Câu 1. ngôi kể thứ ba. Người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật chính là “y”, “Thứ” và thuật lại suy nghĩ, tâm trạng của nhân vật. Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh khắc họa cuộc sống của Thứ khi ở Hà Nội. Các từ ngữ, hình ảnh: “sống rụt rè hơn” “sẻn so hơn” “sống còm rom” “chỉ còn dám nghĩ đến chuyện để dành, chuyện mua vườn, chuyện làm nhà, chuyện nuôi sống vợ con” Câu 3.

Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ trong câu: “Ra khỏi trường, y thấy mình gần như là một phế nhân.” Biện pháp tu từ: So sánh / ẩn dụ (“mình gần như là một phế nhân”). Tác dụng:

Làm cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn tăng sức gợi hình gợi cảm Nhấn mạnh cảm giác thất vọng, bất lực và tự ti của Thứ khi bước vào đời. Thể hiện sự sụp đổ của những ước mơ, hoài bão tuổi trẻ trước thực tế nghiệt ngã. Qua đó làm nổi bật bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trong xã hội cũ. Câu 4. Nhận xét sự thay đổi của Thứ khi ở Sài Gòn và Hà Nội. Ở Sài Gòn: Thứ hăm hở, náo nức, đầy hi vọng. Có khát vọng, đam mê, lý tưởng, còn nhiều mơ ước về tương lai. Ở Hà Nội: Thứ trở nên rụt rè, dè dặt, sống chật vật. Ước mơ lớn bị thu nhỏ thành những lo toan cơm áo. → Sự thay đổi này cho thấy hiện thực nghèo đói và bế tắc đã làm thui chột lý tưởng của người trí thức, đẩy họ vào cuộc sống “sống mòn”. Câu 5. Thông điệp rút ra từ văn bản và lí giải. Thông điệp: Con người cần dám thay đổi và đấu tranh để làm chủ cuộc đời mình, không nên sống thụ động, buông xuôi trước hoàn cảnh. Lí giải: Trong tác phẩm, Thứ nhận ra rằng nhiều người giống như con trâu bị buộc dây, biết có cuộc sống tự do nhưng không dám bước tới vì thói quen và nỗi sợ thay đổi. Điều đó khiến cuộc đời họ trôi qua vô nghĩa. Vì vậy, mỗi người cần có bản lĩnh, dám hành động và theo đuổi lý tưởng, để cuộc sống có ý nghĩa hơn.

Trong đoạn trích tiểu thuyết Sống mòn của Nam Cao, nghệ thuật xây dựng nhân vật Thứ được thể hiện rất đặc sắc, góp phần khắc họa sâu sắc bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Trước hết, tác giả xây dựng nhân vật thông qua miêu tả tâm lí tinh tế. Những dòng suy nghĩ liên tục của Thứ về quá khứ, hiện tại và tương lai đã cho thấy sự giằng xé trong nội tâm: từ những ước mơ lớn lao thời trẻ đến cảm giác bất lực, thất vọng trước cuộc sống bế tắc. Bên cạnh đó, nghệ thuật độc thoại nội tâm được sử dụng hiệu quả, giúp người đọc cảm nhận rõ nỗi đau tinh thần, sự tự trách và khát vọng thay đổi của nhân vật. Ngoài ra, nhà văn còn đặt nhân vật trong không gian con tàu rời Hà Nội, hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng cho sự trôi dạt của cuộc đời Thứ. Những chi tiết so sánh như con trâu bị buộc dây cũng góp phần làm nổi bật tâm trạng bị ràng buộc, không thể thoát khỏi hoàn cảnh. Nhờ sự kết hợp giữa miêu tả tâm lí, độc thoại nội tâm và hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng, nhân vật Thứ hiện lên chân thực, sinh động, qua đó thể hiện sâu sắc chủ đề “sống mòn” của tác phẩm.

Câu 2

Trong hành trình của mỗi con người, thất bại dường như là điều không ai mong muốn nhưng lại không thể tránh khỏi. Có ý kiến cho rằng: “Sự vinh quang lớn nhất của chúng ta không nằm ở việc không bao giờ thất bại mà nằm ở việc vươn dậy sau mỗi lần vấp ngã.” Quả thật, từ góc nhìn của người trẻ, chấp nhận thất bại chính là một bước cần thiết để đi đến thành công.

Câu 1: ngôi kể: thứ ba. Người kể chuyện giấu mình, gọi nhân vật chính là “y”, “Thứ” và thuật lại suy nghĩ, tâm trạng của nhân vật. Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh khắc họa cuộc sống của Thứ khi ở Hà Nội. Các từ ngữ, hình ảnh: “sống rụt rè hơn” “sẻn so hơn” “sống còm rom” “chỉ còn dám nghĩ đến chuyện để dành, chuyện mua vườn, chuyện làm nhà, chuyện nuôi sống vợ con”

Câu 3: biện pháp tu từ so sánh, ẩn dụ

So sánh bản thân mình "gần như" là một phế nhân

Tác dụng: làm cho câu văn trở nên sinh động, hấp dẫn, tăng sức gợi hình, gợi cảm

Qua đó, tác giả muốn làm nổi bật cảm giác thất vọng, bất lực và tự ti của Thứ khi bước vào đời. Thể hiện sự sụp đổ của những ước mơ, hoài bão tuổi trẻ trước thực tế nghiệt ngã. Qua đó làm nổi bật bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trong xã hội cũ.

Câu 4: Ở Sài Gòn:

Thứ hăm hở, náo nức, đầy hi vọng.

Có khát vọng, đam mê, lý tưởng, còn nhiều mơ ước về tương lai.

Ở Hà Nội:

Thứ trở nên rụt rè, dè dặt, sống chật vật.

Ước mơ lớn bị thu nhỏ thành những lo toan cơm áo.

Câu 5:

Thông điệp mà em rút ra được đó là:

Con người cần dám thay đổi và đấu tranh để làm chủ cuộc đời mình, không nên sống thụ động, buông xuôi trước hoàn cảnh. Lí giải: Trong tác phẩm, Thứ nhận ra rằng nhiều người giống như con trâu bị buộc dây, biết có cuộc sống tự do nhưng không dám bước tới vì thói quen và nỗi sợ thay đổi. Điều đó khiến cuộc đời họ trôi qua vô nghĩa. Vì vậy, mỗi người cần có bản lĩnh, dám hành động và theo đuổi lý tưởng, để cuộc sống có ý nghĩa hơn.