Câu 1

Trong tiểu thuyết Sống mòn, Nam Cao đã xây dựng nhân vật Thứ bằng nhiều thủ pháp nghệ thuật đặc sắc, qua đó làm nổi bật bi kịch của người trí thức tiểu tư sản trước Cách mạng. Trước hết, tác giả sử dụng nghệ thuật miêu tả nội tâm sâu sắc thông qua dòng suy nghĩ và độc thoại nội tâm của nhân vật. Những hồi tưởng về quá khứ với biết bao ước mơ lớn lao đối lập với thực tại nghèo túng đã khắc họa rõ nỗi đau và sự thất vọng của Thứ. Bên cạnh đó, thủ pháp tương phản giữa thiên nhiên tươi đẹp với tâm trạng buồn bã của nhân vật càng làm nổi bật bi kịch tinh thần của Thứ. Ngoài ra, hình ảnh ẩn dụ như con tàu lùi dần hay hình ảnh con trâu bị buộc dây thừng gợi lên cảm giác bế tắc, tượng trưng cho cuộc đời bị ràng buộc và không thể thoát ra của nhân vật. Ngôn ngữ trần thuật giàu tính triết lí cũng góp phần thể hiện sự giằng xé giữa khát vọng sống và sự yếu đuối của Thứ. Qua đó, Nam Cao không chỉ khắc họa chân thực số phận của một người trí thức nghèo mà còn phản ánh bi kịch “sống mòn” của cả một lớp người trong xã hội cũ.

Câu 2

Có ý kiến cho rằng: “Sự vinh quang lớn nhất của chúng ta không nằm ở việc không bao giờ thất bại mà nằm ở việc đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã”. Câu nói ấy gợi ra một bài học sâu sắc: con người cần chấp nhận thất bại để vươn tới thành công.

Trước hết, thất bại là điều không thể tránh khỏi trong cuộc sống. Trên con đường học tập, làm việc hay theo đuổi ước mơ, không ai có thể luôn thuận lợi ngay từ đầu. Thất bại là những lần không đạt được kết quả như mong muốn, là những sai lầm hoặc khó khăn khiến ta vấp ngã. Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là thất bại mà là cách con người đối diện với thất bại. Khi dám chấp nhận và đứng dậy sau những lần vấp ngã, con người mới có thể tiến gần hơn đến thành công.

Thất bại có ý nghĩa rất lớn đối với sự trưởng thành của mỗi người. Trước hết, thất bại giúp chúng ta nhận ra hạn chế của bản thân. Khi không đạt được mục tiêu, ta sẽ có cơ hội nhìn lại sai lầm, từ đó rút ra kinh nghiệm để làm tốt hơn trong lần sau. Bên cạnh đó, thất bại còn rèn luyện ý chí và bản lĩnh. Những khó khăn, thử thách sẽ giúp con người trở nên mạnh mẽ hơn, biết kiên trì và không dễ dàng bỏ cuộc. Chính nhờ những lần vấp ngã mà con người hiểu được giá trị của sự nỗ lực và kiên trì.

Thực tế đã chứng minh rằng nhiều người thành công từng trải qua rất nhiều thất bại. Nhà phát minh Thomas Edison đã thất bại hàng nghìn lần trước khi tìm ra vật liệu phù hợp để chế tạo bóng đèn điện. Ông từng cho rằng những lần thất bại đó chỉ là những cách giúp ông biết điều gì không hiệu quả. Chính sự kiên trì và thái độ không bỏ cuộc đã giúp ông đạt được thành tựu vĩ đại. Điều đó cho thấy thất bại không phải là dấu chấm hết mà có thể trở thành bước đệm cho thành công nếu con người biết đứng lên và tiếp tục cố gắng.

