Câu 1: Con người ở thời đại nào cũng có những vấn đề cho cái "ngày nay" của họ, một trong những vấn đề ấy chính là tôn trọng sự khác biệt. Từ xưa và nay sự khác biệt luôn bị nhìn nhận với ánh mắt phán xét, kì thị từ hầu hết mọi người, họ luôn cho rằng khác biệt là dị thường nên luôn tạo ra sức ép khiến những người "khác biệt" phải trở nên đại trà như "họ". Nhưng thế giới này không được vận hành để trở thành một dây chuyền sản xuất những bản sao đồng dạng. Tôn trọng sự khác biệt vì thế, không chỉ là một biểu hiện của sự văn minh mà còn là điều kiện cốt lõi để bảo tồn sự đa dạng của nhân loại. Tôn trọng sự khác biệt là việc chấp nhận và thấu hiểu những đặc điểm riêng biệt về tư duy, lối sống, văn hóa, giới tính hay ngoại hình của mỗi cá nhân mà không dùng định kiến để phán xét họ. Đó là khi ta dành một ánh nhìn ngưỡng mộ cho một phong cách cá tính, một sự lắng nghe chân thành trước một ý kiến có phần khác biệt, hay đơn giản chỉ là sự khích lệ dành cho những ai dũng cảm sống thật với chính mình. Bởi một tiểu thuyết gia nổi tiếng từng nói "khi bạn giống tất cả mọi người, bạn sẽ chẳng còn là ai đặc biệt", mỗi con người là một thế giới riêng biệt với những giá trị tinh hoa không thể thay thế; chính cái khác biệt của mỗi người ấy lại tạo nên sự đa nhiệm của cuộc đời mà không một phép màu nào có thể mang lại. Việc ta tôn trọng sự khác biệt giúp ta giải phóng bản ngã, sống yên bình hơn khi ngừng làm giám khảo khắt khe cho cuộc đời người khác. Tâm hồn ta cũng thoát khỏi xiềng xích của định kiến, trở nên bao dung và sẵn sàng tiếp nhận những luồng tư duy mới để tự hoàn thiện mình hơn. Từ đó, giúp ta trở nên thân thiện và hoà đồng hơn với mọi người cũng như kết giao thêm nhiều mối quan vệ và hiểu hơn về những cái hay trong sự "đặc biệt" của người khác. Việc ta tôn trọng sự khác biệt còn tác động rất lớn tới xã hội hiện nay, vì sự tôn trọng chính là chất keo gắn kết những mảnh ghép rời rạc thành một bức tranh thống nhất, đa sắc màu. Bởi đỉnh cao của văn minh nhân loại luôn nảy sinh từ sự va chạm giữa những ý tưởng dị biệt. Một cộng đồng biết nâng niu cái riêng sẽ tạo nên một hệ sinh thái nhân văn, nơi xung đột được hóa giải bằng sự thấu cảm thay vì bạo lực ngôn từ. Dĩ nhiên, ta không đánh tráo khái niệm giữa "khác biệt" với những hành vi lệch chuẩn đạo đức hay gây hại cho cộng đồng rồi núp bóng "cá tính cá nhân" . Thực tế, vẻ đẹp của cuộc sống vốn nằm ở những mảng màu tương phản; chính sự không giống nhau mới là thứ thúc đẩy con người ta tò mò và khám phá lẫn nhau, như Lady Gaga từng nói "Bạn sinh ra là một bản gốc, đừng chết như một bản sao". Thay vì buộc người khác phải trở thành bản sao của ta, ta nên chọn cách nhìn cuộc đời qua lăng kính đa sắc, vì khi ta trân trọng nét riêng của người khác chính ta cũng đang tự xây dựng một thế giới an toàn để chính mình được sống thật mà không cần đeo mặt nạ.

