a. Đặc điểm dân cư Nhật Bản

• Dân số đông nhưng đang có xu hướng giảm dần trong những năm gần đây.
• Mật độ dân số cao, dân cư tập trung chủ yếu ở các đồng bằng ven biển và đô thị lớn.
• Tỉ lệ dân thành thị rất cao, mức độ đô thị hóa phát triển mạnh.
• Dân số già hóa nhanh, tỉ lệ người trên 65 tuổi ngày càng tăng.
• Người dân có trình độ học vấn cao, kỉ luật lao động tốt, nguồn lao động có tay nghề và chất lượng cao.
• Tuổi thọ trung bình thuộc nhóm cao nhất thế giới.

b. Ảnh hưởng của cơ cấu dân số theo tuổi đến phát triển kinh tế – xã hội Nhật Bản

Tác động tích cực

• Lực lượng lao động có trình độ cao giúp phát triển khoa học – công nghệ và các ngành công nghiệp hiện đại.
• Người cao tuổi nhiều tạo điều kiện phát triển các ngành:
• • Y tế
  • Chăm sóc sức khỏe
  • Dịch vụ dành cho người già.

Tác động tiêu cực

• Thiếu hụt lao động trẻ, làm giảm nguồn nhân lực sản xuất.
• Gánh nặng an sinh xã hội và phúc lợi tăng (lương hưu, y tế).
• Tốc độ tăng trưởng kinh tế có nguy cơ chậm lại do dân số giảm và già hóa.

Kết luận: Cơ cấu dân số già vừa tạo cơ hội phát triển dịch vụ mới, nhưng cũng là thách thức lớn đối với kinh tế – xã hội Nhật Bản.

1. Vùng kinh tế Trung ương

a. Vị trí và điều kiện tự nhiên

• Nằm ở phần phía Tây nước Nga, quanh thủ đô Mát-xcơ-va.
• Địa hình chủ yếu là đồng bằng Đông Âu, tương đối bằng phẳng.
• Khí hậu ôn đới lục địa, thuận lợi cho sinh hoạt và phát triển kinh tế.

b. Dân cư – xã hội

• Là vùng tập trung dân cư đông nhất của Nga.
• Trình độ dân trí cao, nguồn lao động có tay nghề.
• Hệ thống đô thị phát triển mạnh, nhiều thành phố lớn.

c. Kinh tế

• Là trung tâm kinh tế – chính trị – khoa học – kĩ thuật quan trọng nhất của Nga.
• Công nghiệp phát triển đa dạng:
• • Cơ khí chế tạo
  • Điện tử
  • Hóa chất
  • Công nghiệp nhẹ và thực phẩm
• Giao thông phát triển, là đầu mối giao thông lớn.

Đặc trưng nổi bật: phát triển mạnh về công nghiệp hiện đại và dịch vụ, vai trò đầu não của nền kinh tế Nga.

2. Vùng kinh tế Viễn Đông

a. Vị trí và điều kiện tự nhiên

• Nằm ở phía Đông nước Nga, giáp Thái Bình Dương.
• Diện tích rộng lớn nhưng địa hình phức tạp: núi, cao nguyên, rừng taiga.
• Khí hậu khắc nghiệt, mùa đông lạnh kéo dài.

b. Tài nguyên thiên nhiên

• Giàu tài nguyên:
• • Than đá, dầu mỏ, khí tự nhiên
  • Vàng, kim loại màu
  • Rừng và nguồn hải sản phong phú.

c. Dân cư – kinh tế

• Dân cư thưa thớt, thiếu lao động.
• Kinh tế chủ yếu:
• • Khai thác khoáng sản
  • Lâm nghiệp
  • Đánh bắt và chế biến hải sản
  • Phát triển các cảng biển và giao thương với châu Á – Thái Bình Dương.

Đặc trưng nổi bật: vùng giàu tài nguyên, có vai trò chiến lược về kinh tế biển và giao thương quốc tế nhưng còn khó khăn về dân cư và điều kiện tự nhiên.