câu 1

Nghệ thuật xây dựng nhân vật Thứ trong đoạn trích "Sống mòn" đã thể hiện bút pháp hiện thực tâm lý bậc thầy của nhà văn Nam Cao. Trước hết, tác giả tập trung khai thác sâu sắc thế giới nội tâm nhân vật thay vì miêu tả ngoại hình. Qua những dòng độc thoại nội tâm đầy biến động, Nam Cao diễn tả chân thực sự giằng xé giữa một bên là ước mơ cao đẹp, muốn trở thành vĩ nhân để thay đổi xứ sở và một bên là thực tại nghiệt ngã khi phải đối mặt với cảnh "sống mòn" rụt rè, sẻn so vì gánh nặng cơm áo. Bên cạnh đó, bút pháp đối lập giữa quá khứ đầy hoài bão ở Sài Gòn với một Thứ hiện tại tự coi mình là "phế nhân" đã làm nổi bật bi kịch của tầng lớp trí thức tiểu tư sản đương thời. Ngôn ngữ kể chuyện khách quan kết hợp nhuần nhuyễn với điểm nhìn của nhân vật giúp người đọc thấu cảm sâu sắc nỗi uất ức, nhục nhã của Thứ trước cái chết về mặt tinh thần. Qua đó, Nam Cao không chỉ xây dựng thành công một điển hình nhân vật trí thức bế tắc mà còn gửi gắm giá trị nhân đạo sâu sắc, cảm thương cho những kiếp người bị hoàn cảnh bóp nghẹt ước mơ.

câu 2

Cuộc sống vốn là một hành trình dài đầy rẫy những biến động, nơi mà những cung đường không bao giờ chỉ trải toàn hoa hồng. Đúng như một ý kiến đã từng khẳng định: “Sự vinh quang lớn nhất của chúng ta không nằm ở việc không bao giờ thất bại mà nằm ở việc vươn dậy sau mỗi lần vấp ngã”. Đối với thế hệ trẻ ngày nay, thái độ biết chấp nhận và bản lĩnh vượt qua thất bại chính là chìa khóa vàng để mở ra cánh cửa dẫn tới thành công thực sự.

Trước hết, ta cần hiểu rằng thất bại không phải là dấu chấm hết, mà là khi ta chưa đạt được mục tiêu hay kết quả như mong muốn. Ngược lại, việc vươn dậy sau vấp ngã chính là tinh thần kiên cường, là khả năng rút ra bài học kinh nghiệm và giữ vững niềm tin để tiếp tục bước tiếp. Ý kiến trên đã đề cao giá trị của con người không nằm ở những thắng lợi dễ dàng, mà nằm ở ý chí bền bỉ và bản lĩnh đối đầu với nghịch cảnh. Tại sao người trẻ cần phải biết chấp nhận thất bại? Bởi lẽ, thất bại chính là người thầy tốt nhất trên con đường trưởng thành. Mỗi lần vấp ngã giúp chúng ta nhìn rõ những điểm yếu của bản thân, từ đó hoàn thiện hơn về cả kỹ năng lẫn tư duy. Nếu chỉ mãi đứng trong vùng an toàn vì sợ hãi sai lầm, chúng ta sẽ không bao giờ có được sự bứt phá. Thất bại còn là môi trường lý tưởng để trui rèn bản lĩnh; nó biến một tâm hồn non nớt trở nên cứng cỏi, giúp ta điềm tĩnh và vững vàng hơn trước những sóng gió lớn hơn trong tương lai. Thực tế đã chứng minh, những thành tựu có được sau nhiều lần thử sai luôn mang tính bền vững và khiến sự vinh quang trở nên ngọt ngào, xứng đáng hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, chấp nhận thất bại không đồng nghĩa với thái độ buông xuôi hay thỏa hiệp với sự yếu kém. Đó phải là việc dám đối diện với sự thật, không đổ lỗi cho hoàn cảnh để tìm cách khắc phục. Nếu cứ mãi đắm chìm trong mặc cảm hoặc sợ hãi, người trẻ sẽ dễ rơi vào bi kịch “sống mòn”, đánh mất đi nhuệ khí và hoài bão của chính mình. Từ đó, mỗi chúng ta cần nhận thức được rằng thất bại là một phần tất yếu của quá trình lớn lên. Đừng để một điểm số thấp hay một lần bị từ chối đánh gục lòng tự trọng của bạn. Thay vào đó, hãy cho phép mình buồn nhưng tuyệt đối không được bỏ cuộc, hãy phân tích nguyên nhân và bắt đầu lại với một kế hoạch thông minh hơn.

Tóm lại, con đường đến với thành công chưa bao giờ là một đường thẳng. Sự vinh quang chỉ thực sự thuộc về những người biết biến những mảnh vỡ của thất bại thành bậc thang để bước tiếp. Là một người trẻ, hãy dám sống, dám khát vọng và đừng bao giờ sợ vấp ngã, bởi sau mỗi lần đứng dậy, bạn chắc chắn đã là một phiên bản mạnh mẽ và hoàn thiện hơn rất nhiều.

Câu 1: Ngôi kể thứ ba.

• Câu 2: Sống rụt rè, sẻn so, còm rom; chỉ dám nghĩ đến chuyện để dành, mua vườn, bát cơm ăn qua ngày.

• Câu 3: * Biện pháp: So sánh ("y" với "phế nhân").

• Tác dụng: Nhấn mạnh sự bế tắc, bất lực và nỗi đau đớn khi thấy mình vô dụng, không thực hiện được lý tưởng.

• Câu 4: * Sài Gòn: Hăm hở, náo nức, đầy hoài bão làm vĩ nhân.

• Hà Nội: Thu hẹp lại trong lo toan vật chất, trở nên nhỏ nhen, tỉ tiện.

• Nhận xét: Đó là quá trình "sống mòn", tâm hồn bị mài mòn bởi cơm áo gạo tiền.

• Câu 5: * Thông điệp: Đừng để những lo toan vật chất tầm thường giết chết ước mơ và nhân cách.