Câu 2:

Có những bài thơ đọc xong ta chỉ thấy hay, nhưng có những bài thơ đọc xong ta thấy mình như đang đứng giữa một khoảng không gian đầy hoài niệm của quá khứ, nơi ta thấy tim mình rung động trước những kí ức xưa, và "Nắng mới" của Lưu Trọng Lư chính là một tác phẩm như thế. Không cần những ngôn từ mỹ miều, bài thơ chỉ mượn âm thanh của tiếng gà trưa và sắc nắng đầu mùa để đánh thức những kỷ niệm xa xăm trong kí ức mỗi người. Đứng giữa dòng chảy của thời gian, những vần thơ của Lưu Trọng Lư như một thước phim chậm, làm sống lại hình ảnh người mẹ tảo tần, hiền hậu, giúp ta thêm trân trọng những vẻ đẹp đơn sơ và tình cảm thiêng liêng của gia đình.

Chúng ta khi nghĩ về nắng thường nghĩ đến sự ấm áp, vui tươi nhưng "Nắng mới" trong mắt Lưu Trọng Lư lại mang một sắc thái kỳ lạ: "Mỗi lần nắng mới hắt bên song, Xao xác, gà trưa gáy não nùng," Động từ "hắt" gợi lên một sự xuất hiện đột ngột của ánh sáng khi hắt vào căn phòng tĩnh lặng. Nó không phải là ánh nắng tràn trề sức sống mà là một vệt sáng lẻ loi, soi rõ những hạt bụi thời gian. Đặc biệt, nghệ thuật lấy động tả tĩnh qua tiếng gà "xao xác" và "não nùng" đã biến không gian buổi trưa thành một miền tâm trạng. Tiếng gà gáy không gọi người ta dậy để làm việc, mà gọi những nỗi buồn từ thời dĩ vãng thức giấc càng làm sâu sắc thêm cái vẻ "não nùng", tĩnh mịch của một buổi trưa hè.Trong không gian ấy, tâm hồn thi sĩ bắt đầu rạn vỡ:

"Lòng rượi buồn theo thời dĩ vãng Chập chờn sống lại những ngày không." Cụm từ "những ngày không" có thể hiểu là những ngày thơ bé hồn nhiên, hoặc cũng là những ngày giờ đây chỉ còn là hư ảo. Trạng thái "chập chờn" cho thấy sự đan xen giữa thực và ảo, giữa hiện tại cô đơn và quá khứ ấm áp làm rõ hơn tâm trạng trống rỗng của người thi sĩ. Nếu khổ một là gam màu xám xịt của sự buồn bã, thì khổ hai lại bùng nổ một màu sắc cực kỳ ấn tượng. Từ không gian tĩnh lặng, ký ức về người mẹ hiện ra gắn liền với những chi tiết cụ thể, sống động và tràn đầy màu sắc: "Tôi nhớ me tôi, thuở thiếu thời Lúc người còn sống, tôi lên mười" Lưu Trọng Lư không dùng những từ ngữ cầu kỳ để nói về nỗi nhớ; cách xưng hô "me" và lời kể "tôi lên mười" tạo cảm giác gần gũi, chân thành như một lời tự sự. Và kí ý ức đẹp nhất hiện về là: "Mỗi lần nắng mới reo ngoài nội, Áo đỏ người đưa trước giậu phơi." Bức tranh kỷ niệm đột ngột trở nên tươi sáng với động từ "reo" và sắc "đỏ" của chiếc áo. Hình ảnh người mẹ phơi áo trước giậu trong ánh nắng mới là một biểu tượng của sự chăm sóc, của bàn tay phụ nữ tảo tần giữ lửa cho gia đình. Màu đỏ ấy như một điểm nhấn rực rỡ, xua tan đi cái vẻ "não nùng" của tiếng gà trưa ở khổ thơ đầu. Đến với khổ thơ cuối, ta lại thấy chân dung người mẹ hiện lên rõ nét hơn qua những chi tiết mang tính biểu tượng của vẻ đẹp phụ nữ Việt Nam xưa:

"Hình dáng me tôi chửa xoá mờ Hãy còn mường tượng lúc vào ra: Nét cười đen nhánh sau tay áo Trong ánh trưa hè trước giậu thưa." Tác giả khẳng định hình bóng ấy "chửa xóa mờ", vẫn "mường tượng" thấy mẹ đang "vào ra" những công việc không tên trong gia đình. Đặc biệt, chi tiết "nét cười đen nhánh" là một hình ảnh kinh điển, đó là nụ cười của những người phụ nữ nhuộm răng đen thời xưa, một vẻ đẹp truyền thống, đằm thắm của người phụ nữ Việt. Cái cử chỉ "sau tay áo" gợi lên sự e thẹn, kín đáo và dịu dàng của các cô gái Việt. Hình ảnh ấy không chỉ là ký ức cá nhân mà còn là biểu tượng cho vẻ đẹp tâm hồn của người mẹ Việt Nam âm thầm, lặng lẽ nhưng đầy sức sống và tình yêu thương. Cái hay của "Nắng mới" không nằm ở những kỹ thuật tu từ phức tạp, mà nằm ở sự chân thật. Lưu Trọng Lư không cố gắng giải thích tại sao ông nhớ mẹ, ông chỉ cho chúng ta thấy những gì ông nhìn thấy, nghe thấy và cảm thấy. Thơ mới thường mang cái "tôi" cá nhân sầu muộn, nhưng cái sầu trong "Nắng mới" lại rất ấm áp khác hẳn với những cái sầu kia .Đó là một nỗi buồn sạch sẽ, thanh khiết; nỗi buồn của một người con biết rằng mình đã có một tuổi thơ thật đẹp bên mẹ. Bởi thi phẩm sử dụng thể thơ bảy chữ với nhịp điệu nhẹ nhàng, chậm rãi như nhịp thở của ký ức. Ngôn ngữ thơ giản dị, không phức tạp nhưng lại giàu sức gợi hình, gợi cảm. Việc sử dụng các từ láy "xao xác" , "não nùng" , "chập chờn" và các tính từ chỉ màu sắc "đỏ" , "đen nhánh" đã tạo nên một bức tranh vừa có chiều sâu âm thanh, vừa có độ rực rỡ về hình ảnh khiến cho bài thơ càng thêm sống động khiến ta như đang sống trong miền kí ức xưa cũ ấy. Bên cạnh đó, về mặt nội dung "Nắng mới" không chỉ là một bài thơ về lòng hiếu thảo, đó còn là tiếng lòng của một tâm hồn nhạy cảm, luôn khao khát tìm về những giá trị nguyên sơ, ấm áp trong một thế giới đầy biến động. Bài thơ chạm đến trái tim người đọc một cách gần gũi và thân mật bởi tình mẫu tử thiêng liêng mà mỗi người đều trân quý. Qua "Nắng mới", Lưu Trọng Lư đã chứng minh rằng những gì chân thành nhất sẽ trường tồn nhất. Bài thơ không chỉ tái hiện một kỷ niệm mà còn phục dựng cả một không gian văn hóa, một nét đẹp tâm hồn đã khuất lấp sau lớp bụi thời gian. Đọc bài thơ, ta như thấy mình cũng đang đứng dưới hiên nắng ấy, nghe tiếng gà trưa và lòng bỗng trào dâng một niềm thương nhớ khôn nguôi về mẹ. "Nắng mới" không khép lại bằng sự bị lụy. Khi gấp trang sách lại, thứ còn đọng lại trong tâm trí độc giả không phải là sự mất mát, mà là hình ảnh chiếc áo đỏ và nụ cười đen nhánh rạng rỡ dưới nắng. Lưu Trọng Lư đã biến nỗi nhớ thành một tác phẩm nghệ thuật, nơi mẹ trở thành vĩnh cửu trong mỗi mùa nắng mới trở về. Bài thơ nhắc nhở mỗi chúng ta cần trân quý hơn những người thân yêu, và nếu phải xa rời họ sẽ luôn sống mãi trong những điều bình dị nhất, miễn là chúng ta còn nhớ về họ với một trái tim trân trọng.

