏ bọc hoàn hảo" của người khác trên mạng. Việc rò rỉ thông tin cá nhân và những trò lừa đảo tinh vi cũng là một bài toán nan giải mà người dùng luôn phải đối mặt.

Vậy, làm thế nào để chúng ta không bị "nhấn chìm" trong biển thông tin ấy? Câu trả lời nằm ở ý thức của mỗi cá nhân. Mạng xã hội vốn dĩ không xấu, nó chỉ là một công cụ, và công cụ đó tốt hay tồi tệ là do bàn tay người sử dụng. Chúng ta cần học cách sử dụng mạng xã hội một cách thông minh: biết chọn lọc thông tin để đọc, biết giới hạn thời gian để sống, và biết giữ thái độ văn minh khi phát ngôn. Thay vì đắm chìm trong thế giới ảo, hãy dành thời gian để đọc một cuốn sách, đi dạo trong công viên hay trò chuyện trực tiếp với bạn bè.

Tóm lại, mạng xã hội là một phần tất yếu của thế giới hiện đại. Đừng để mình trở thành "nô lệ" của những thuật toán, hãy là một người dùng tỉnh táo và bản lĩnh. Hãy dùng mạng xã hội để làm giàu thêm vốn sống và kết nối những yêu thương chân thành, thay vì để nó chia cắt chúng ta khỏi thực tại cuộc đời.