Tuy nhiên, trong thực tế vẫn có những người sợ thất bại nên không dám thử sức, hoặc dễ dàng bỏ cuộc khi gặp khó khăn. Điều đó khiến họ bỏ lỡ nhiều cơ hội để phát triển bản thân. Vì vậy, mỗi người, đặc biệt là người trẻ, cần học cách chấp nhận thất bại như một phần tất yếu của cuộc sống. Quan trọng là giữ vững niềm tin, kiên trì theo đuổi mục tiêu và không ngừng nỗ lực.

Đối với học sinh, việc chấp nhận thất bại cũng rất cần thiết. Những lần điểm số chưa cao hay những sai lầm trong học tập không phải là điều đáng sợ. Điều quan trọng là phải biết rút kinh nghiệm, chăm chỉ hơn và tiếp tục cố gắng để tiến bộ.

Tóm lại, thất bại không phải là điều tiêu cực nếu con người biết nhìn nhận đúng đắn. Chính những lần vấp ngã giúp chúng ta trưởng thành, mạnh mẽ và tiến gần hơn đến thành công. Vì vậy, mỗi người hãy dũng cảm đối diện với thất bại, đứng dậy sau mỗi lần vấp ngã và tiếp tục bước về phía trước trên con đường chinh phục ước mơ.

Câu 1

Trong đoạn trích của tác phẩm Hãy chăm sóc mẹ của Shin Kyung Sook, diễn biến tâm lý của nhân vật Chi-hon được thể hiện rất tinh tế và sâu sắc. Khi nghe tin mẹ bị lạc, Chi-hon ban đầu cảm thấy bực tức và trách móc mọi người trong gia đình vì không ai ra đón bố mẹ ở ga tàu điện ngầm. Tuy nhiên, khi trở lại chính nơi mẹ biến mất, giữa dòng người đông đúc, cô bắt đầu hình dung ra hoàn cảnh của mẹ lúc bị lạc và dần cảm thấy xót xa, lo lắng. Những kí ức về mẹ bất ngờ trỗi dậy trong tâm trí cô, đặc biệt là kỉ niệm về chiếc váy mẹ từng chọn cho mình. Từ đó, Chi-hon nhận ra sự vô tâm của bản thân khi đã thờ ơ với tình cảm của mẹ. Nỗi ân hận ngày càng lớn khi cô nhớ rằng vào thời điểm mẹ bị lạc, cô lại đang ở rất xa và không thể ở bên mẹ. Diễn biến tâm lý ấy cho thấy sự chuyển biến từ thờ ơ, trách móc sang day dứt, tự trách và yêu thương mẹ sâu sắc. Qua đó, tác giả gợi nhắc mỗi người hãy biết trân trọng tình cảm gia đình khi còn có thể.

Câu 2

Kí ức về những người thân yêu luôn giữ một vị trí đặc biệt trong cuộc đời mỗi con người. Đó không chỉ là những kỉ niệm của quá khứ mà còn là nguồn sức mạnh tinh thần giúp ta trưởng thành và sống tốt hơn. Đoạn trích trong tiểu thuyết Hãy chăm sóc mẹ của Shin Kyung Sook đã gợi lên điều đó khi nhân vật Chi-hon nhớ lại những kí ức về mẹ và nhận ra tình yêu thương, sự hi sinh thầm lặng của bà.

Kí ức về người thân là những hình ảnh, kỉ niệm và cảm xúc gắn bó với gia đình – những người đã đồng hành cùng chúng ta trong suốt cuộc đời. Đó có thể là những khoảnh khắc giản dị như bữa cơm gia đình, lời dặn dò của cha mẹ hay những lần được chở che, yêu thương. Những kí ức ấy tuy nhỏ bé nhưng lại chứa đựng tình cảm sâu sắc và trở thành một phần không thể thiếu trong tâm hồn mỗi người.