Câu 1:

Phương thức biểu đạt chính của văn bản là nghị luận.

Câu 2:

Cặp cụm từ đối lập được sử dụng trong đoạn (1):

"Tằn tiện" đối lập với "phung phí", "hào phóng" đối lập với "keo kiệt", "thích ở nhà" đối lập với "ưa bay nhảy".

Câu 3:

Tác giả lại cho rằng đừng bao giờ phán xét người khác một cách dễ dàng là vì:

Sự phán xét thường chỉ dựa trên cái nhìn phiến diện từ một phía, người này coi là "phung phí" nhưng với người khác đó lại là sự "hào phóng". Bởi mỗi người đều có một hoàn cảnh, một quan điểm và một cách hưởng thụ cuộc sống riêng biệt. Không có một chuẩn mực tuyệt đối nào có thể áp đặt lên tất cả mọi người về cách sống. Và vì "cuộc sống của ta nếu bị chi phối bởi định kiến của bản thân đã là điều rất tệ, nên nếu bị điều khiển bởi định kiến của những người khác hẳn còn tệ hơn nhiều". Như vậy, việc ta đi phán xét và nghe phán xét người khác chỉ khiến tâm hồn ta trở nên mệt mỏi và ngăn cản sự thấu hiểu giữa người với người, cũng như được sống và sống một cuộc đời tự do.

Câu 4:

Em hiểu câu "Điều tồi tệ nhất là chúng ta chấp nhận buông mình vào tấm lưới định kiến đó" như sau: "Tấm lưới định kiến" là những tiêu chuẩn hẹp hòi, rập khuôn của xã hội từ xưa và nay. Khi ta "buông mình" vào đó, nghĩa là ta đang sống theo kỳ vọng của người khác, đánh mất cái tôi cá nhân và làm mất giá trị vốn có của chính mình. " Tấm lưới định kiến" ấy chính là chiếc lồng kìm kẹp đôi cánh tự do và cái tôi cá nhân của mỗi người, việc ta để tiếng ồn bên ngoài lấn át tiếng nói bên trong khiến ta không còn sống cho ước mơ của mình mà sống để vừa lòng người khác, đó là một sự "tự sát" về mặt tâm hồn. Đó cũng là cách tự hành hạ bản thân tồi tệ mà tác giả muốn nói đến.

Câu 5:

Từ văn bản trên em rút ra cho mình thông điệp: Con người ở thời đại nào cũng có những vấn đề cho cái "ngày nay" của họ, và việc ta bị soi mói, phán xét cũng là vấn đề chưa từng ngừng cháy trong suốt thời đại từ xưa tới nay. Chính vì vậy, ta cần đủ tỉnh táo để phớt lờ những định kiến tiêu cực của "miệng đời" và dũng cảm nghe theo nhịp đập của chính mình, sống với đúng bản sắc của bản thân. Ngoài ra, thay vì phí thời gian soi xét người khác thì ta hãy dành thời gian quý báu ấy để hoàn thiện bản thân trở nên tốt hơn. Vì cuộc đời quá ngắn để sống bằng thước đo của người khác, hãy là phiên bản rực rỡ nhất của chính mình thay vì là một bản sao vừa vặn với định kiến của đám đông.

