Câu 1.

Qua đoạn thơ, người đọc cảm nhận sâu sắc nỗi niềm xót xa, hoài niệm trước sự tan vỡ của làng quê Việt Nam truyền thống. Tác giả Trương Trọng Nghĩa tái hiện bức tranh đối lập giữa quá khứ và hiện tại: tuổi thơ trong xanh với “dấu chân”, “tiếng hát dân ca”, “tóc dài ngang lưng”, “lũy tre” ngày xưa nay chỉ còn là ký ức mơ hồ. Thực tại phũ phàng hiện lên qua những chi tiết đau lòng: đất không đủ nuôi người, sức trai cày ruộng vô ích, thiếu nữ bỏ hát dân ca, cánh đồng bị nhà cửa “chen chúc mọc”. Nghệ thuật nổi bật là thể thơ tự do giàu hình ảnh, nhịp điệu trầm buồn, từ ngữ giản dị nhưng giàu sức gợi. Đặc biệt, câu kết “Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy” như một lời chua chát, cho thấy nỗi buồn làng quê không dừng lại ở nông thôn mà đã theo người ra phố thị. Đoạn thơ khắc họa thành công hiện thực đô thị hóa mạnh mẽ và sự mai một giá trị văn hóa làng quê.

Câu 2

Trong xã hội số ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống con người. Từ Facebook, TikTok, Instagram đến Zalo, mạng xã hội mang đến nhiều tiện ích to lớn nhưng cũng chứa đựng không ít hệ lụy.

Trước hết, mạng xã hội là cầu nối giao tiếp tuyệt vời. Nó giúp con người xóa nhòa khoảng cách địa lý, kết nối bạn bè, người thân ở mọi nơi. Nhiều bạn trẻ tìm được việc làm, khởi nghiệp thành công nhờ các nền tảng này. Mạng xã hội còn là kho thông tin khổng lồ, giúp người dùng cập nhật tin tức nhanh chóng, tham gia các phong trào từ thiện, bảo vệ môi trường. Đặc biệt trong đại dịch Covid-19, mạng xã hội đã trở thành chỗ dựa tinh thần, nơi chia sẻ và hỗ trợ cộng đồng.

Tuy nhiên, mặt trái của mạng xã hội cũng rất đáng lo ngại. Nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, bị nghiện mạng, dành quá nhiều thời gian lướt feed, dẫn đến giảm sút hiệu suất học tập và làm việc. Tin giả, thông tin độc hại lan truyền nhanh chóng, gây hoang mang dư luận. Áp lực so sánh bản thân với những hình ảnh “hoàn hảo” trên mạng khiến nhiều người rơi vào trầm cảm, lo âu. Ngoài ra, vấn đề an ninh mạng, lừa đảo trực tuyến và xâm phạm quyền riêng tư cũng ngày càng phổ biến.

Theo tôi, mạng xã hội là con dao hai lưỡi. Vấn đề không nằm ở công cụ mà ở cách chúng ta sử dụng. Mỗi người cần có ý thức tự giác, sử dụng mạng xã hội một cách có chọn lọc, kiểm chứng thông tin trước khi chia sẻ và dành thời gian cho cuộc sống thực. Gia đình và nhà trường cũng cần giáo dục kỹ năng số cho thế hệ trẻ.

Tóm lại, mạng xã hội là sản phẩm tất yếu của thời đại công nghệ. Nếu biết khai thác đúng cách, nó sẽ là người bạn hữu ích; ngược lại, nó có thể trở thành “mồi nguy” cho chính chúng ta

Câu 1.

Thể thơ của văn bản là thơ tự do (thơ hiện đại, không theo niêm luật, số chữ cố định hay vần điệu truyền thống).

Câu 2.

Hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ: xanh, thơm, im lặng, dịu dàng, vô tư.

Câu 3.

Đoạn thơ gợi lên hình ảnh hạnh phúc như một quả trái chín: thơm ngon nhưng không phô trương, hiện diện một cách lặng lẽ, khiêm nhường và dịu dàng.

Nội dung hàm ý: hạnh phúc không phải lúc nào cũng ồn ào, rực rỡ; đôi khi nó rất đỗi bình dị, thầm lặng, chỉ những người tinh tế, biết lắng nghe và trân trọng mới cảm nhận được.

Câu 4.

Biện pháp so sánh (“Hạnh phúc đôi khi như sông…”) đã nhân hóa và cụ thể hóa khái niệm hạnh phúc trừu tượng.

Tác dụng:

•  Làm cho hình ảnh hạnh phúc trở nên gần gũi, sống động và giàu sức gợi.

•  Khẳng định bản chất của hạnh phúc là sự vô tư, chảy trôi tự nhiên theo dòng đời, không bận tâm đến “đầy vơi” (được – mất, thành – bại).

•  Gợi triết lý sống: con người nên biết buông bỏ, chấp nhận và tận hưởng dòng chảy của cuộc sống một cách nhẹ nhàng, thanh thản.

Câu 5.

Qua đoạn trích, tác giả Nguyễn Loan thể hiện một quan niệm hạnh phúc gần gũi, đa dạng và sâu sắc:

•  Hạnh phúc không cố định, không cầu kỳ mà có thể xuất hiện ở rất nhiều hình thái bình dị của cuộc sống (lá xanh, quả thơm, dòng sông).

•  Hạnh phúc mang tính chất tự nhiên, khi thì tươi mới (xanh trong nắng mưa), khi thì lặng lẽ dịu dàng, khi thì vô tư, khoáng đạt.

•  Tác giả nhấn mạnh sự vô tư và lòng biết ơn với những điều giản dị, đồng thời khuyên con người nên sống nhẹ nhàng, không quá bận tâm đến được – mất để hạnh phúc có thể đến một cách tự nhiên.

1