Trước hết, kí ức về người thân giúp con người hiểu rõ hơn về tình yêu thương và sự hi sinh của gia đình. Nhiều khi trong cuộc sống bận rộn, chúng ta vô tình quên đi những điều giản dị mà người thân dành cho mình. Chỉ khi nhìn lại quá khứ, ta mới nhận ra cha mẹ đã vất vả và yêu thương mình đến nhường nào. Giống như Chi-hon trong câu chuyện, khi nhớ lại kỉ niệm về chiếc váy mẹ từng chọn, cô mới nhận ra sự quan tâm chân thành của mẹ và cảm thấy day dứt vì sự vô tâm của bản thân.

Không chỉ vậy, kí ức về người thân còn trở thành nguồn động lực tinh thần giúp con người vượt qua khó khăn. Trong những lúc mệt mỏi hay thất bại, việc nhớ đến những người luôn yêu thương và tin tưởng mình sẽ giúp ta có thêm sức mạnh để tiếp tục cố gắng. Gia đình chính là nơi nâng đỡ tinh thần và là điểm tựa vững chắc trong cuộc sống.

Bên cạnh đó, kí ức về người thân còn giúp con người sống nhân ái và trân trọng các mối quan hệ xung quanh. Khi hiểu được giá trị của tình cảm gia đình, ta sẽ biết quan tâm, yêu thương và đối xử tốt hơn với những người thân yêu. Những kỉ niệm ấy cũng nhắc nhở chúng ta rằng thời gian trôi qua rất nhanh, vì vậy cần biết trân trọng những khoảnh khắc được ở bên gia đình.

Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, nhiều người vì bận rộn học tập, công việc mà vô tình trở nên thờ ơ với gia đình. Chỉ đến khi mất đi hoặc xa cách, họ mới nhận ra giá trị của những kỉ niệm đã từng có. Điều đó cho thấy mỗi người cần biết quan tâm, dành thời gian cho người thân và tạo nên những kí ức đẹp khi còn có thể.

Tóm lại, kí ức về những người thân yêu có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong cuộc đời mỗi người. Đó là nơi lưu giữ tình yêu thương, là nguồn sức mạnh tinh thần và cũng là lời nhắc nhở để chúng ta sống tốt hơn mỗi ngày. Vì vậy, hãy biết trân trọng gia đình và gìn giữ những kỉ niệm quý giá ấy, để sau này khi nhìn lại, chúng ta không phải nuối tiếc vì đã từng vô tâm với những người mình yêu thương nhất.

Câu 1:

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba.

Người kể chuyện gọi nhân vật bằng “cô”, “mẹ”, “bố”, không xưng “tôi”.

Câu 2:

Đoạn trích được kể theo điểm nhìn của nhân vật Chi-hon (người con gái thứ ba). Qua dòng hồi tưởng, suy nghĩ và cảm xúc của Chi-hon, người đọc hiểu được nỗi ân hận và nhớ mẹ của cô.

Câu 3:

• Biện pháp nghệ thuật: Lặp cấu trúc câu (“Lúc mẹ… cô đang…”).
• Tác dụng:
  
• • Nhấn mạnh sự trùng hợp đau xót: khi mẹ bị lạc thì cô lại đang ở nơi xa.
  • Thể hiện nỗi ân hận, day dứt của người con vì không ở bên mẹ lúc cần thiết.
  • Làm nổi bật tình huống khiến nhân vật càng thêm tự trách bản thân.

Câu 4:

Những phẩm chất của người mẹ:

• Yêu thương, quan tâm đến con cái.
• Hi sinh, luôn nghĩ cho con trước.
• Giản dị, tần tảo.

Câu văn thể hiện phẩm chất của người mẹ:

• “Nếu là con thì mẹ đã thử cái váy này.”
• “Không, mẹ thích kiểu này, chỉ có điều mẹ thì không mặc được.”