Câu 1:

Đoạn thơ trong tác phẩm "Phía sau làng" của nhà thơ Trương Trọng Nghĩa là một nốt nhạc trầm buồn, day dứt về sự thay đổi của làng quê trước cơn lốc đô thị hóa. Với thể thơ tự do và ngôn ngữ giàu sức gợi, tác giả đã khắc họa thành công sự đối lập nghiệt ngã giữa ký ức tuổi thơ trong trẻo và thực tại xót xa. Hình ảnh "đất không đủ cho sức trai", "mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no" là lời giải thích đầy đau đớn cho những cuộc chia ly. Sự thay đổi không chỉ nằm ở vật chất mà còn ở văn hóa: thiếu nữ thôi hát dân ca, bỏ mái tóc dài, và những lũy tre xanh bị thay thế bởi nhà cửa "chen chúc". Biện pháp liệt kê và đối lập được sử dụng hiệu quả nhằm nhấn mạnh sự mất mát của hồn quê. Câu kết "Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy" đọng lại một nỗi cô đơn, hoài niệm khôn nguôi. Đoạn thơ không chỉ là tiếng lòng của một người con xa quê mà còn là lời nhắc nhở con người ta về việc giữ gìn những giá trị truyền thống đang dần mai một giữa dòng đời hối hả.

Câu 2:

Trong dòng chảy không ngừng của kỷ nguyên số, mạng xã hội không còn là một khái niệm xa lạ mà đã trở thành một "thực thể" hiện diện trong từng hơi thở của đời sống hiện đại. Có người ví nó là phép màu của sự kết nối, nhưng cũng có người coi đó là vực thẳm của sự tha hóa. Thực tế, mạng xã hội chính là một lăng kính phản chiếu rõ nét nhất bản lĩnh và trí tuệ của con người trước sức mạnh của công nghệ. Chúng ta không thể phủ nhận vai trò của mạng xã hội như một chiếc cầu nối tri thức khổng lồ. Trong bối cảnh thế giới hiện nay, chỉ với một thiết bị thông minh bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận với nguồn học liệu vô tận, từ những công trình nghiên cứu khoa học đến những bài giảng về nghệ thuật, ngôn ngữ. Nó phá vỡ rào cản về địa lý, cho phép chúng ta chia sẻ ý tưởng, lan tỏa những giá trị nhân văn và kết nối những tâm hồn đồng điệu. Đối với thế hệ học sinh, mạng xã hội nếu được dùng đúng cách sẽ là công cụ đắc lực để tự học và mở rộng nhãn quan với thế giới bên ngoài. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ ngoài hào nhoáng của những lượt tương tác là những hệ lụy sâu sắc mà chúng ta thường vô tình ngó lơ. Mạng xã hội đang dần biến chúng ta thành những "nô lệ" của thuật toán. Sự xuất hiện của những trào lưu vô bổ, những thông tin sai lệch không chỉ làm nhiễu loạn nhận thức mà còn bào mòn tư duy phản biện của giới trẻ. Nguy hiểm hơn, nó tạo ra một thế giới ảo nơi con người mải mê xây dựng những hình tượng hoàn hảo mà bản thân mong muốn, những giá trị phù phiếm để rồi rơi vào trạng thái mặc cảm khi đối diện với cuộc sống thật. Bi kịch của thời đại này chính là việc chúng ta có thể có hàng nghìn bạn bè trên màn hình nhưng lại thiếu đi một cái ôm thật sự lúc yếu lòng. Sự kết nối ảo càng rộng mở, khoảng cách giữa những trái tim lại càng xa vời. Nguyên nhân của những điều này không nằm ở bản thân công nghệ, bởi công nghệ vốn trung tính. Nó xuất phát từ sự thiếu hụt bản lĩnh của người dùng trước sức cám dỗ của sự nổi tiếng ảo và sự lười biếng trong việc chọn lọc thông tin. Khi con người để mặc cho bản năng dẫn dắt trên không gian mạng, họ dễ dàng trở thành nạn nhân của những cuộc tấn công bạo lực ngôn từ hoặc bị cuốn vào vòng xoáy của sự đố kỵ. Đứng trước thực trạng đó, ta càng cần nhận thức và hành động tỉnh táo hơn bao giờ hết. Mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình một màng lọc tư duy để lọc thông tin đáng giá trong biển thông tin hỗn loạn. Mạng xã hội nên là phương tiện để chúng ta hoàn thiện bản thân, chứ không phải nơi để ta tiêu tốn thời gian và đánh mất bản ngã. Hãy học cách ngắt kết nối để kết nối, biết đặt điện thoại xuống để lắng nghe nhịp đập của cuộc sống, để trân trọng hơn những giá trị hiện hữu xung quanh. Xã hội là sự hình thành của tiến bộ nhân loại, nó như một món quà nhưng dùng nó như một chiếc thang để vươn cao hay một sợi dây tự trói buộc mình hoàn toàn tùy thuộc vào lựa chọn của chúng ta. Thay vì để những con số định đoạt giá trị, hãy để sự tử tế và trí tuệ làm kim chỉ nam cho mọi hành vi trên không gian mạng. Sau tất cả, giá trị thật sự của mỗi con người không nằm ở số lượt tương tác, mà ở những dấu ấn tốt đẹp họ để lại trong tâm trí của những người xung quanh.

