Trương Minh Tuấn
Giới thiệu về bản thân
Xã hội hiện đại với sự bùng nổ của công nghệ đã mang con người đến gần nhau hơn về khoảng cách địa lý nhưng dường như lại đẩy ta xa nhau hơn về tâm hồn. Một trong những căn bệnh nan y đang gặm nhấm nền tảng đạo đức hiện nay chính là sự thờ ơ, vô cảm – tình trạng con người trở nên lãnh đạm, không cảm xúc trước những sự việc diễn ra xung quanh mình.
Sự vô cảm không phải là điều gì quá xa lạ, nó hiện hữu ngay trong những hành động nhỏ nhất thường ngày. Đó là khi ta bắt gặp một vụ tai nạn trên đường nhưng thay vì cứu giúp, đám đông lại vây quanh để quay phim, chụp ảnh đăng lên mạng xã hội. Đó là sự im lặng đáng sợ trước cái ác, cái xấu vì tâm lý "ngại va chạm" hay "không phải việc của mình". Nguy hại hơn, sự vô cảm còn len lỏi vào cả những nghề nghiệp cao quý như y tế, giáo dục khi con người xem nỗi đau của đồng loại chỉ là công cụ để trục lợi hoặc giải trí. Nguyên nhân của căn bệnh này trước hết đến từ lối sống vị kỷ, thực dụng, quá coi trọng lợi ích cá nhân và những giá trị vật chất hào nhoáng. Bên cạnh đó, sự lệ thuộc quá mức vào thế giới ảo đã khiến con người dần đánh mất khả năng giao tiếp và thấu cảm thực tế. Chúng ta mải mê với những lượt tương tác ảo mà quên đi những giọt nước mắt thật ngay bên cạnh. Ngoài ra, giáo dục gia đình và nhà trường đôi khi quá nặng về kiến thức mà nhẹ đi phần dạy làm người, dạy sự trắc ẩn cũng là một nguyên nhân đáng lo ngại. Hậu quả của sự vô cảm là cực kỳ nghiêm trọng. Nó làm rạn nứt các mối quan hệ xã hội, biến con người thành những "ốc đảo" cô độc và tạo điều kiện cho cái ác lộng hành. Một xã hội vô cảm là một xã hội chết, nơi tình người bị khô héo và sự kết nối giữa các cá nhân chỉ còn là những sợi dây lỏng lẻo.
Để chữa trị căn bệnh này, mỗi chúng ta cần phải học cách mở lòng mình, biết yêu thương và sẻ chia từ những việc nhỏ nhất. Hãy hạ chiếc điện thoại xuống để nhìn vào mắt người đối diện, để thấy và cảm nhận nỗi đau cũng như niềm vui của họ. Sự thấu cảm chính là ngọn lửa ấm áp nhất để sưởi ấm những trái tim đang dần băng giá, giúp xã hội trở nên nhân văn và đáng sống hơn.
câu1: Văn bản thuộc thể loại tản văn (hoặc tùy bút). Đây là lối viết giàu cảm xúc, kết hợp giữa tự sự và trữ tình để bày tỏ những suy ngẫm của tác giả về các vấn đề đời sống.
câu2:Đề tài của văn bản là sự vô cảm của con người trong xã hội hiện đại, đặc biệt là tác động tiêu cực của mạng xã hội làm xói mòn tình người và đạo đức.
câu3:Trong đoạn trích, tác giả liệt kê hàng loạt các tin đồn thất thiệt: tin nồi nước bắp có pin đèn, hủ tiếu gõ có chuột cống, chè bưởi có thuốc rầy...
Tác dụng:
Về nội dung: Làm nổi bật sự tràn lan của những tin tức giả, tin độc hại (fake news) trên mạng xã hội và báo chí lá cải. Qua đó, cho thấy sức tàn phá khủng khiếp của những lời đồn thổi vô căn cứ đối với sinh kế và danh dự của những người lao động nghèo.
Về nghệ thuật: Tạo nhịp điệu dồn dập, nhấn mạnh tính chất "tai bay vạ gió" và sự hỗn loạn của thông tin trong thời đại số, giúp câu văn thêm sức thuyết phục và gợi sự đồng cảm, xót xa ở người đọc.
câu3:Hai câu văn này gợi lên một thực trạng đau lòng về sự lên ngôi của lòng tham và sự vô cảm trước nỗi đau của đồng loại:
Con người quá chú trọng vào vật chất (tiền bay, chai bia) mà quên mất sự hiện diện và nỗi đau của nạn nhân.