Câu 5:

Chi-hon hối tiếc vì trước đây đã từ chối thử chiếc váy mà mẹ chọn cho mình, khiến mẹ buồn. Cô nhận ra mình đã vô tâm với mẹ. Những hành động vô tâm đôi khi tưởng nhỏ nhưng có thể làm người thân tổn thương sâu sắc. Vì vậy, mỗi người cần biết quan tâm, lắng nghe và trân trọng tình cảm của gia đình. Khi còn có thể ở bên nhau, hãy yêu thương và đối xử với nhau bằng sự chân thành để không phải hối tiếc sau này.

Câu 1

Trong đoạn thơ, khi nghe giọng hát của người nông dân, nhân vật trữ tình đã có những liên tưởng rất đẹp và giàu ý nghĩa. Giọng hát “trầm trầm” không chỉ là âm thanh lao động mà còn mang hơi thở của đất đai, của cuộc sống quê nhà. Nhà thơ so sánh giọng hát ấy “như tiếng lúa khô chảy vào trong cót, như đất ấm trào lên trong lóe sáng lưỡi cày”, gợi ra hình ảnh mùa màng no ấm và sự cần cù của con người. Những liên tưởng đó cho thấy tâm hồn nhân vật đang mở ra, đón nhận vẻ đẹp bình dị của buổi ban mai. Âm thanh lao động đánh thức trong “tôi” niềm tin yêu cuộc sống, cảm giác được chở che giữa không gian làng quê thân thuộc. Qua đó, ta thấy nhân vật trữ tình có cái nhìn trìu mến với người nông dân và với quê hương. Giọng hát trở thành biểu tượng của sức sống, của hi vọng về một ngày mới tươi sáng. Đoạn thơ giúp người đọc thêm trân trọng những giá trị giản dị mà bền vững của đời sống lao động.

Câu 2

Tuổi trẻ luôn đứng giữa hai lựa chọn: sống với ước mơ hay sống thực tế. Có ý kiến cho rằng tuổi trẻ cần có ước mơ; ý kiến khác lại khẳng định phải sống thực tế. Theo tôi, hai yếu tố ấy không đối lập mà cần song hành.

Ước mơ là mục tiêu đẹp đẽ dẫn đường cho con người. Nhờ ước mơ, tuổi trẻ có động lực học tập, rèn luyện và vượt qua khó khăn. Nhiều nhà khoa học, nghệ sĩ, doanh nhân thành công đều bắt đầu từ những khát vọng lớn lao. Nếu không có ước mơ, con người dễ sống mờ nhạt, thiếu lí tưởng. Ước mơ giúp ta khám phá khả năng của bản thân và dám bước tới những chân trời mới.

Tuy nhiên, chỉ mơ mộng mà xa rời thực tế sẽ dẫn đến ảo tưởng. Cuộc sống đòi hỏi người trẻ phải hiểu hoàn cảnh, năng lực và điều kiện của mình để có kế hoạch phù hợp. Sống thực tế giúp ta biết lao động nghiêm túc, kiên trì từng bước chứ không trông chờ may mắn. Thực tế cũng rèn cho tuổi trẻ bản lĩnh trước thất bại.

Vì thế, điều quan trọng là ước mơ phải gắn với hành động thực tế. Ước mơ cho ta hướng đi, còn thực tế là con đường để chạm tới ước mơ. Một học sinh mơ trở thành bác sĩ cần học tập chăm chỉ; người trẻ muốn khởi nghiệp phải trang bị kiến thức và kĩ năng. Sự kết hợp ấy tạo nên thành công bền vững.

Là học sinh, tôi hiểu mình cần nuôi dưỡng ước mơ nhưng không được viển vông. Tôi sẽ đặt mục tiêu rõ ràng, rèn luyện mỗi ngày và dám chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình. Tuổi trẻ chỉ thực sự ý nghĩa khi biết mơ ước và biến ước mơ thành hiện thực bằng nỗ lực chân thành.

Câu 1. Thể thơ

Bài thơ viết theo thể thơ tự do, không bị ràng buộc số chữ, số dòng, cách gieo vần.

