Câu 1 (khoảng 200 chữ): Trong văn bản Chiếu cầu hiền tài, Nguyễn Trãi đã thể hiện nghệ thuật lập luận chặt chẽ, giàu sức thuyết phục. Trước hết, tác giả nêu luận điểm rõ ràng: việc trị nước trước hết phải trọng dụng hiền tài. Luận điểm ấy được triển khai bằng cách lập luận theo trình tự hợp lí: từ lí lẽ chung đến dẫn chứng cụ thể. Ông nhắc lại thực tế lịch sử các triều đại thịnh trị như Hán, Đường nhờ biết dùng người hiền, qua đó khẳng định vai trò quyết định của nhân tài đối với sự hưng suy của đất nước. Bên cạnh đó, cách đưa dẫn chứng tiêu biểu, cụ thể (Tiêu Hà, Hàn Tín,…) giúp tăng tính xác thực. Đặc biệt, tác giả kết hợp giữa lí và tình: vừa phân tích, vừa bày tỏ nỗi lo lắng, trăn trở của nhà vua khi chưa tìm được người tài, tạo nên sức lay động. Giọng điệu khiêm nhường nhưng tha thiết cũng làm nổi bật tinh thần cầu hiền chân thành. Nhờ đó, bài chiếu không chỉ có tính chính luận mà còn giàu cảm xúc, dễ thuyết phục người đọc, người nghe. Câu 2 (khoảng 600 chữ): “Chảy máu chất xám” là hiện tượng những người có trình độ cao, tài năng rời bỏ đất nước để học tập, làm việc lâu dài ở nước ngoài. Đây đang là vấn đề đáng quan tâm ở Việt Nam hiện nay, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển lâu dài của quốc gia. Trước hết, cần hiểu rằng nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố then chốt trong thời đại tri thức. Khi những người giỏi ra đi, đất nước sẽ thiếu hụt lực lượng sáng tạo, nghiên cứu và lãnh đạo. Điều này có thể làm chậm quá trình phát triển khoa học – công nghệ, giảm sức cạnh tranh quốc gia. Trong khi đó, nhiều quốc gia phát triển lại thu hút nhân tài bằng điều kiện làm việc tốt, môi trường chuyên nghiệp và mức đãi ngộ cao, khiến việc “chảy máu chất xám” càng trở nên rõ rệt. Nguyên nhân của hiện tượng này đến từ nhiều phía. Một mặt, trong nước vẫn còn hạn chế về cơ hội phát triển, môi trường nghiên cứu, cơ sở vật chất hay chế độ đãi ngộ. Nhiều người trẻ tài năng chưa được trọng dụng đúng mức, dẫn đến tâm lí muốn tìm cơ hội tốt hơn ở nước ngoài. Mặt khác, xu thế hội nhập toàn cầu cũng tạo điều kiện thuận lợi cho việc học tập và làm việc quốc tế, khiến việc di chuyển nhân lực trở nên dễ dàng hơn. Tuy nhiên, không thể nhìn nhận vấn đề một chiều. Việc người Việt ra nước ngoài học tập, làm việc cũng mang lại mặt tích cực nếu họ quay trở về cống hiến hoặc đóng góp tri thức, kinh nghiệm cho quê hương. Vì vậy, điều quan trọng không phải là ngăn cản, mà là tìm cách “giữ chân” và “thu hút” nhân tài. Để hạn chế tình trạng này, cần có những giải pháp đồng bộ. Nhà nước cần cải thiện môi trường làm việc, đầu tư mạnh cho giáo dục và khoa học – công nghệ, đồng thời có chính sách đãi ngộ xứng đáng với người tài. Bên cạnh đó, cần tạo cơ hội công bằng để mỗi cá nhân được phát huy năng lực. Về phía mỗi người trẻ, cần có ý thức trách nhiệm với đất nước, biết cân nhắc giữa lợi ích cá nhân và sự cống hiến lâu dài. Tóm lại, “chảy máu chất xám” là một thách thức lớn nhưng không phải không thể giải quyết. Khi đất nước tạo được môi trường tốt và mỗi cá nhân có ý thức đóng góp, nguồn nhân lực chất lượng cao sẽ trở thành động lực mạnh mẽ đưa Việt Nam phát triển bền vững trong tương lai.

Câu 1: Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận. Câu 2: Chủ thể bài viết: Nhà vua (trẫm). Câu 3: Mục đích: Kêu gọi, chiêu mộ và trọng dụng hiền tài để giúp nước. Các đường lối tiến cử: Quan lại tiến cử người hiền. Người hiền tự tiến cử mình (“dâng ngọc bán rao”). Câu 4: Dẫn chứng: Việc các đời trước (Hán, Đường) biết tiến cử và trọng dụng hiền tài như Tiêu Hà, Hàn Tín… nên đất nước thịnh trị. Nhận xét: Dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu, có sức thuyết phục cao. Câu 5: Phẩm chất của chủ thể: Yêu nước, lo cho dân, trọng dụng nhân tài, khiêm tốn và có tinh thần cầu hiền.