Câu 1. (Khoảng 200 chữ)

Truyện Chuyện người nghĩa phụ ở Khoái Châu thể hiện chủ đề sâu sắc về số phận bi kịch của người phụ nữ trong xã hội phong kiến, đồng thời gửi gắm quan niệm đạo đức của tác giả đối với con người và gia đình. Nhân vật Nhị Khanh hiện lên là hình ảnh tiêu biểu cho người phụ nữ hiền thục, thủy chung, giàu đức hi sinh. Dù chồng bê tha, lêu lổng, nàng vẫn hết lòng khuyên can, giữ trọn đạo nghĩa vợ chồng. Khi bị đẩy vào hoàn cảnh oan nghiệt, Nhị Khanh chọn cái chết để bảo toàn danh tiết, thể hiện phẩm hạnh cao đẹp nhưng cũng phơi bày sự bất công tàn nhẫn của xã hội phong kiến đối với người phụ nữ. Bên cạnh đó, truyện còn phê phán gay gắt Trọng Quỳ – kẻ chồng vô trách nhiệm, vì thói ăn chơi mà đẩy vợ vào bước đường cùng. Qua yếu tố kì ảo, tác giả không chỉ bày tỏ niềm cảm thương với người phụ nữ oan khuất mà còn khẳng định đạo lí: muốn giữ gìn gia đình và nhân cách, con người phải biết “tự sửa mình”, sống có trách nhiệm với vợ con và với chính lương tâm của mình.

Câu 2. (Khoảng 600 chữ)

Trong cuộc sống hiện đại, thức khuya để học tập hay làm việc đã trở thành thói quen phổ biến của nhiều người, trong đó có cả người thân của em. Tuy nhiên, đây là một thói quen không tốt, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tinh thần và hiệu quả học tập, lao động. Vì vậy, em muốn thuyết phục người thân của mình từ bỏ thói quen thức khuya để xây dựng một lối sống khoa học, lành mạnh hơn.

Trước hết, thức khuya gây tác hại rõ rệt đến sức khỏe. Ban đêm là thời gian cơ thể cần được nghỉ ngơi để phục hồi năng lượng sau một ngày dài. Việc thường xuyên ngủ muộn khiến cơ thể mệt mỏi, suy giảm sức đề kháng, dễ mắc các bệnh như đau đầu, suy nhược, rối loạn tiêu hóa hay các vấn đề về tim mạch. Đặc biệt, thiếu ngủ kéo dài còn ảnh hưởng xấu đến trí nhớ và khả năng tập trung, khiến việc học tập và làm việc kém hiệu quả hơn, đi ngược lại mục đích ban đầu của việc thức khuya.

Không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất, thức khuya còn tác động tiêu cực đến tinh thần. Khi không ngủ đủ giấc, con người dễ cáu gắt, căng thẳng, mất kiên nhẫn và khó kiểm soát cảm xúc. Điều này không chỉ làm giảm chất lượng công việc mà còn ảnh hưởng đến các mối quan hệ trong gia đình. Một người thường xuyên mệt mỏi, thiếu ngủ sẽ khó giữ được tinh thần lạc quan và thái độ tích cực trong cuộc sống.

Bên cạnh đó, thức khuya chưa chắc đã giúp học tập và làm việc hiệu quả hơn. Nhiều nghiên cứu cho thấy, làm việc khi cơ thể đã mệt mỏi thường dẫn đến sai sót, tiếp thu chậm và phải mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành công việc. Thay vì thức khuya, việc sắp xếp thời gian hợp lí, ngủ đủ giấc và dậy sớm sẽ giúp tinh thần tỉnh táo, tư duy minh mẫn và năng suất cao hơn.

Vì những lí do trên, em mong người thân của mình có thể thay đổi thói quen thức khuya bằng cách xây dựng thời gian biểu khoa học: hoàn thành công việc quan trọng vào ban ngày, hạn chế sử dụng điện thoại trước khi ngủ, đi ngủ sớm và ngủ đủ giấc. Việc từ bỏ thói quen thức khuya không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe mà còn mang lại cuộc sống cân bằng, hiệu quả và hạnh phúc hơn. Em tin rằng, khi hiểu được những tác hại lâu dài của thức khuya, người thân của em sẽ sẵn sàng thay đổi vì chính bản thân mình và vì những người yêu thương xung quanh.

Câu 1.
Truyện viết về đề tài số phận và phẩm hạnh người phụ nữ trong xã hội phong kiến, đồng thời phê phán thói ăn chơi, bạc nghĩa của người chồng và những bất công đẩy người phụ nữ lương thiện vào bi kịch.

Câu 2.
Biện pháp tu từ: liệt kê
→ “bóng tà rọi cửa, rêu biếc đầy sân, năm ba tiếng quạ kêu…”
(Tác dụng: gợi không gian hoang vắng, lạnh lẽo, nhuốm màu âm giới, báo hiệu cuộc gặp gỡ kì dị).

Câu 3.

• Chi tiết hoang đường kì ảo: Nhị Khanh sau khi chết vẫn hiện về gặp Trọng Quỳ, nói chuyện, được giao coi giữ sổ sách ở đền Trưng Vương.
• Tác dụng của yếu tố kì ảo:
• • Tạo sức hấp dẫn cho truyện truyền kì.
  • Thể hiện niềm tin dân gian về linh hồn, âm – dương.
  • Làm nổi bật nỗi oan khuất và phẩm chất nghĩa tình của Nhị Khanh.
  • Gián tiếp phê phán Trọng Quỳ và xã hội bất công đã đẩy nàng đến cái chết.

Câu 4.

• Chủ đề của truyện: Ca ngợi phẩm hạnh, đức hi sinh, lòng thủy chung của người phụ nữ; đồng thời lên án sự vô trách nhiệm, sa đọa của người chồng và những thế lực làm tha hóa con người.
• Tác phẩm cùng chủ đề: Chuyện người con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ).

Câu 5.
Thông điệp “tự sửa mình” trong lời bình có ý nghĩa sâu sắc:

• Nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân của con người, đặc biệt là người trụ cột gia đình.
• Khẳng định: muốn giữ được gia đình, hạnh phúc và đạo lí làm người thì trước hết phải sống đúng đắn, có nhân cách, biết tự kiểm điểm và tu dưỡng.
• Thông điệp này không chỉ đúng trong xã hội phong kiến mà còn mang giá trị nhân sinh bền vững, nhắc nhở con người hôm nay sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.