Câu 1. Viết đoạn văn khoảng 200 chữ

Tôn trọng sự khác biệt của người khác là một biểu hiện đẹp của lối sống văn minh và nhân ái. Mỗi người sinh ra đều có tính cách, sở thích, quan điểm, hoàn cảnh sống riêng nên không ai hoàn toàn giống ai. Vì vậy, biết chấp nhận và tôn trọng sự khác biệt giúp chúng ta xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp, hạn chế mâu thuẫn và xung đột không đáng có. Khi được tôn trọng, con người sẽ cảm thấy tự tin, được lắng nghe và có động lực phát triển bản thân. Ngược lại, nếu áp đặt suy nghĩ của mình lên người khác, chê bai hay kỳ thị những điều khác biệt, chúng ta dễ làm tổn thương người khác và tạo ra khoảng cách trong giao tiếp. Trong xã hội hiện đại, sự khác biệt còn tạo nên sự đa dạng, góp phần thúc đẩy sáng tạo và tiến bộ. Là học sinh, chúng ta cần học cách lắng nghe, không vội phán xét bạn bè vì ngoại hình, hoàn cảnh hay sở thích của họ. Tôn trọng sự khác biệt chính là tôn trọng con người và làm cho cuộc sống trở nên tốt đẹp hơn.

Câu 2

Lưu Trọng Lư là một trong những gương mặt tiêu biểu của phong trào Thơ mới. Thơ ông giàu cảm xúc, nhẹ nhàng và sâu lắng, thường thể hiện những rung động tinh tế của tâm hồn con người. Bài thơ Nắng mới là một trong những sáng tác tiêu biểu của ông, thể hiện nỗi nhớ thương tha thiết của người con đối với mẹ đã khuất. Qua hình ảnh nắng mới và những kỉ niệm tuổi thơ thân thương, bài thơ đã để lại trong lòng người đọc nhiều xúc động sâu sắc về tình mẫu tử thiêng liêng.

Mở đầu bài thơ là khung cảnh thiên nhiên quen thuộc nơi làng quê:

“Mỗi lần nắng mới hắt bên song,
Xao xác, gà trưa gáy não nùng,”

Hình ảnh “nắng mới” gợi ánh nắng đầu ngày trong trẻo, ấm áp chiếu vào bên song cửa. Đó là tín hiệu của một ngày mới, của sự sống và niềm vui. Tuy nhiên, âm thanh “gà trưa gáy não nùng” lại gợi nỗi buồn man mác. Từ láy “xao xác” vừa diễn tả âm thanh, vừa gợi cảm giác trống vắng, cô quạnh. Cảnh vật quen thuộc ấy đã khơi dậy trong lòng nhà thơ những hồi ức xa xưa.

Từ cảnh hiện tại, dòng hồi tưởng đưa tác giả trở về tuổi thơ bên mẹ:

“Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời
Lúc người còn sống, tôi lên mười;”

Câu thơ giản dị mà chứa chan tình cảm. Từ “me” là cách gọi mẹ thân thương của người miền Trung, tạo cảm giác gần gũi, chân thật. Nhà thơ nhớ về thời niên thiếu khi mẹ còn sống, lúc mình mới lên mười – cái tuổi còn ngây thơ, bé bỏng và rất cần sự yêu thương, chở che của mẹ. Nỗi nhớ hiện lên tự nhiên, da diết, khiến người đọc cảm nhận được tình yêu mẹ sâu nặng của tác giả.

Trong dòng hồi tưởng ấy, hình ảnh người mẹ hiện lên thật bình dị mà đẹp đẽ:

“Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội,
Áo đỏ người đưa trước giậu phơi.”

Ánh nắng ngoài cánh đồng như vui tươi, rộn ràng qua từ “reo”. Trong khung cảnh ấy, mẹ xuất hiện với công việc quen thuộc là giặt giũ, phơi áo trước giậu. Hình ảnh “áo đỏ” tạo điểm nhấn nổi bật, đem đến cảm giác ấm áp, tươi sáng. Người mẹ hiện lên chăm chỉ, hiền hậu, đảm đang và đầy yêu thương. Đó là hình ảnh rất đời thường nhưng đã in sâu trong tâm trí người con.

Khổ thơ cuối là nỗi nhớ thương da diết và hình bóng mẹ không thể phai mờ trong kí ức:

“Hình dáng me tôi chửa xoá mờ
Hãy còn mường tượng lúc vào ra:
Nét cười đen nhánh sau tay áo
Trong ánh trưa hè trước giậu thưa.”

Dù thời gian trôi qua, hình dáng mẹ vẫn “chửa xoá mờ” trong lòng tác giả. Nhà thơ vẫn như nhìn thấy mẹ đi lại trong sân nhà, vẫn nhớ nụ cười hiền hậu thấp thoáng sau tay áo. Chi tiết “nét cười đen nhánh” gợi vẻ đẹp mộc mạc, chân quê của người mẹ Việt Nam. Nỗi nhớ ấy vừa cụ thể vừa sâu lắng, thể hiện tình cảm tha thiết của người con dành cho mẹ.

Bài thơ thành công nhờ ngôn ngữ giản dị, hình ảnh gần gũi, giọng điệu nhẹ nhàng mà sâu sắc. Từ những kỉ niệm đời thường, Lưu Trọng Lư đã diễn tả chân thành nỗi nhớ mẹ da diết và tình mẫu tử thiêng liêng. Nắng mới không chỉ là tiếng lòng riêng của nhà thơ mà còn gợi trong mỗi người đọc tình yêu thương, lòng biết ơn đối với mẹ – người luôn hi sinh thầm lặng vì con.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận.

Câu 2. Hai cặp từ/cụm từ đối lập trong đoạn (1):

• tằn tiện – phung phí
• ở nhà – ưa bay nhảy

Câu 3. Tác giả cho rằng “đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng” vì mỗi người có hoàn cảnh, suy nghĩ và cách sống riêng. Nếu chỉ nhìn bề ngoài rồi đánh giá sẽ dễ sai lầm, phiến diện và làm tổn thương người khác.

Câu 4. Quan điểm “Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó” nghĩa là: nguy hiểm nhất không phải người khác có định kiến, mà là bản thân ta tin theo những định kiến ấy, để nó chi phối suy nghĩ và hành động của mình, khiến ta mất đi sự khách quan và tự do sống đúng với bản thân.

Câu 5. Thông điệp em rút ra từ văn bản:
Cần sống cởi mở, tôn trọng sự khác biệt, không vội vàng phán xét người khác theo định kiến; hãy biết lắng nghe chính mình và sống tự tin theo điều đúng đắn.