Câu 1:

Đoạn thơ trong tác phẩm "Phía sau làng" của nhà thơ Trương Trọng Nghĩa là một nốt nhạc trầm buồn, day dứt về sự thay đổi của làng quê trước cơn lốc đô thị hóa. Với thể thơ tự do và ngôn ngữ giàu sức gợi, tác giả đã khắc họa thành công sự đối lập nghiệt ngã giữa ký ức tuổi thơ trong trẻo và thực tại xót xa. Hình ảnh "đất không đủ cho sức trai", "mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no" là lời giải thích đầy đau đớn cho những cuộc chia ly. Sự thay đổi không chỉ nằm ở vật chất mà còn ở văn hóa: thiếu nữ thôi hát dân ca, bỏ mái tóc dài, và những lũy tre xanh bị thay thế bởi nhà cửa "chen chúc". Biện pháp liệt kê và đối lập được sử dụng hiệu quả nhằm nhấn mạnh sự mất mát của hồn quê. Câu kết "Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy" đọng lại một nỗi cô đơn, hoài niệm khôn nguôi. Đoạn thơ không chỉ là tiếng lòng của một người con xa quê mà còn là lời nhắc nhở con người ta về việc giữ gìn những giá trị truyền thống đang dần mai một giữa dòng đời hối hả.

Câu 2:

