Câu 1.

Lời nhận định của Mark Twain: “Hai mươi năm sau bạn sẽ hối hận vì những gì bạn đã không làm, hơn là những gì bạn đã làm. Vậy nên hãy tháo dây, nhổ neo và ra khỏi bến đỗ an toàn” là một lời thức tỉnh sâu sắc về giá trị của sự dấn thân. "Bến đỗ an toàn" chính là vùng thoải mái, nơi mang lại cảm giác bình yên nhưng dễ làm mòn đi ý chí. Ngược lại, hành động "tháo dây, nhổ neo" là biểu tượng cho sự dũng cảm, dám từ bỏ chỗ dựa quen thuộc để đương đầu với thử thách. Cuộc đời vốn dĩ là một hải trình đầy biến động; nếu chỉ mãi neo đậu ở một bến cảng lặng sóng, bạn sẽ không bao giờ biết được đại dương bao la và kì vĩ đến nhường nào. Nỗi đau lớn nhất khi nhìn lại quá khứ không phải là những thất bại từ việc dũng cảm nỗ lực, mà là sự dằn vặt, hối tiếc vì bản thân đã từng hèn nhát không dám nắm bắt cơ hội. Việc dám thử, dám sai mang lại cho chúng ta những bài học kinh nghiệm xương máu và sự trưởng thành mà không trường lớp nào có thể giảng dạy. Tất nhiên, rời khỏi bến đỗ an toàn không đồng nghĩa với hành động liều lĩnh, mù quáng, mà cần đi kèm với sự chuẩn bị kỹ lưỡng về bản lĩnh và tri thức. Tuổi trẻ ngắn ngủi và chỉ đến một lần, thay vì chọn một cuộc đời phẳng lặng nhưng tẻ nhạt, mỗi chúng ta hãy dũng cảm nhổ neo, rẽ sóng khát vọng để tự kiến tạo nên một cuộc đời rực rỡ và không hối tiếc. Vì vậy, tuổi trẻ ngắn ngủi và chỉ đến một lần, thay vì chọn một cuộc đời phẳng lặng nhưng tẻ nhạt, mỗi chúng ta hãy dũng cảm nhổ neo, rẽ sóng khát vọng để tự kiến tạo nên một hành trình rực rỡ, sống một cuộc đời trọn vẹn và không bao giờ phải nuối tiếc.

Câu 2.

Thạch Lam là cây bút xuất sắc của nền văn học hiện đại Việt Nam. Một trong số những tác phẩm tiêu biểu của ông là tác phẩm "Trở về". Qua đoạn trích "Khi vào đến sân nhà...làm xong bổn phận", Thạch Lam không chỉ lột tả sự tha hóa, vô tình của nhân vật con trai tên Tâm mà quan trọng hơn, ông đã khắc họa thành công nhân vật người mẹ – một biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng, nhẫn nhục và bao dung vô bờ bến.

Thạch Lam là cây bút xuất sắc của nhóm Tự lực văn đoàn. Sáng tác của ông không có những xung đột dữ dội, gay gắt mà chủ yếu đi sâu vào việc khơi dòng thế giới nội tâm nhân vật với những rung động, cảm giác tế vi. Truyện ngắn "Trở về" là một tác phẩm mang đậm hơi thở hiện thực và tinh thần nhân đạo đó. Truyện kể về Tâm, một người con được mẹ nuôi nấng thành tài nhưng khi ra thành phố có cuộc sống giàu sang, anh ta lại dửng dưng, đoạn tuyệt với quá khứ. Đoạn trích là cuộc gặp gỡ ngắn ngủi, gượng gạo giữa Tâm và người mẹ nơi quê nhà sau sáu năm trời xa cách.

Tác phẩm thuộc đề tài gia đình và người phụ nữ nông thôn, qua đó thể hiện chủ đề phê phán sự tha hóa đạo đức của con người trước sức mạnh của đồng tiền, danh lợi; đồng thời ngợi ca tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt. Chủ đề này được thể hiện rõ nét qua cốt truyện tâm lý đơn giản nhưng đầy sức khơi gợi: đứa con thành đạt về thăm quê bằng một tâm thế kẻ bề trên, còn người mẹ già nghèo khổ đón con bằng tất cả sự mong ngóng, yêu thương để rồi nhận lại sự hụt hẫng, xót xa.

Nội dung chủ đề được thể hiện rõ qua nhân vật người mẹ. Người mẹ trong tác phẩm là một người phụ nữ nông thôn nghèo khổ, lam lũ. Hoàn cảnh sống của bà được đặt trong một không gian làng quê ngưng đọng, ẩm thấp. Dưới con mắt lơ đãng của người con trai, người mẹ hiện lên với dáng vẻ hao gầy, khắc khổ của thời gian. Dấu ấn của cái nghèo, cái khổ in hằn trên chiếc áo bà mặc. Suốt sáu năm con đi biền biệt, lòng mẹ lúc nào cũng hướng về con. Vừa nhận ra bóng dáng đứa con trai yêu quý, bà cụ đã không kìm được xúc động mà "ứa nước mắt", tiếng nói "ấp úng" vì "cảm động đến nỗi không nói được". Tình thương ấy còn là những đêm dài canh cánh nỗi lo khi nghe tin con ốm. Qua đó ta có thể thấy, nhân vật người mẹ mang trong mình một tình yêu thuần khiết, tự nhiên, không mảy may vụ lợi.

