Câu 1

Câu nói của Mark Twain: “Hai mươi năm sau bạn sẽ hối hận vì những gì bạn đã không làm, hơn là những gì bạn đã làm. Vậy nên hãy tháo dây, nhổ neo và ra khỏi bến đỗ an toàn” đã gửi đến mỗi người một thông điệp ý nghĩa về sự dũng cảm trong cuộc sống. Theo em, câu nói khuyên con người, đặc biệt là tuổi trẻ, cần mạnh dạn bước ra khỏi vùng an toàn để trải nghiệm, học hỏi và theo đuổi những điều mình mong muốn. “Bến đỗ an toàn” chính là những điều quen thuộc khiến ta cảm thấy thoải mái nhưng cũng dễ làm con người trở nên e dè, ngại thay đổi và sợ thất bại. Trong cuộc sống, nếu chỉ vì lo lắng mà không dám hành động, con người sẽ bỏ lỡ nhiều cơ hội quý giá để phát triển bản thân và thực hiện ước mơ. Những việc đã làm, dù kết quả thành công hay thất bại, đều đem lại bài học và kinh nghiệm đáng quý. Ngược lại, điều khiến con người day dứt nhất thường là những dự định còn dang dở, những cơ hội chưa từng nắm bắt vì thiếu tự tin. Tuy nhiên, bước ra khỏi vùng an toàn không có nghĩa là hành động bốc đồng mà cần có mục tiêu rõ ràng, sự chuẩn bị kĩ càng và tinh thần trách nhiệm. Là học sinh, chúng ta cần tích cực học tập, không ngừng khám phá năng lực bản thân, mạnh dạn tham gia các hoạt động và theo đuổi đam mê để hoàn thiện mình. Chỉ khi dám bước đi và không sợ thử thách, chúng ta mới trưởng thành và sống một cuộc đời ý nghĩa, không phải nuối tiếc về sau.

Câu 2

Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Thạch Lam là cây bút nổi bật với những trang văn nhẹ nhàng nhưng giàu giá trị nhân văn, đặc biệt hướng ngòi bút vào số phận những con người nhỏ bé, bất hạnh. Đoạn trích Trở về đã khắc họa thành công hình ảnh người mẹ nghèo giàu tình yêu thương, qua đó thể hiện nỗi xót thương sâu sắc của nhà văn đối với những người phụ nữ trong xã hội cũ.

Thạch Lam là cây bút xuất sắc của Tự lực văn đoàn, có lối viết giàu chất trữ tình, đi sâu vào thế giới nội tâm nhân vật. Trở về kể về nhân vật Tâm – một người con sau khi lên thành phố học tập và làm việc đã dần trở nên xa cách, lạnh nhạt với mẹ già ở quê. Qua cuộc gặp gỡ ngắn ngủi giữa hai mẹ con, tác phẩm đặt ra chủ đề về tình mẫu tử và sự vô tâm của con người trước những giá trị tình cảm thiêng liêng.

Nhân vật người mẹ hiện lên trước hết là một người phụ nữ nghèo khổ, lam lũ. Sau nhiều năm xa cách, bà vẫn sống trong “cái nhà cũ”, mặc “bộ áo cũ kỹ như mấy năm trước”, chi tiết ấy gợi lên cuộc sống cơ cực, thiếu thốn và sự tần tảo của người mẹ nơi quê nghèo. Tuổi già cùng sự cô đơn càng khiến hình ảnh ấy thêm đáng thương.

Không chỉ vậy, người mẹ còn là người giàu tình yêu thương và luôn hết lòng vì con. Khi gặp lại Tâm, bà “ứa nước mắt”, xúc động nghẹn ngào đến mức không nói nên lời. Dù đã lâu không gặp, bà vẫn luôn dõi theo và lo lắng cho con, nhớ cả chuyện Tâm từng bị ốm. Những câu hỏi han ân cần, lời giữ con ở lại ăn cơm cho thấy tình mẫu tử sâu nặng và sự yêu thương vô điều kiện của người mẹ.