Trong dòng chảy không ngừng của kỷ nguyên số, mạng xã hội không còn là một khái niệm xa lạ mà đã trở thành một "thực thể" hiện diện trong từng hơi thở của đời sống hiện đại. Có người ví nó là phép màu của sự kết nối, nhưng cũng có người coi đó là vực thẳm của sự tha hóa. Thực tế, mạng xã hội chính là một lăng kính phản chiếu rõ nét nhất bản lĩnh và trí tuệ của con người trước sức mạnh của công nghệ. Chúng ta không thể phủ nhận vai trò của mạng xã hội như một chiếc cầu nối tri thức khổng lồ. Trong bối cảnh thế giới hiện nay, chỉ với một thiết bị thông minh bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận với nguồn học liệu vô tận, từ những công trình nghiên cứu khoa học đến những bài giảng về nghệ thuật, ngôn ngữ. Nó phá vỡ rào cản về địa lý, cho phép chúng ta chia sẻ ý tưởng, lan tỏa những giá trị nhân văn và kết nối những tâm hồn đồng điệu. Đối với thế hệ học sinh, mạng xã hội nếu được dùng đúng cách sẽ là công cụ đắc lực để tự học và mở rộng nhãn quan với thế giới bên ngoài. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ ngoài hào nhoáng của những lượt tương tác là những hệ lụy sâu sắc mà chúng ta thường vô tình ngó lơ. Mạng xã hội đang dần biến chúng ta thành những "nô lệ" của thuật toán. Sự xuất hiện của những trào lưu vô bổ, những thông tin sai lệch không chỉ làm nhiễu loạn nhận thức mà còn bào mòn tư duy phản biện của giới trẻ. Nguy hiểm hơn, nó tạo ra một thế giới ảo nơi con người mải mê xây dựng những hình tượng hoàn hảo mà bản thân mong muốn, những giá trị phù phiếm để rồi rơi vào trạng thái mặc cảm khi đối diện với cuộc sống thật. Bi kịch của thời đại này chính là việc chúng ta có thể có hàng nghìn bạn bè trên màn hình nhưng lại thiếu đi một cái ôm thật sự lúc yếu lòng. Sự kết nối ảo càng rộng mở, khoảng cách giữa những trái tim lại càng xa vời. Nguyên nhân của những điều này không nằm ở bản thân công nghệ, bởi công nghệ vốn trung tính. Nó xuất phát từ sự thiếu hụt bản lĩnh của người dùng trước sức cám dỗ của sự nổi tiếng ảo và sự lười biếng trong việc chọn lọc thông tin. Khi con người để mặc cho bản năng dẫn dắt trên không gian mạng, họ dễ dàng trở thành nạn nhân của những cuộc tấn công bạo lực ngôn từ hoặc bị cuốn vào vòng xoáy của sự đố kỵ. Đứng trước thực trạng đó, ta càng cần nhận thức và hành động tỉnh táo hơn bao giờ hết. Mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình một màng lọc tư duy để lọc thông tin đáng giá trong biển thông tin hỗn loạn. Mạng xã hội nên là phương tiện để chúng ta hoàn thiện bản thân, chứ không phải nơi để ta tiêu tốn thời gian và đánh mất bản ngã. Hãy học cách ngắt kết nối để kết nối, biết đặt điện thoại xuống để lắng nghe nhịp đập của cuộc sống, để trân trọng hơn những giá trị hiện hữu xung quanh. Xã hội là sự hình thành của tiến bộ nhân loại, nó như một món quà nhưng dùng nó như một chiếc thang để vươn cao hay một sợi dây tự trói buộc mình hoàn toàn tùy thuộc vào lựa chọn của chúng ta. Thay vì để những con số định đoạt giá trị, hãy để sự tử tế và trí tuệ làm kim chỉ nam cho mọi hành vi trên không gian mạng. Sau tất cả, giá trị thật sự của mỗi con người không nằm ở số lượt tương tác, mà ở những dấu ấn tốt đẹp họ để lại trong tâm trí của những người xung quanh.

Câu 1:

Đoạn thơ trong tác phẩm "Phía sau làng" của nhà thơ Trương Trọng Nghĩa là một nốt nhạc trầm buồn, day dứt về sự thay đổi của làng quê trước cơn lốc đô thị hóa. Với thể thơ tự do và ngôn ngữ giàu sức gợi, tác giả đã khắc họa thành công sự đối lập nghiệt ngã giữa ký ức tuổi thơ trong trẻo và thực tại xót xa. Hình ảnh "đất không đủ cho sức trai", "mồ hôi chẳng hóa thành bát cơm no" là lời giải thích đầy đau đớn cho những cuộc chia ly. Sự thay đổi không chỉ nằm ở vật chất mà còn ở văn hóa: thiếu nữ thôi hát dân ca, bỏ mái tóc dài, và những lũy tre xanh bị thay thế bởi nhà cửa "chen chúc". Biện pháp liệt kê và đối lập được sử dụng hiệu quả nhằm nhấn mạnh sự mất mát của hồn quê. Câu kết "Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy" đọng lại một nỗi cô đơn, hoài niệm khôn nguôi. Đoạn thơ không chỉ là tiếng lòng của một người con xa quê mà còn là lời nhắc nhở con người ta về việc giữ gìn những giá trị truyền thống đang dần mai một giữa dòng đời hối hả.

