Câu 1:
Mark Twain từng nói: “Hai mươi năm sau bạn sẽ hối hận vì những gì bạn đã không làm, hơn là những gì bạn đã làm.” Câu nói khuyên con người hãy dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn để sống hết mình với tuổi trẻ. Trong cuộc sống, nhiều người thường sợ thất bại nên ngại thử sức, ngại thay đổi và bỏ lỡ biết bao cơ hội quý giá. Nhưng thực tế, thất bại không đáng sợ bằng việc chưa từng dám bắt đầu. Khi dám hành động, con người có thể tích lũy kinh nghiệm, trưởng thành và khám phá giá trị của bản thân. Tuổi trẻ là khoảng thời gian đẹp nhất để trải nghiệm, theo đuổi ước mơ và chinh phục những điều mới mẻ. Nếu chỉ sống an toàn, thụ động, con người sẽ dễ nuối tiếc khi nhìn lại quãng đời đã qua. Tuy nhiên, “ra khỏi bến đỗ an toàn” không có nghĩa là hành động liều lĩnh, thiếu suy nghĩ mà cần có mục tiêu, bản lĩnh và sự chuẩn bị. Là học sinh, em cần mạnh dạn thử sức trong học tập và cuộc sống, không ngừng nỗ lực để hoàn thiện bản thân và sống một tuổi trẻ ý nghĩa.

Câu 2:
Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Thạch Lam là nhà văn có lối viết nhẹ nhàng, tinh tế và giàu cảm xúc. Truyện ngắn Trở về đã thể hiện sâu sắc tình mẫu tử thiêng liêng qua hình ảnh người mẹ nghèo khổ nhưng hết lòng yêu thương con. Bằng ngòi bút chấm phá, nhà văn đã làm nổi bật vẻ đẹp hi sinh và nỗi cô đơn của người mẹ già.

Trước hết, người mẹ hiện lên với dáng vẻ già nua, lam lũ và nghèo khó. Sau sáu năm xa cách, khi Tâm trở về, “bà cụ đã già đi nhiều” nhưng vẫn mặc “cái bộ áo cũ kỹ như mấy năm về trước”. Hình ảnh mái nhà “xơ xác”, không gian “ẩm thấp” cũng góp phần gợi ra cuộc sống thiếu thốn, tẻ nhạt của người mẹ nơi quê nhà. Những chi tiết ấy khiến người đọc cảm nhận được sự hi sinh âm thầm và cuộc đời nhiều vất vả của bà.

Không chỉ hiện lên qua ngoại hình, người mẹ còn khiến người đọc xúc động bởi tình yêu thương sâu nặng dành cho con. Khi nhìn thấy Tâm trở về, bà “ứa nước mắt”, xúc động đến mức “không nói được”. Bao nhiêu nhớ thương, mong ngóng suốt sáu năm dường như dồn nén trong giây phút ấy. Dù con trai lạnh nhạt, bà vẫn ân cần hỏi han sức khỏe, lo lắng khi nghe tin con bị ốm: “Tôi lo quá… không dám lên thăm”. Những lời nói mộc mạc nhưng chan chứa tình yêu thương của người mẹ khiến người đọc không khỏi xót xa.

Hành động của bà cũng thể hiện rõ tấm lòng bao dung và sự hi sinh. Bà tha thiết giữ con ở lại ăn cơm: “Cậu hãy ở đây ăn cơm đã”. Đó là mong muốn giản dị của một người mẹ lâu ngày mới được gặp con. Khi nhận tiền từ tay Tâm, bà “run run đỡ lấy gói bạc, rơm rớm nước mắt”. Bà xúc động không phải vì tiền bạc mà vì vẫn cảm thấy mình còn được con nhớ tới. Dù bị con đối xử lạnh nhạt, bà vẫn không trách móc mà luôn yêu thương và chờ đợi con.

Qua việc khắc họa ngoại hình, lời nói, hành động và cảm xúc của nhân vật người mẹ, Thạch Lam đã làm nổi bật hình ảnh người mẹ Việt Nam giàu đức hi sinh, giàu tình yêu thương nhưng cũng rất cô đơn, tội nghiệp. Nhân vật khiến người đọc thêm trân trọng tình mẫu tử và biết yêu thương, quan tâm đến cha mẹ nhiều hơn. Đồng thời, nhà văn còn gửi gắm thông điệp sâu sắc đến người đọc: hãy biết yêu thương, quan tâm và trân trọng cha mẹ khi còn có thể; đừng để sự bận rộn hay lối sống thực dụng làm con người trở nên vô tâm với chính những người thân yêu nhất của mình. Nhân vật người mẹ trong truyện vì thế càng khiến người đọc thêm thấm thía giá trị thiêng liêng của tình mẫu tử.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là: nghị luận.

Câu 2.

Hai lối sống mà con người từng đôi lần trải qua được tác giả nêu trong đoạn trích là:

+ Lối sống thụ động, khép mình, ngại thay đổi, “khước từ sự vận động”, “tìm quên trong những giấc ngủ vùi”.

+ Lối sống tích cực, luôn vận động, trải nghiệm và vươn ra “biển rộng” của cuộc đời.

Câu 3.

Trong đoạn: “Sông như đời người. Và sông phải chảy. Như tuổi trẻ phải hướng ra biển rộng.”, tác giả sử dụng biện pháp tu từ so sánh.

Tác dụng:

+ Nghệ thuật: giúp câu thơ trở nên sinh động, hấp dẫn, gợi hình gợi cảm.

+ Nội dung: Hình ảnh “dòng sông” gợi liên tưởng đến cuộc đời con người, đặc biệt là tuổi trẻ luôn cần vận động, trải nghiệm và tiến về phía trước.

+ Qua đó tác giả nhấn mạnh thông điệp: con người không nên sống thụ động, tù túng mà phải dám ước mơ, khám phá và khẳng định bản thân.

Câu 4.

“Tiếng gọi chảy đi sông ơi” là tiếng gọi thôi thúc con người phải không ngừng vận động, vươn lên và sống có ý nghĩa. Đó là lời nhắc nhở mỗi người, đặc biệt là tuổi trẻ, cần dũng cảm bước ra khỏi sự trì trệ, an toàn chật hẹp để trải nghiệm, cống hiến và theo đuổi khát vọng của mình.

Câu 5.

Từ nội dung văn bản, em rút ra bài học: tuổi trẻ cần sống chủ động, không ngừng cố gắng và dám trải nghiệm. Vì nếu sống thụ động, ngại thay đổi, con người sẽ dễ đánh mất ước mơ, sống mờ nhạt và lãng phí thanh xuân. Chỉ khi dám bước đi, dám đối mặt với khó khăn và thử thách, ta mới trưởng thành, khám phá được giá trị của bản thân và sống một cuộc đời ý nghĩa.