Bài 2:

Câu 1:
Bài thơ Than đạo học của Tú Xương đã thể hiện sâu sắc sự suy tàn của nền Nho học vào cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX. Ngay từ câu mở đầu “Đạo học ngày nay đã chán rồi”, tác giả đã bộc lộ nỗi buồn và sự ngán ngẩm trước cảnh việc học ngày càng sa sút. Số người đi học ít dần, hàng bán sách “lim dim ngủ”, thầy dạy học cũng trở nên lúng túng, qua đó cho thấy mục đích học hành đã có phần lệch lạc, thực dụng. Đặc biệt, giọng thơ vừa châm biếm, mỉa mai vừa xen lẫn nỗi xót xa đã thể hiện tâm trạng của một nhà Nho trước sự đổi thay của thời cuộc. Về nghệ thuật, bài thơ sử dụng thể thất ngôn bát cú Đường luật, ngôn ngữ giản dị, giàu sức gợi cùng các từ láy như “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè”. Những yếu tố ấy góp phần khắc họa chân thực cảnh Đạo học suy tàn và thể hiện tấm lòng của Tú Xương đối với nền học vấn đương thời.

Câu 2:
Trong hành trình trưởng thành của mỗi con người, học tập là con đường quan trọng giúp chúng ta mở rộng hiểu biết, rèn luyện năng lực và chuẩn bị hành trang cho tương lai. Tuy nhiên, bên cạnh những học sinh chăm chỉ, chủ động học hỏi, vẫn còn một bộ phận học sinh thiếu ý thức trong học tập. Vì vậy, ý thức học tập của học sinh hiện nay là vấn đề cần được quan tâm.

Ý thức học tập là sự tự giác, chủ động và có trách nhiệm của mỗi học sinh đối với việc học của mình. Người có ý thức học tập không chỉ học để đối phó với bài kiểm tra hay làm hài lòng cha mẹ, thầy cô mà còn hiểu được ý nghĩa của tri thức đối với tương lai. Khi có ý thức, học sinh sẽ biết đặt mục tiêu, chủ động tìm hiểu kiến thức và cố gắng khắc phục những hạn chế của bản thân.

Trong thực tế hiện nay, nhiều học sinh có ý thức học tập rất tốt. Các bạn chăm chỉ, ham học hỏi, tích cực phát biểu, tự tìm tòi kiến thức và biết vận dụng công nghệ để hỗ trợ việc học. Tuy nhiên, vẫn có những học sinh lười học, ỷ lại vào người khác, học đối phó hoặc quá phụ thuộc vào các công cụ hỗ trợ như ChatGPT, Mapify, Gemini. Một số bạn dành quá nhiều thời gian cho mạng xã hội, trò chơi và những hoạt động giải trí mà sao nhãng việc học. Đây là biểu hiện đáng lo ngại.

Tình trạng trên xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Trước hết là sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và mạng xã hội khiến học sinh dễ bị phân tán thời gian, sự tập trung. Bên cạnh đó, một số học sinh chưa xác định được mục tiêu học tập, thiếu tính tự giác và chưa nhận thức đầy đủ về giá trị của tri thức. Sự quan tâm, định hướng từ gia đình, nhà trường và xã hội đôi khi cũng chưa thật sự phù hợp.

Thiếu ý thức học tập có thể để lại nhiều hậu quả. Học sinh lười học sẽ thiếu kiến thức, hạn chế khả năng tư duy và khó phát triển năng lực của bản thân. Nếu thường xuyên ỷ lại vào người khác hoặc công nghệ, các bạn sẽ dần mất đi khả năng tự học, tự giải quyết vấn đề. Về lâu dài, điều đó có thể khiến mỗi người gặp khó khăn trong học tập, công việc và cuộc sống.
Để nâng cao ý thức học tập, trước hết mỗi học sinh cần tự giác và chủ động hơn. Mỗi người nên xác định mục tiêu rõ ràng, xây dựng kế hoạch học tập phù hợp và rèn luyện thói quen tự học. Công nghệ và AI nên được sử dụng như công cụ hỗ trợ, giúp tìm hiểu và kiểm tra kiến thức chứ không thay thế cho quá trình suy nghĩ của bản thân. Gia đình và nhà trường cũng cần quan tâm, định hướng và tạo môi trường học tập tích cực cho học sinh.

Là học sinh, mỗi chúng ta cần hiểu rằng học tập không chỉ để đạt điểm cao mà còn để hoàn thiện bản thân và chuẩn bị cho tương lai. Ý thức học tập chính là nền tảng giúp mỗi người chủ động làm chủ tri thức, phát triển năng lực và vững vàng bước vào cuộc sống. Vì vậy, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ nhất: học tập tự giác, trung thực và không ngừng cố gắng mỗi ngày.

Bài 1:

Câu 1: Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.
Câu 2: Đề tài: Bài thơ viết về sự suy tàn, lỗi thời của nền Nho học trong xã hội Việt Nam.
Câu 3: Tác giả cho rằng “Đạo học ngày nay đã chán rồi” vì số người đi học ngày càng ít. Hàng bán sách thì vắng vẻ, “lim dim ngủ”. Thầy dạy học cũng trở nên lúng túng, thiếu sinh khí. Những hình ảnh ấy cho thấy nền Nho học đang dần suy tàn. Qua đó, tác giả thể hiện sự chua xót trước sự thay đổi của thời cuộc.
Câu 4: Nhận xét về việc sử dụng từ láy:
_Tác giả sử dụng các từ láy sau: "lim dim", "nhấp nhổm", "rụt rè", "liều lĩnh".

_Những từ láy này giúp hình ảnh trở nên sinh động, cụ thể, đồng thời tạo giọng điệu hóm hỉnh, châm biếm. Qua đó làm nổi bật sự ảm đạm, sa sút và lúng túng của nền Nho học lúc bấy giờ.
Câu 5: Nội dung của bài thơ: Bài thơ “Than đạo học” thể hiện nỗi chua xót, ngán ngẩm và thái độ châm biếm của tác giả trước sự suy tàn, lỗi thời của nền Nho học trong xã hội đương thời. Đồng thời, bài thơ phản ánh sự thay đổi của thời cuộc khiến việc học và khoa cử xưa không còn được coi trọng.