Câu 2:

Trong dòng chảy không ngừng của kỷ nguyên số, mạng xã hội không còn là một khái niệm xa lạ mà đã trở thành một "thực thể" hiện diện trong từng hơi thở của đời sống hiện đại. Có người ví nó là phép màu của sự kết nối, nhưng cũng có người coi đó là vực thẳm của sự tha hóa. Thực tế, mạng xã hội chính là một lăng kính phản chiếu rõ nét nhất bản lĩnh và trí tuệ của con người trước sức mạnh của công nghệ. Chúng ta không thể phủ nhận vai trò của mạng xã hội như một chiếc cầu nối tri thức khổng lồ. Trong bối cảnh thế giới hiện nay, chỉ với một thiết bị thông minh bất kỳ ai cũng có thể tiếp cận với nguồn học liệu vô tận, từ những công trình nghiên cứu khoa học đến những bài giảng về nghệ thuật, ngôn ngữ. Nó phá vỡ rào cản về địa lý, cho phép chúng ta chia sẻ ý tưởng, lan tỏa những giá trị nhân văn và kết nối những tâm hồn đồng điệu. Đối với thế hệ học sinh, mạng xã hội nếu được dùng đúng cách sẽ là công cụ đắc lực để tự học và mở rộng nhãn quan với thế giới bên ngoài. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ ngoài hào nhoáng của những lượt tương tác là những hệ lụy sâu sắc mà chúng ta thường vô tình ngó lơ. Mạng xã hội đang dần biến chúng ta thành những "nô lệ" của thuật toán. Sự xuất hiện của những trào lưu vô bổ, những thông tin sai lệch không chỉ làm nhiễu loạn nhận thức mà còn bào mòn tư duy phản biện của giới trẻ. Nguy hiểm hơn, nó tạo ra một thế giới ảo nơi con người mải mê xây dựng những hình tượng hoàn hảo mà bản thân mong muốn, những giá trị phù phiếm để rồi rơi vào trạng thái mặc cảm khi đối diện với cuộc sống thật. Bi kịch của thời đại này chính là việc chúng ta có thể có hàng nghìn bạn bè trên màn hình nhưng lại thiếu đi một cái ôm thật sự lúc yếu lòng. Sự kết nối ảo càng rộng mở, khoảng cách giữa những trái tim lại càng xa vời. Nguyên nhân của những điều này không nằm ở bản thân công nghệ, bởi công nghệ vốn trung tính. Nó xuất phát từ sự thiếu hụt bản lĩnh của người dùng trước sức cám dỗ của sự nổi tiếng ảo và sự lười biếng trong việc chọn lọc thông tin. Khi con người để mặc cho bản năng dẫn dắt trên không gian mạng, họ dễ dàng trở thành nạn nhân của những cuộc tấn công bạo lực ngôn từ hoặc bị cuốn vào vòng xoáy của sự đố kỵ. Đứng trước thực trạng đó, ta càng cần nhận thức và hành động tỉnh táo hơn bao giờ hết. Mỗi chúng ta cần rèn luyện cho mình một màng lọc tư duy để lọc thông tin đáng giá trong biển thông tin hỗn loạn. Mạng xã hội nên là phương tiện để chúng ta hoàn thiện bản thân, chứ không phải nơi để ta tiêu tốn thời gian và đánh mất bản ngã. Hãy học cách ngắt kết nối để kết nối, biết đặt điện thoại xuống để lắng nghe nhịp đập của cuộc sống, để trân trọng hơn những giá trị hiện hữu xung quanh. Xã hội là sự hình thành của tiến bộ nhân loại, nó như một món quà nhưng dùng nó như một chiếc thang để vươn cao hay một sợi dây tự trói buộc mình hoàn toàn tùy thuộc vào lựa chọn của chúng ta. Thay vì để những con số định đoạt giá trị, hãy để sự tử tế và trí tuệ làm kim chỉ nam cho mọi hành vi trên không gian mạng. Sau tất cả, giá trị thật sự của mỗi con người không nằm ở số lượt tương tác, mà ở những dấu ấn tốt đẹp họ để lại trong tâm trí của những người xung quanh.