Câu 1:

Mark Twain từng khẳng định rằng con người sẽ hối hận nhiều hơn vì những điều mình chưa làm thay vì những điều đã làm, qua đó gửi gắm thông điệp mạnh mẽ về lối sống dám hành động. Thực tế cho thấy, nỗi sợ thất bại, sự do dự hay thói quen sống trong vùng an toàn khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội quý giá của cuộc đời. Khi không dám thử sức, con người không chỉ đánh mất cơ hội khám phá bản thân mà còn dễ rơi vào tiếc nuối kéo dài. Ngược lại, dám “tháo dây, nhổ neo” đồng nghĩa với việc dám đối diện thử thách, chấp nhận sai lầm để trưởng thành. Thất bại có thể mang đến bài học, nhưng sự không hành động chỉ để lại khoảng trống và nuối tiếc. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là hành động mù quáng, mà cần có sự cân nhắc, chuẩn bị. Như vậy, mỗi người, đặc biệt là tuổi trẻ, cần dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn, sống chủ động và hết mình để không phải hối tiếc về sau.

Câu 2:

Trong đoạn trích “Trở về” của Thạch Lam, nhân vật người mẹ hiện lên với hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ nông thôn giàu tình yêu thương, giàu đức hi sinh nhưng cũng đầy cô đơn, tủi phận.

Trước hết, người mẹ là hiện thân của tình yêu thương con sâu sắc. Khi gặp lại con sau nhiều năm xa cách, bà “ứa nước mắt”, xúc động đến mức “không nói được”. Những câu hỏi ân cần về sức khỏe, công việc của Tâm cho thấy bà luôn dõi theo con, quan tâm con dù không nhận được sự hồi đáp. Tình yêu ấy còn thể hiện qua sự lo lắng khi nghe tin con ốm nhưng không dám lên thăm vì “quê mùa”, cho thấy một tấm lòng vừa thương con vừa mặc cảm, tự ti.

Bên cạnh đó, người mẹ còn là người phụ nữ giàu đức hi sinh và cam chịu. Bà sống trong cảnh nghèo khó, cô đơn, ngôi nhà “xơ xác”, cuộc sống quẩn quanh nhưng không một lời than vãn. Việc bà chấp nhận sống một mình, nương nhờ sự giúp đỡ của cô Trinh cho thấy sự lặng lẽ chịu đựng. Ngay cả khi con đưa tiền, bà “run run đỡ lấy”, không phải vì vui mừng mà là xúc động, tủi thân. Tình cảm của bà không cần vật chất, điều bà cần là sự quan tâm, gần gũi của con.

Đặc biệt, nhân vật còn gợi lên nỗi cô đơn, tủi phận của người mẹ già bị con lãng quên. Trong khi bà luôn hướng về con thì Tâm lại thờ ơ, lạnh nhạt. Sự đối lập ấy làm nổi bật bi kịch tinh thần của người mẹ: có con mà vẫn cô đơn. Điều này thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm, đồng thời phê phán lối sống vô tâm, thực dụng của một bộ phận con người trong xã hội.

Với lối viết nhẹ nhàng, giàu cảm xúc, Thạch Lam đã khắc họa thành công hình ảnh người mẹ giàu tình yêu thương nhưng bất hạnh, qua đó gửi gắm thông điệp về đạo lí làm con: hãy biết trân trọng, yêu thương cha mẹ khi còn có thể.

Câu 1 (2,0 điểm)

Đoạn văn ~200 chữ:

Mark Twain từng khẳng định rằng con người sẽ hối hận nhiều hơn vì những điều mình chưa làm thay vì những điều đã làm, qua đó gửi gắm thông điệp mạnh mẽ về lối sống dám hành động. Thực tế cho thấy, nỗi sợ thất bại, sự do dự hay thói quen sống trong vùng an toàn khiến nhiều người bỏ lỡ cơ hội quý giá của cuộc đời. Khi không dám thử sức, con người không chỉ đánh mất cơ hội khám phá bản thân mà còn dễ rơi vào tiếc nuối kéo dài. Ngược lại, dám “tháo dây, nhổ neo” đồng nghĩa với việc dám đối diện thử thách, chấp nhận sai lầm để trưởng thành. Thất bại có thể mang đến bài học, nhưng sự không hành động chỉ để lại khoảng trống và nuối tiếc. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là hành động mù quáng, mà cần có sự cân nhắc, chuẩn bị. Như vậy, mỗi người, đặc biệt là tuổi trẻ, cần dũng cảm bước ra khỏi vùng an toàn, sống chủ động và hết mình để không phải hối tiếc về sau.