Qua hình tượng người mẹ già nua trong ngôi nhà mái gianh xơ xác, Thạch Lam đã tái hiện chân thực cuộc sống nghèo khổ, cô đơn của người nông dân xã hội cũ. Nhân vật người mẹ là nơi Thạch Lam gửi gắm niềm cảm thông, xót thương sâu sắc cho số phận người phụ nữ nghèo. Thông qua tình cảm bao dung của người mẹ, tác giả khẳng định và ngợi ca sự bất tử của tình mẫu tử, đồng thời đưa ra lời cảnh tỉnh nghiêm khắc về đạo hiếu: đừng để sự băng hoại của đồng tiền làm xói mòn đi thứ tình cảm thiêng liêng nhất của con người.

Truyện được kể theo ngôi thứ ba khách quan, nhưng điểm nhìn dịch chuyển linh hoạt, lúc hòa vào dòng suy nghĩ ích kỷ của Tâm, lúc lại soi chiếu vào dáng vẻ tội nghiệp của người mẹ. Cốt truyện phát triển theo hướng tuyến tính, diễn tiến theo thời gian cuộc gặp gỡ. Tình huống truyện mang tính nhận thức sâu sắc: đặt nhân vật người mẹ vào sự xung đột ngầm giữa tình thương thuần túy và sự thực dụng, lạnh lùng của đứa con. Không có cãi vã, không có cao trào bạo lực, xung đột hiện lên qua những câu thoại nhạt nhẽo của Tâm và giọt nước mắt lặng thầm của mẹ, thể hiện sâu sắc bi kịch gia đình.

Tóm lại, bằng bút pháp trữ tình hướng nội đặc sắc, ngôi kể linh hoạt cùng giọng điệu đượm buồn, Thạch Lam đã xây dựng thành công một hình tượng người mẹ nông thôn điển hình. Nhân vật này không chỉ làm nổi bật tư tưởng nhân đạo của tác phẩm mà còn là tấm gương phản chiếu, làm rõ nét sự tha hóa, vô cảm của đứa con trai, tạo nên sức công phá mạnh mẽ vào tâm thức người đọc.

Đoạn trích “Trở về” đã để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc về hình ảnh người mẹ hiền từ, nhẫn nhục và giàu lòng vị tha. Tác phẩm của Thạch Lam giống như một dòng nước mát nhưng cũng là một hồi chuông cảnh tỉnh nghiêm khắc, nhắc nhở mỗi chúng ta về đạo làm con và giá trị của tình cảm gia đình.

Câu 1.

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận

Câu 2.

1. Lối sống thụ động, khép kín: Khước từ sự vận động, tìm sự an toàn trong vẻ ngoan ngoãn bất động, bỏ quên khát khao, sống hoài phí trong tháng ngày chật hẹp

2. Lối sống tích cực, khái vọng: Luôn vận động, hướng ra biển rộng, sẵn sàng trải nghiệm nắng gió và đi về phía trước.

Câu 3.

Bptt: so sánh, điệp từ: Sông như đời người, tuổi trẻ hướng ra biển rộng như sông phải chảy.

Tác dụng:

- Tạo cho lời văn tính nhạc, sự nhịp nhàng, tăng sức gợi hình và gợi cảm cho sự diễn đạt.

- Khẳng định một quy luật tự nhiên và tất yếu. Giống như bản chất của sông là phải chảy để hòa vào biển lớn, bản chất và sứ mệnh của tuổi trẻ là phải vận động, dấn thân.

-> Qua đó, tác giả nhắc nhở chúng ta cần mở rộng tầm nhìn và chinh phục những ước mơ lớn lao thay vì đứng yên một chỗ.

Câu 4.

Cụm từ “tiếng gọi chảy đi sông ơi” là tiếng gọi từ bên trong tâm thức, là tiếng lòng thúc giục mỗi cá nhân phải không ngừng nỗ lực, hành động và cống hiến. Không chỉ vậy, nó còn là lời nhắc nhở con người cần vượt qua ranh giới an toàn của bản thân, vượt qua sự lười biếng, trì trệ để trải nghiệm đời sống, đi tìm giá trị đích thực và khẳng định chính mình.

Câu 5.

Qua văn bản, tác giả gửi đến người đọc thông điệp sâu sắc về tuổi trẻ không nên chọn lối sống an nhàn, thụ động mà cần phải biết dấn thân, không ngừng vận động và trải nghiệm. Bởi lẽ, cuộc đời mỗi người trôi qua rất nhanh, nếu chúng ta sớm chọn cách "sống đời thực vật" hay náu mình trong "đầm lầy" an toàn, chúng ta sẽ bỏ lỡ những cơ hội tuyệt vời để trưởng thành. Chỉ có việc bước đi, đối mặt với "nắng gió" của cuộc đời mới giúp chúng ta mở mang tri thức, tích lũy vốn sống và chạm tới "biển rộng" của thành công và hạnh phúc.