Trong kho tàng truyện ngụ ngôn Việt Nam, "Đẽo cày giữa đường" là một bài học sâu sắc về sự kiên định và chính kiến trong cuộc sống. Qua nhân vật người thợ mộc, tác giả dân gian đã khéo léo phê phán những người thiếu bản lĩnh, luôn bị tác động bởi ý kiến bên ngoài mà dẫn đến thất bại. Ngay từ đầu truyện, ta thấy anh thợ mộc là người có khát vọng làm giàu chính đáng. Anh đã dồn hết vốn liếng trong nhà để mua gỗ về đẽo cày bán. Tuy nhiên, sai lầm bắt đầu từ việc anh đặt cửa hàng ngay bên vệ đường và sẵn sàng lắng nghe mọi lời góp ý một cách máy móc. Đặc điểm nổi bật nhất của anh thợ mộc chính là sự ba phải và thiếu chính kiến. Khi ông cụ đi qua bảo phải đẽo cày "cao và to" mới dễ cày, anh liền làm theo. Đến khi bác nông dân bảo phải đẽo "nhỏ và thấp", anh cũng thấy có lý rồi sửa lại ngay lập tức. Đỉnh điểm của sự mù quáng là khi anh nghe lời một người nói về việc đẽo cày cho voi để bán được nhiều tiền, anh đã biến toàn bộ số gỗ còn lại thành những chiếc cày khổng lồ không ai dùng được. Anh thợ mộc không hiểu rằng, mỗi người góp ý đều đứng trên góc nhìn cá nhân hoặc sự thiếu hiểu biết của họ. Việc lắng nghe là tốt, nhưng người thợ mộc lại thiếu đi sự phân tích và đánh giá. Anh không nắm vững kỹ thuật nghề nghiệp của chính mình, dẫn đến việc bị xoay như chong chóng giữa các luồng ý kiến trái chiều. Kết cục của câu chuyện thật chua chát: "vốn liếng đi đời nhà ma". Hình ảnh đống củi vụn chính là cái giá phải trả cho sự thiếu bản lĩnh. Nhân vật này để lại cho chúng ta bài học quý giá: Trong cuộc sống, muốn thành công, chúng ta phải có mục tiêu rõ ràng, có kiến thức vững vàng và đặc biệt là phải có chính kiến để bảo vệ quan điểm của mình.