Nó phản ánh một bộ phận người dân đang bị mờ mắt bởi lợi ích nhỏ nhặt trước mắt, dẫn đến hành vi "hôi của" – một hành động thiếu nhân văn, đi ngược lại truyền thống "lá lành đùm lá rách" của dân tộc.
Cho thấy sự rạn nứt trong sợi dây liên kết giữa người với người: chúng ta nhìn thấy "vật" nhưng không nhìn thấy "người".
câu4:Hai câu văn này gợi lên một thực trạng đau lòng về sự lên ngôi của lòng tham và sự vô cảm trước nỗi đau của đồng loại:
Con người quá chú trọng vào vật chất (tiền bay, chai bia) mà quên mất sự hiện diện và nỗi đau của nạn nhân.
Nó phản ánh một bộ phận người dân đang bị mờ mắt bởi lợi ích nhỏ nhặt trước mắt, dẫn đến hành vi "hôi của" – một hành động thiếu nhân văn, đi ngược lại truyền thống "lá lành đùm lá rách" của dân tộc.
Cho thấy sự rạn nứt trong sợi dây liên kết giữa người với người: chúng ta nhìn thấy "vật" nhưng không nhìn thấy "người".
câu5:Tản văn của Nguyễn Ngọc Tư không chỉ là một câu chuyện kể về những vết rạn trong một cuộc tình, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh về sự rạn nứt của đạo đức con người trước sức mạnh của công nghệ. Từ văn bản này, ta rút ra được những bài học vô cùng thấm thía về cách sống và cách đối xử giữa người với người trong xã hội hiện đại.Thứ nhất, đó là bài học về sự thấu cảm và giữ gìn phẩm giá con người.
Chúng ta đang sống trong một thời đại mà mọi thứ đều có thể được chụp ảnh, quay phim và đăng tải lên mạng xã hội chỉ trong vài giây. Thế nhưng, văn bản đã đặt ra một câu hỏi nhức nhối: Liệu chúng ta có đang biến nỗi đau của đồng loại thành "mồi câu" cho sự hiếu kỳ của mình? Bài học ở đây là hãy biết dừng lại trước khi bấm nút "tải lên". Trước khi là một y sĩ, một người dùng mạng xã hội, chúng ta trước hết phải là một con người biết đau với nỗi đau của người khác. Sự thấu cảm chính là "mắt thần" giúp chúng ta nhìn thấy con người đằng sau những gương mặt biến dạng hay những đôi tay rụng đốt, thay vì chỉ thấy đó là một "tin nóng" để câu tương tác.Thứ hai, bài học về trách nhiệm trước mỗi lời nói và hành động trên không gian mạng.
Văn bản cho thấy sức tàn phá kinh khủng của những tin đồn. Một lời ác ý của cậu học trò hay một dòng trạng thái thiếu kiểm chứng của một trang báo có thể khiến một bà cụ bán chè mất đi chén cơm, khiến một gia đình sập tiệm. Bài học rút ra là mỗi cá nhân cần phải có trách nhiệm với "dấu chân số" của mình. Đừng để sự vô tâm hay lòng thù hận nhất thời biến mình thành kẻ sát nhân không dao trên mạng xã hội. Sự tử tế đôi khi chỉ đơn giản là không chia sẻ những thông tin chưa xác thực và không tham gia vào những cuộc "ném đá" hội đồng.Thứ ba, bài học về việc vượt qua sự vô cảm và sự ngăn cách của những "bức tường vô hình".
Tác giả nhắc đến lời nguyền về "những bức tường vô hình" khiến chúng ta gần nhau về địa lí nhưng xa cách về tâm hồn. Chúng ta thấy "giấy bạc bay" mà không thấy "nạn nhân", thấy "bia lăn lóc" mà không thấy người gặp nạn. Đó là biểu hiện của một lối sống thực dụng và vị kỷ. Bài học quý giá nhất mà văn bản gửi gắm là hãy phá vỡ bức tường của sự vô cảm để thực sự "ngó thấy người". Hãy để công nghệ phục vụ tình người, chứ đừng để những "đồ chơi" ấy điều chỉnh hành vi, làm ta xao lãng những giá trị đạo đức cốt lõi.Tóm lại, văn bản của Nguyễn Ngọc Tư là lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng quyết liệt rằng: Giữa thế giới đầy rẫy những "mồi người" và những lằn ranh chia rẽ, hãy chọn lối sống chậm lại để lắng nghe và yêu thương. Đừng để trái tim mình trở nên "mẻ" đi vì những lượt thích ảo trên mạng, mà hãy làm đầy nó bằng những rung động chân thành giữa đời thực.