Câu 2

Trong đoạn trích “Trở về” của Thạch Lam, nhân vật người mẹ hiện lên với hình ảnh tiêu biểu của người phụ nữ nông thôn giàu tình yêu thương, giàu đức hi sinh nhưng cũng đầy cô đơn, tủi phận.

Trước hết, người mẹ là hiện thân của tình yêu thương con sâu sắc. Khi gặp lại con sau nhiều năm xa cách, bà “ứa nước mắt”, xúc động đến mức “không nói được”. Những câu hỏi ân cần về sức khỏe, công việc của Tâm cho thấy bà luôn dõi theo con, quan tâm con dù không nhận được sự hồi đáp. Tình yêu ấy còn thể hiện qua sự lo lắng khi nghe tin con ốm nhưng không dám lên thăm vì “quê mùa”, cho thấy một tấm lòng vừa thương con vừa mặc cảm, tự ti.

Bên cạnh đó, người mẹ còn là người phụ nữ giàu đức hi sinh và cam chịu. Bà sống trong cảnh nghèo khó, cô đơn, ngôi nhà “xơ xác”, cuộc sống quẩn quanh nhưng không một lời than vãn. Việc bà chấp nhận sống một mình, nương nhờ sự giúp đỡ của cô Trinh cho thấy sự lặng lẽ chịu đựng. Ngay cả khi con đưa tiền, bà “run run đỡ lấy”, không phải vì vui mừng mà là xúc động, tủi thân. Tình cảm của bà không cần vật chất, điều bà cần là sự quan tâm, gần gũi của con.

Đặc biệt, nhân vật còn gợi lên nỗi cô đơn, tủi phận của người mẹ già bị con lãng quên. Trong khi bà luôn hướng về con thì Tâm lại thờ ơ, lạnh nhạt. Sự đối lập ấy làm nổi bật bi kịch tinh thần của người mẹ: có con mà vẫn cô đơn. Điều này thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc của tác phẩm, đồng thời phê phán lối sống vô tâm, thực dụng của một bộ phận con người trong xã hội.

Với lối viết nhẹ nhàng, giàu cảm xúc, Thạch Lam đã khắc họa thành công hình ảnh người mẹ giàu tình yêu thương nhưng bất hạnh, qua đó gửi gắm thông điệp về đạo lí làm con: hãy biết trân trọng, yêu thương cha mẹ khi còn có thể.

Dưới đây là đáp án theo form chấm thi THPT (ngắn gọn – đủ ý – dễ lấy điểm tối đa):

Câu 1 :

Phương thức biểu đạt chính: Nghị luận.

Câu 2 :

Hai lối sống:

- Lối sống trì trệ, thụ động, khước từ vận động, trải nghiệm.

- Lối sống tích cực, chủ động, luôn vận động, hướng ra những giá trị lớn lao.

Câu 3 :

- Biện pháp tu từ: So sánh

- Tác dụng:

• • Làm cho cách diễn đạt sinh động, giàu hình ảnh.
  • Nhấn mạnh quy luật: đời người phải luôn vận động, hướng tới tương lai.
  • Gợi liên tưởng sâu sắc về khát vọng vươn lên của tuổi trẻ.

Câu 4 :

“Tiếng gọi chảy đi sông ơi” là:

- Tiếng gọi từ nội tâm thôi thúc con người sống tích cực.

- Là khát vọng vươn lên, không chấp nhận sự trì trệ.

- Thể hiện lý tưởng sống, động lực tiến về phía trước.

Câu 5 :

Từ nội dung văn bản, em rút ra bài học rằng mỗi con người, đặc biệt là tuổi trẻ, cần sống tích cực, không ngừng vận động và dám trải nghiệm. Cuộc sống giống như một dòng sông, chỉ thực sự có ý nghĩa khi luôn chảy về phía trước, hướng ra biển lớn của ước mơ và khát vọng. Nếu con người khước từ sự vận động, chỉ chọn sự an toàn và thu mình trong những giới hạn chật hẹp, ta sẽ dễ rơi vào trạng thái trì trệ, lãng phí những năm tháng quý giá nhất của cuộc đời. Ngược lại, khi dám bước ra khỏi vùng an toàn, dám đối mặt với thử thách và khó khăn, ta không chỉ trưởng thành hơn mà còn khám phá được giá trị của bản thân. Tuổi trẻ là khoảng thời gian đẹp nhất để học hỏi, cống hiến và khẳng định mình, vì vậy không thể sống như “ao tù nước đọng” mà phải trở thành “dòng sông” luôn chuyển động. Chính sự vận động không ngừng sẽ giúp mỗi người chạm tới thành công và sống một cuộc đời trọn vẹn, ý nghĩa.