Câu 2. Từ ngữ, hình ảnh gợi tả âm thanh

• “Tiếng bánh xe trâu lặng lẽ qua đêm”
• “Ai gọi đấy, ai đang cười khúc khích”
• “giọng hát”
• “tiếng lúa khô chảy vào trong cót”
• “tiếng huây ở như tiếng người chợt thức”

→ Các âm thanh quen thuộc của làng quê lúc ban mai.

Câu 3. Biện pháp tu từ

• Biện pháp: So sánh – “Tôi của mình như búp non mở lá”.
• Tác dụng: gợi vẻ đẹp trong trẻo, tươi mới của tâm hồn nhân vật trữ tình; thể hiện cảm giác được thức dậy, lớn lên cùng buổi sáng, tràn đầy sức sống và hi vọng.

Câu 4. Nhận xét tâm trạng

Khi nghe “tiếng bánh xe trâu lặng lẽ” và “tiếng gọi, tiếng cười khúc khích”, nhân vật trữ tình mang tâm trạng bình yên, xúc động và hân hoan. Những âm thanh đời thường đánh thức kỉ niệm quê nhà, gợi cảm giác ấm áp, gần gũi và tình yêu tha thiết với cuộc sống.

Câu 5. Thông điệp

Văn bản gửi gắm thông điệp về vẻ đẹp của đời sống quê hương. Những âm thanh, hình ảnh rất đỗi bình dị vẫn có khả năng nuôi dưỡng tâm hồn con người. Biết lắng nghe nhịp sống quanh mình, ta sẽ cảm nhận được niềm vui và ý nghĩa tồn tại. Mỗi người cần trân trọng những điều nhỏ bé, gìn giữ tình yêu với quê hương, với lao động và thiên nhiên. Đó chính là cội nguồn làm nên sự bình yên của cuộc đời.

Câu 1.

Nhân vật Thứ trong đoạn trích Sống mòn của Nam Cao được xây dựng chủ yếu qua nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế và điểm nhìn trần thuật bên trong. Tác giả để Thứ tự độc thoại với chính mình, qua đó bộc lộ những giằng xé giữa khát vọng cao đẹp và hiện thực nghèo khổ. Những câu hỏi dồn dập: “Y đã làm gì chưa?”, “chết mà chưa sống!” cho thấy bi kịch tinh thần của người trí thức tiểu tư sản bị dồn vào cảnh bế tắc. Nghệ thuật đối lập được sử dụng rõ nét giữa quá khứ đầy mơ ước với hiện tại tầm thường, giữa không gian Hà Nội rực sáng với tương lai mờ mịt của Thứ, làm nổi bật cảm giác “đời lùi dần”. Ngôn ngữ trần thuật giàu chất suy tư, giọng điệu chua chát, thương cảm giúp khắc họa một con người nhút nhát, yếu đuối nhưng vẫn còn ý thức về giá trị sống. Hình ảnh con tàu và dòng sông mang ý nghĩa biểu tượng cho sự trôi dạt, bất lực trước số phận. Qua đó, Nam Cao thể hiện cái nhìn nhân đạo sâu sắc: cảm thông với bi kịch “sống mòn” của trí thức nghèo, đồng thời thức tỉnh khát vọng được sống có ích, có ý nghĩa.

Câu 2.

Có ý kiến cho rằng: “Sự vinh quang lớn nhất của chúng ta không nằm ở việc không bao giờ thất bại mà nằm ở việc vươn dậy sau mỗi lần vấp ngã.” Từ đó gợi ra một bài học ý nghĩa đối với người trẻ: biết chấp nhận thất bại để đi tới thành công.

Thất bại là khi con người không đạt được mục tiêu mong muốn, còn thành công là kết quả của quá trình nỗ lực bền bỉ. Trong cuộc sống, không ai có thể đi mãi trên con đường bằng phẳng; thất bại là điều tất yếu. Quan trọng không phải ta vấp ngã bao nhiêu lần mà là cách ta đứng dậy sau vấp ngã ấy. Biết chấp nhận thất bại nghĩa là dám nhìn thẳng vào hạn chế của bản thân, rút kinh nghiệm và tiếp tục cố gắng.

