Câu 1 Bài thơ Thuật hoài của Phạm Ngũ Lão là tiếng nói đầy hào sảng của một người anh hùng thời Trần, đồng thời bộc lộ lý tưởng sống cao đẹp của kẻ làm trai. Trước hết, bài thơ khắc họa khí thế chiến đấu mạnh mẽ của quân đội nhà Trần – những “hoành sóc giang sơn” với tầm vóc lớn lao, sánh ngang vũ trụ. Hình ảnh “tam quân tì hổ khí thôn ngưu” cho thấy sức mạnh như hổ báo, tinh thần quyết chiến quyết thắng, tạo nên bức tranh hào hùng về thời đại Đông A. Bên cạnh niềm tự hào dân tộc, bài thơ còn thể hiện nỗi thẹn của tác giả trước chí lớn chưa thành: “Nam tử vi danh thân bất hựu”. Đó không phải nỗi thẹn nhỏ bé, mà là sự tự vấn của người anh hùng muốn cống hiến trọn vẹn cho non sông. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng hình ảnh giàu tính ước lệ, phóng đại mà không khoa trương, kết hợp ngôn từ hàm súc, trang trọng đặc trưng của thơ Đường luật. Cách đối lập giữa cái lớn lao của thời đại và cái chưa trọn của bản thân càng làm nổi bật tấm lòng trung quân ái quốc của Phạm Ngũ Lão. Bởi vậy, Thuật hoài trở thành biểu tượng cho vẻ đẹp hào khí Đông A và khát vọng sống có ý nghĩa của con người thời Trần

Câu 2

Bài làm

Trong mọi giai đoạn lịch sử, thế hệ trẻ luôn giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong sự tồn vong và phát triển của dân tộc. Nếu cha ông đã hy sinh xương máu để bảo vệ độc lập, thì thế hệ trẻ hôm nay mang trên vai trách nhiệm xây dựng và phát triển đất nước giàu mạnh, văn minh. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự bùng nổ của khoa học – công nghệ, trách nhiệm ấy càng trở nên rõ ràng và cấp thiết hơn bao giờ hết. Trước hết, thế hệ trẻ phải có lý tưởng sống đúng đắn. Một người trẻ chỉ có thể đóng góp cho Tổ quốc khi họ hiểu rằng đất nước không nằm đâu xa, mà chính là nơi mình sống, học tập và trưởng thành. Lý tưởng sống vì cộng đồng, vì sự tiến bộ của xã hội sẽ định hướng cho thanh niên tránh xa lối sống ích kỷ, chỉ biết hưởng thụ, và hướng họ đến các giá trị tốt đẹp hơn. Bên cạnh đó, trách nhiệm quan trọng nhất của người trẻ là trang bị tri thức và rèn luyện bản lĩnh. Trong thời đại tri thức, sự tụt hậu về học vấn đồng nghĩa với sự thua kém về quốc gia. Vì vậy, mỗi học sinh, sinh viên cần nỗ lực học tập, rèn luyện kỹ năng, nuôi dưỡng năng lực sáng tạo để có thể góp phần giải quyết những vấn đề mới của đất nước: phát triển kinh tế tri thức, chuyển đổi số, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa… Học tập không chỉ vì bản thân, mà còn để trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự phát triển bền vững của quốc gia. Một trách nhiệm không thể thiếu nữa là giữ gìn đạo đức, ý thức pháp luật và lòng tự hào dân tộc. Trước các trào lưu văn hóa đa dạng, thậm chí lệch lạc, người trẻ càng phải biết chọn lọc để không đánh mất gốc rễ truyền thống. Sống đúng pháp luật, tôn trọng chuẩn mực đạo đức chính là cách thiết thực để bảo vệ môi trường xã hội lành mạnh. Cũng từ lòng tự hào và hiểu biết về lịch sử, thanh niên sẽ trân trọng hơn những giá trị mà các thế hệ đi trước đã gìn giữ.

Không chỉ vậy, thế hệ trẻ còn cần tích cực hành động: tham gia các hoạt động tình nguyện, đóng góp cho cộng đồng; chủ động khởi nghiệp, sáng tạo; mạnh dạn tiếp nhận cái mới để đưa đất nước tiến xa. Mỗi hành động nhỏ như giữ gìn môi trường sống, giúp đỡ người khó khăn, hay lan tỏa những điều tử tế trên mạng xã hội đều góp phần làm đẹp hình ảnh người Việt Nam trong thời đại mới. Tóm lại, trách nhiệm của thế hệ trẻ đối với đất nước không phải điều gì quá lớn lao hay xa vời. Đó là lý tưởng đúng đắn, tri thức vững vàng, đạo đức trong sáng và những hành động thiết thực mỗi ngày. Khi người trẻ ý thức được vai trò của mình và không ngừng nỗ lực, đất nước sẽ có thêm nguồn sức mạnh mạnh mẽ để vươn lên. Tương lai dân tộc nằm trong tay thế hệ trẻ, và mỗi người trẻ hôm nay chính là chủ nhân của đất nước ngày mai.

Câu 1

Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt

Câu 2

Câu 3

Tác dụng của biện pháp ẩn dụ "tì hổ" (hổ báo): Giúp làm nổi bật sức mạnh, sự dũng mãnh, oai phong của ba quân (quân đội). Hình ảnh này gợi liên tưởng đến những đội quân thiện chiến, có khả năng chiến đấu phi thường.

Tác dụng của biện pháp khoa trương (phóng đại) "khí thôn ngưu" (khí thế nuốt sao Ngưu): Nhấn mạnh khí thế hừng hực, mạnh mẽ, có thể át cả sao Ngưu trên trời. Biện pháp này tô đậm sự hào hùng, quyết tâm chiến thắng và tầm vóc phi thường của đội quân.

Câu 4

Hình tượng này được xây dựng qua các chi tiết: tư thế hiên ngang, gánh vác sơn hà, khí thế "nuốt sao Ngưu", và nỗi thẹn khi chưa lập được công danh.

Thể hiện vẻ đẹp của người anh hùng thời Trần, mang tầm vóc sử thi, hòa quyện giữa cái tôi cá nhân và cái chung của dân tộc

Bộc lộ cốt cách anh hùng, tinh thần thượng võ và lý tưởng sống cao đẹp của con người thời đại bấy giờ.

Câu 5

Thông điệp về trách nhiệm và khát vọng cống hiến.

Lí do tâm đắc: Thông điệp này có ý nghĩa sâu sắc trong mọi thời đại, nhắc nhở mỗi cá nhân, đặc biệt là thế hệ trẻ, cần nuôi dưỡng hoài bão, ý chí vươn lên và ý thức trách nhiệm đối với cộng đồng, đất nước.

Sự "thẹn" của Phạm Ngũ Lão khi chưa lập công danh là một lời nhắc nhở mạnh mẽ về việc không ngừng phấn đấu, rèn luyện để đóng góp giá trị cho xã hội, tránh lối sống tầm thường, vô nghĩa.