Câu 1:

Bài thơ Than đạo học của Tú Xương đã thể hiện sâu sắc nỗi buồn trước sự suy thoái của nền Nho học trong xã hội đương thời. Ngay từ câu thơ mở đầu, tác giả đã thốt lên: “Đạo học ngày nay đã chán rồi”, như một lời than đầy chua xót. Thực trạng ấy được thể hiện qua hàng loạt hình ảnh như “mười người đi học, chín người thôi”, cô hàng bán sách thì “lim dim ngủ”, thầy khóa dạy tư lại “nhấp nhổm ngồi”. Những hình ảnh đời thường, gần gũi nhưng mang tính châm biếm đã cho thấy việc học hành trở nên vắng vẻ, ế ẩm. Đặc biệt, các từ láy “lim dim”, “nhấp nhổm”, “rụt rè”, “liều lĩnh” góp phần khắc họa sinh động trạng thái của con người, đồng thời tạo nên giọng thơ hài hước mà cay đắng. Bằng thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật cùng nghệ thuật trào phúng đặc sắc, Tú Xương đã vừa tạo tiếng cười, vừa bộc lộ nỗi đau trước sự sa sút của đạo học. Qua đó, bài thơ cho thấy tấm lòng của nhà thơ đối với việc học và xã hội đương thời.

Câu 2:

Học tập là con đường quan trọng giúp mỗi người mở rộng hiểu biết, hoàn thiện bản thân và chuẩn bị hành trang cho tương lai. Đối với học sinh, ý thức học tập càng có ý nghĩa quan trọng bởi đây là giai đoạn hình thành kiến thức, nhân cách và những định hướng đầu tiên cho cuộc sống. Tuy nhiên, bên cạnh những học sinh chăm chỉ, có mục tiêu rõ ràng, vẫn còn một bộ phận học sinh chưa có ý thức học tập đúng đắn.

Ý thức học tập có thể hiểu là sự tự giác, chủ động và có trách nhiệm của mỗi học sinh đối với việc học của mình. Người có ý thức học tập không chỉ học vì cha mẹ hay thầy cô nhắc nhở mà còn hiểu được mục đích của việc học, từ đó tự đặt ra mục tiêu và cố gắng thực hiện. Ý thức học tập được thể hiện qua việc đi học đầy đủ, chuẩn bị bài, chú ý nghe giảng, hoàn thành nhiệm vụ được giao và chủ động tìm tòi kiến thức.

Trong thực tế hiện nay, có rất nhiều học sinh có tinh thần học tập đáng khen. Các bạn biết sắp xếp thời gian, tự giác làm bài, chủ động hỏi thầy cô khi chưa hiểu bài và không ngại khó khăn. Có những học sinh dù hoàn cảnh không thuận lợi vẫn cố gắng vươn lên, đạt kết quả tốt. Những tấm gương ấy cho thấy khi có quyết tâm và ý thức, mỗi người đều có thể tiến bộ.

Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số học sinh học tập thiếu nghiêm túc. Có bạn chỉ học khi sắp kiểm tra, làm bài đối phó hoặc phụ thuộc vào sự nhắc nhở của cha mẹ và giáo viên. Một số bạn dành quá nhiều thời gian cho điện thoại, trò chơi điện tử, mạng xã hội mà quên mất nhiệm vụ học tập. Thậm chí, có người còn quay cóp, gian lận trong kiểm tra vì muốn có điểm số cao nhưng lại không thực sự có kiến thức. Những biểu hiện ấy không chỉ làm kết quả học tập giảm sút mà còn hình thành thói quen thiếu trách nhiệm, ảnh hưởng đến tương lai của chính mình.

Ý thức học tập có vai trò rất lớn đối với mỗi học sinh. Kiến thức không thể tự nhiên mà có, mà cần được tích lũy qua quá trình học tập lâu dài. Khi có ý thức, học sinh sẽ chủ động hơn, biết mình cần gì và phải làm gì để đạt mục tiêu. Quan trọng hơn, quá trình học tập còn rèn luyện tính kiên trì, khả năng tự lập và tinh thần trách nhiệm. Đây đều là những phẩm chất cần thiết cho cuộc sống sau này.

Để nâng cao ý thức học tập, trước hết mỗi học sinh cần xác định rõ mục tiêu của bản thân và hiểu rằng học tập là trách nhiệm của chính mình. Mỗi người nên lập kế hoạch học tập phù hợp, phân chia thời gian hợp lí giữa học tập và giải trí, hạn chế những yếu tố gây mất tập trung như điện thoại hay mạng xã hội. Khi gặp bài khó, thay vì bỏ cuộc hoặc chép bài của người khác, chúng ta cần chủ động suy nghĩ, tìm hiểu và nhờ thầy cô, bạn bè giúp đỡ. Gia đình và nhà trường cũng cần động viên, hướng dẫn để học sinh hình thành tinh thần tự giác thay vì chỉ tạo áp lực về điểm số.

Là một học sinh, em nhận thức rằng không ai có thể học thay mình. Vì vậy, em cần chủ động và nghiêm túc hơn trong học tập, biết sửa chữa những hạn chế của bản thân và không ngừng cố gắng. Điểm số quan trọng nhưng điều quan trọng hơn là những kiến thức và kỹ năng mình thực sự có được.

Tóm lại, ý thức học tập là yếu tố quan trọng quyết định sự tiến bộ của mỗi học sinh. Khi biết tự giác, có trách nhiệm và kiên trì, chúng ta không chỉ đạt kết quả tốt trong học tập mà còn tạo nền tảng vững chắc cho tương lai.

Câu 1: Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật

Câu2: Đề tài của bài thơ là khoa cử và nho học (Đạo học) thời kỳ suy tàn dưới tác động của buổi đầu thực dân Pháp đô hộ. Phản ánh thực trạng chán chường, nhốn nháo của nền giáo dục, thi cử đương thời.

Câu 3: Tác giả cho rằng "Đạo học ngày nay chán rồi" vì nền Nho học truyền thống lúc bấy giờ đã bị mất đi vị thế tôn nghiêm và giá trị vốn có. Sự thâm nhập của thực dân Pháp làm thay đổi chương trình thi cử (bớt chữ Hán, tăng chữ Quốc ngữ).

Câu 4: Nhận xét: Việc sử dụng các từ láy này rất đắc địa và giàu giá trị biểu cảm. Giúp khắc hoạ sinh động, sắc nét những dáng vẽ, tư thế tâm lý thảm hại, thụ động, mất đi khí phách của các sĩ tử cũng như hiện thực nhốn nháo của xã hội đương thời.

Câu 5: Bài thơ là bức tranh hiện thực châm biếm sâu cay về tình cảnh suy thoái, tàn tạ của nền Nho học và khoa cử nước nhà buổi giao thời.