Đặc biệt, nhân vật còn hiện lên với đức hi sinh, sự bao dung và nhẫn nhịn. Trước thái độ thờ ơ, lạnh nhạt của Tâm, bà không trách móc mà vẫn dịu dàng, yêu thương. Hành động “run run đỡ lấy gói bạc, rơm rớm nước mắt” khiến người đọc cảm nhận rõ nỗi tủi thân, xót xa của một người mẹ già mong mỏi tình cảm hơn vật chất.

Về nghệ thuật, tác phẩm được kể ở ngôi thứ ba với điểm nhìn tập trung vào nhân vật Tâm, giúp làm nổi bật sự đối lập giữa tình yêu thương của mẹ và sự vô tâm của con. Nghệ thuật xây dựng nhân vật qua hành động, lời nói, tâm lí tinh tế cùng giọng văn nhẹ nhàng, giàu cảm xúc đã góp phần khắc họa thành công hình ảnh người mẹ.

Qua nhân vật người mẹ, Thạch Lam không chỉ phản ánh hiện thực cuộc sống nghèo khó của người phụ nữ trong xã hội cũ mà còn bày tỏ niềm thương cảm sâu sắc trước những hi sinh âm thầm của họ. Đoạn trích giúp người đọc thêm trân trọng tình mẫu tử và biết yêu thương, quan tâm nhiều hơn đến cha mẹ của mình.

_{Câu 1. Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản là nghị luận kết hợp với yếu tố biểu cảm}

_{Câu 2. Hai lối sống mà con người từng đôi lần trải qua được tác giả nêu trong đoạn trích là lối sống thụ động, khép kín, ngại vận động, ngại trải nghiệm, biểu hiện qua việc “khước từ sự vận động”, “tìm quên trong những giấc ngủ vùi”, “ngoan ngoãn bất động”; và lối sống tích cực, chủ động, không ngừng tiến về phía trước, giống như dòng sông luôn chảy ra biển rộng.}

_{Câu 3. Trong đoạn: “Sông như đời người. Và sông phải chảy. Như tuổi trẻ phải hướng ra biển rộng.”, tác giả sử dụng biện pháp tu từ so sánh (“Sông như đời người”, “tuổi trẻ phải hướng ra biển rộng”) và ẩn dụ (hình ảnh “dòng sông” tượng trưng cho cuộc đời con người, “biển rộng” tượng trưng cho ước mơ, khát vọng, tương lai).}

_{-Tác dụng nghệ thuật: Việc sử dụng biện pháp so sánh và ẩn dụ giúp cách diễn đạt trở nên sinh động, giàu hình ảnh, tăng sức gợi cảm và giúp người đọc dễ hình dung, liên tưởng hơn về hành trình của cuộc sống.}

_{-Tác dụng nội dung: Nhấn mạnh thông điệp rằng con người, đặc biệt là tuổi trẻ, cần không ngừng vận động, trải nghiệm, dám bước đi để trưởng thành và hướng tới những điều lớn lao, không nên sống thụ động, trì trệ hay khép kín.}

_{Câu 4. “Tiếng gọi chảy đi sông ơi” được hiểu là lời thúc giục con người phải không ngừng bước đi, vượt qua sự trì trệ, sợ hãi để sống tích cực, dám trải nghiệm và theo đuổi khát vọng của mình. Đó cũng là tiếng gọi của tuổi trẻ hướng đến sự trưởng thành và những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống.}

_{Câu 5. Từ nội dung văn bản, em rút ra bài học rằng bản thân cần sống tích cực, chủ động và không ngừng cố gắng trong cuộc sống. Bởi nếu sống khép kín, ngại thay đổi hay sợ khó khăn, con người sẽ dễ đánh mất cơ hội phát triển bản thân. Tuổi trẻ cần mạnh dạn trải nghiệm, dám bước đi như dòng sông luôn chảy để trưởng thành và đạt được ước mơ của mình.}