Phân tích bài thơ “Cảnh ngày hè”

Trong nền văn học trung đại Việt Nam, Nguyễn Trãi là một nhà thơ lớn với tâm hồn giàu tình yêu thiên nhiên và tấm lòng luôn hướng về nhân dân. Bài thơ “Cảnh ngày hè” là một trong những tác phẩm tiêu biểu thể hiện rõ vẻ đẹp tâm hồn ấy, đồng thời khắc họa bức tranh thiên nhiên mùa hè đầy sức sống.

Mở đầu bài thơ là hình ảnh một con người sống ung dung, thư thái giữa thiên nhiên:
“Rồi hóng mát thuở ngày trường”.
Câu thơ gợi ra cảnh Nguyễn Trãi đang tận hưởng những ngày hè dài trong trạng thái nhàn nhã. Tuy nhiên, sự “nhàn” ở đây không phải là buông xuôi mà là khoảng lặng để hòa mình vào thiên nhiên, cảm nhận vẻ đẹp của cuộc sống.

Bức tranh thiên nhiên mùa hè hiện lên rực rỡ và tràn đầy sức sống qua những hình ảnh giàu màu sắc và vận động:
“Hoè lục đùn đùn tán rợp giương
Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ
Hồng liên trì đã tiễn mùi hương.”
Màu xanh của cây hòe, màu đỏ của hoa lựu, màu hồng của hoa sen hòa quyện tạo nên một bức tranh đa sắc. Đặc biệt, các động từ như “đùn đùn”, “giương”, “phun” khiến cảnh vật như đang chuyển động không ngừng, thể hiện sức sống mãnh liệt của thiên nhiên mùa hè.

Không chỉ có cảnh sắc, bức tranh còn có âm thanh của cuộc sống:
“Lao xao chợ cá làng ngư phủ
Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương.”
Âm thanh “lao xao” của chợ cá và tiếng ve “dắng dỏi” làm cho bức tranh trở nên sinh động, gần gũi. Đó không chỉ là âm thanh của thiên nhiên mà còn là nhịp sống của con người lao động. Qua đó, ta thấy được sự gắn bó sâu sắc của Nguyễn Trãi với cuộc sống bình dị của nhân dân.

Đặc biệt, hai câu thơ cuối thể hiện rõ tấm lòng cao đẹp của tác giả:
“Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng
Dân giàu đủ khắp đòi phương.”
Ước mong có được cây đàn của vua Nghiêu Thuấn để mang lại cuộc sống ấm no cho muôn dân cho thấy Nguyễn Trãi luôn trăn trở vì hạnh phúc của nhân dân. Đây chính là vẻ đẹp lớn nhất trong tâm hồn ông – một con người suốt đời vì dân, vì nước.

Tóm lại, “Cảnh ngày hè” không chỉ là bức tranh thiên nhiên mùa hè rực rỡ mà còn là tiếng lòng của Nguyễn Trãi. Qua bài thơ, ta cảm nhận được một tâm hồn yêu thiên nhiên, yêu cuộc sống và luôn hướng về nhân dân. Chính điều đó đã làm nên giá trị bền vững của tác phẩm trong lòng người đọc.

• Yêu thiên nhiên tha thiết: rung cảm trước vẻ đẹp rực rỡ, đầy sức sống của cảnh mùa hè.
• Yêu cuộc sống, gắn bó với nhân dân: lắng nghe âm thanh đời sống bình dị (chợ cá, tiếng ve).
• Tấm lòng vì dân, vì nước: ước mong “dân giàu đủ khắp đòi phương”.

• đùn đùn”: gợi hình ảnh tán lá cây hòe mọc dày, lớp lớp chen nhau, thể hiện sức sống mạnh mẽ, tràn đầy của thiên nhiên mùa hè.
• “giương”: diễn tả tán cây vươn rộng ra như che phủ không gian, làm nổi bật vẻ xanh mát, rộng lớn.
• “phun”: khiến hoa lựu như đang bắn ra những tia đỏ rực, tạo cảm giác sinh động, bùng nổ sắc màu.

Xét tam giác BED có:

MI //ED(gt)

ME=BM(gt)

nên ID=IB

Xét tam giác CED có:

NK//ED(gt)

NC=ND(gt)

nên KE=KC

Suy ra:MI=\(\frac12\) ED,MK=\(\frac12\) ED,ED=\(\frac12\) BC

Vậy MI=IK=KN

Xét tg ABC có

NA=NB; MA=MC => MN là đường trung bình của tg ABC => MN//BC

Xét tg GBC có

DG=DB; EG=EC => DE là đường trung bình của tg GBC => DE//BC

=> MN//DE (cùng // BC)

b/

Xét tg ABG có

NA=NB; DG=DB => ND là đường trung bình của tg ABG => ND//AG

Xét tg ACG có

MA=MC; EG=EC => ME là đường trung bình của tg ACG => ME//AG

=> ND//ME (cùng // với AG)

a/ Goi E là trung điểm của MC

Từ gt \(A M = \frac{1}{2} M C \Rightarrow A M = M E = E C\)

Xét tg BCM có

ME=EC (cmt); DB=DC (gt) => DE là đường trung bình của tg BCM

=> DE//BM 

Xét tg ADE có

AM=ME (cmt)

BM//DE (cmt) =>OM//DE

=> OA=OD (trong tg đường thẳng đi qua trung điểm của 1 cạnh và // với 1 cạnh thì đi qua trung điểm cạnh còn lại)

b/

Ta có DE là đường trung bình của tg BCM \(\Rightarrow D E = \frac{1}{2} B M\)

Xét tg ADE có

OA=OD (cmt); AM=ME (cmt) => OM là đường trung bình của tg ADE

\(\Rightarrow O M = \frac{1}{2} D E = \frac{1}{2} . \frac{1}{2} B M = \frac{1}{4} B M\)

a, Xét tam giác ABCcó:

M là trung điểm của BC

I là trung điểm của AM

Trong tam giác ABM, đoạn BI cắt cạnh AM tại trung điểm I , nên theo định lí đường trung bình , đường thẳng BI cắt AC tại D sao cho:

AD:DC=1:2

Suy ra:

AD=\(\frac12\) DC

b, Xét tam giác ABD có:

I là trung điểm của AM

D nằm trên AC sao cho AD=\(\frac12\) DC

Ta thu được :BD=2ID

hay BD>ID

1. While I was sleeping, it started to rain heavily.
2. We were shocked when we heard the news.
3. Before my father leaves for work, he always has breakfast.
4. After I finish my homework, I usually watch TV.

1.She was surprised when she found a golden coin in the garden.

2.As soon as I find my wallet, I will go shopping right after.

3.He made a quick phone call to a client before he left the office.

4.After he mowed the lawn, he took a rest.