Câu 1. Phương thức biểu đạt chính: Phương thức biểu đạt chính của văn bản là tự sự (kể lại các sự việc theo trình tự thời gian và có liên quan đến các nhân vật).

Câu 2. Các chi tiết liên quan đến sự thật lịch sử và vai trò:

- Các chi tiết sự thật lịch sử: * Thời đại: Đời Hùng Vương thứ sáu (triều Hùng Huy Vương).

+ Sự kiện: Giặc Ân phương Bắc xâm lược nước Văn Lang.

+ Địa danh: Sông Tô Lịch, đất Vũ Ninh (Quế Võ, Bắc Ninh), làng Long Đỗ, đình Giáp Đông (phố Hàng Cá, Hà Nội).

- Vai trò: Tạo nên cái khung lịch sử vững chắc, giúp câu chuyện trở nên chân thực, đáng tin cậy hơn. Nó gắn kết truyền thuyết với nguồn gốc dân tộc và những địa danh cụ thể trên bản đồ đất nước.

Câu 3. Chi tiết kì ảo và tác dụng:

- Chi tiết kì ảo: Việc bà cụ đi cầu tự rồi sinh ra Lý Tiến; đặc biệt là chi tiết sau khi chết, ông báo mộng cho vua Hùng bảo sứ giả rao mõ cầu hiền (dẫn đến sự tích Thánh Gióng).

- Tác dụng: * Làm tăng tính linh thiêng, tôn vinh vị thế anh hùng của nhân vật Lý Tiến.

+ Tạo sự kết nối logic giữa các truyền thuyết trong thời đại Hùng Vương (Lý Tiến là người "mở đường" cho Thánh Gióng).

+ Thể hiện quan niệm của nhân dân: người anh hùng tuy mất đi về thể xác nhưng linh hồn vẫn luôn canh cánh nỗi lo cứu nước.

Câu 4. Phẩm chất của nhân vật Lý Tiến:

- Tài giỏi, tháo vát và có uy tín: Thể hiện qua chi tiết từ nhỏ đã nổi tiếng tháo vát, khỏe khoắn, khiến trai làng Long Đỗ "vừa mến vừa phục", được vua Hùng tin tưởng giao quân.

- Lòng yêu nước và tinh thần dũng cảm: Thể hiện qua việc ông trực tiếp cầm quân ra biên ải cự giặc, "chém giết được rất nhiều giặc", chiến đấu quyết liệt đến hơi thở cuối cùng.

- Sự trung thành, tận hiến: Ngay cả khi đã hy sinh, ông vẫn báo mộng giúp vua tìm người tài (Thánh Gióng) để tiếp tục bảo vệ đất nước.

Câu 5. Thái độ của nhân dân và trách nhiệm của thế hệ trẻ:

- Thái độ, tình cảm của nhân dân: Chi tiết lập đền thờ cho thấy sự biết ơn sâu sắc, lòng tôn kính và ngưỡng mộ đối với người anh hùng. Nhân dân muốn lưu giữ hương hỏa, để tên tuổi của ông sống mãi cùng vùng đất mà ông đã bảo vệ.

- Trách nhiệm của thế hệ trẻ: * Thái độ: Phải biết trân trọng, ghi nhớ công ơn của các thế hệ cha anh đi trước; có lòng tự hào dân tộc và ý thức giữ gìn các giá trị văn hóa, lịch sử.

- Hành động: Nỗ lực học tập, rèn luyện để xây dựng đất nước; tham gia các hoạt động "Uống nước nhớ nguồn" (như chăm sóc nghĩa trang liệt sĩ, bảo tồn các di tích lịch sử) và sẵn sàng cống hiến khi tổ quốc cần.

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là: tự sự.
→ Văn bản kể lại cuộc đời, sự nghiệp và chiến công của nhân vật Lý Tiến theo trình tự thời gian.

Câu 2

Các chi tiết có liên quan đến sự thật lịch sử trong văn bản gồm:

• Thời đại Hùng Vương thứ sáu, nhà nước Văn Lang.
• Cuộc xâm lược của giặc Ân phương Bắc.
• Địa danh có thật: sông Tô Lịch, Vũ Ninh (Quế Võ – Bắc Ninh), Tiên Du, Hà Nội.
• Việc dựng đền thờ anh hùng sau khi mất.

Vai trò của các chi tiết lịch sử:

• Tạo cơ sở lịch sử cho câu chuyện, giúp truyện có tính chân thực.
• Làm nền để tôn vinh hình tượng anh hùng Lý Tiến, gắn truyền thuyết với lịch sử dân tộc.

Câu 3

Các chi tiết kì ảo, hoang đường trong văn bản:

• Hai ông bà già cầu tự rồi sinh được con trai.
• Sau khi chết, Lý Tiến báo mộng cho vua Hùng, giúp tìm được Thánh Gióng.

Tác dụng:

• Tăng sức hấp dẫn, màu sắc huyền thoại cho câu chuyện.
• Thể hiện niềm tin, sự ngưỡng mộ và tôn vinh của nhân dân đối với người anh hùng.
• Khẳng định Lý Tiến là nhân vật có công lao lớn, mang tầm vóc phi thường.

Câu 4

Những phẩm chất đáng quý của nhân vật Lý Tiến:

• Khỏe khoắn, gan dạ, dũng cảm: từ nhỏ đã tháo vát, có tướng gan lì; khi ra trận chém giết được nhiều giặc.
• Yêu nước, có tinh thần trách nhiệm: được vua Hùng giao trọng trách, sẵn sàng ra biên ải chống giặc.
• Hi sinh vì đất nước: bị thương nặng nhưng vẫn cố gắng trở về, chấp nhận hi sinh vì non sông.
• Trung nghĩa, vì dân vì nước: sau khi mất vẫn báo mộng giúp vua tìm người tài cứu nước.

→ Các phẩm chất ấy được thể hiện qua hành động, việc làm cụ thể, không phải lời kể suông.

Câu 5

Chi tiết: “Người dân địa phương đã chôn cất ông ngay trên nền nhà cũ và dựng … một ngôi đền để thờ ông” cho thấy:

• Lòng biết ơn sâu sắc,
• Sự kính trọng, tôn vinh của nhân dân đối với anh hùng Lý Tiến – người đã hi sinh vì đất nước.

Bài học cho thế hệ trẻ ngày nay:

• Cần trân trọng, ghi nhớ công lao của các anh hùng, liệt sĩ.
• Có ý thức giữ gìn di tích lịch sử, truyền thống dân tộc.
• Sống có trách nhiệm, ra sức học tập, rèn luyện, đóng góp cho đất nước để xứng đáng với sự hi sinh của cha ông