Thất bại có vai trò như một người thầy đặc biệt. Nó giúp ta nhận ra điểm yếu, rèn ý chí và bản lĩnh. Nhiều người thành công đều đi lên từ những lần thất bại. Thomas Edison thử nghiệm hàng nghìn lần mới tạo ra bóng đèn; Jack Ma từng trượt đại học và bị từ chối hàng chục công việc trước khi lập nên Alibaba. Nếu họ bỏ cuộc giữa chừng, thế giới đã không có những thành tựu ấy. Vì vậy, thất bại không đáng sợ, đáng sợ nhất là đánh mất niềm tin và ý chí.

Tuy nhiên, chấp nhận thất bại không có nghĩa là cam chịu hay buông xuôi. Có những bạn trẻ gặp khó đã vội nản lòng, đổ lỗi cho hoàn cảnh rồi từ bỏ ước mơ. Đó là thái độ sống tiêu cực. Điều cần thiết là biến thất bại thành động lực, kiên trì sửa sai và hoàn thiện mình. Mỗi lần vấp ngã phải là một bước tiến gần hơn tới mục tiêu.

Để làm được điều đó, trước hết mỗi người cần rèn luyện tinh thần lạc quan, dám thử thách bản thân. Hãy đặt mục tiêu rõ ràng, lập kế hoạch cụ thể và không ngừng học hỏi. Bên cạnh đó cần biết lắng nghe góp ý, trân trọng những người đồng hành để có thêm sức mạnh vượt qua khó khăn. Gia đình, nhà trường cũng nên tạo môi trường để người trẻ được trải nghiệm, được sai và được làm lại.

Với bản thân em, câu nói trên là lời nhắc nhở sâu sắc. Trên con đường học tập, chắc chắn em sẽ còn nhiều lần thất bại, nhưng em hiểu rằng đó chỉ là những bậc thang dẫn tới trưởng thành. Em sẽ coi mỗi lần điểm chưa tốt hay mỗi lần mắc lỗi là cơ hội để cố gắng hơn, không ngừng hoàn thiện ước mơ của mình.

Tóm lại, chấp nhận thất bại để thành công là thái độ sống tích cực và cần thiết. Thành công chỉ thực sự có ý nghĩa khi được xây bằng ý chí đứng dậy sau những lần vấp ngã. Người trẻ hôm nay hãy dũng cảm đối diện thử thách, biến thất bại thành hành trang quý giá trên con đường chinh phục tương lai.

Câu 1. Ngôi kể

→ Văn bản kể theo ngôi thứ ba.

Câu 2. Từ ngữ, hình ảnh về cuộc sống của Thứ ở Hà Nội

• “sống rụt rè hơn, sền so hơn, sống còm rom”
• “chỉ còn dám nghĩ đến chuyện để dành, mua vườn, làm nhà”
• “sẽ mốc lên, sẽ gỉ đi, sẽ mòn, sẽ mục ra ở một xó nhà quê”
• “chẳng có việc gì làm, sẽ ăn bám vợ”

→ Cuộc sống nghèo túng, bế tắc, làm Thứ đánh mất ước mơ.

Câu 3. Biện pháp tu từ

“Ra khỏi trường, y thấy mình gần như là một phế nhân.”

• Biện pháp: so sánh – ẩn dụ “phế nhân”.
• Tác dụng: nhấn mạnh cảm giác vô dụng, tuyệt vọng của Thứ; thể hiện bi kịch người trí thức trước xã hội cũ.

Câu 4. Nhận xét sự thay đổi của Thứ

• Ở Sài Gòn: nhiều ước mơ, tin vào tương lai.
• Ở Hà Nội: trở nên rụt rè, thực dụng, cam chịu, chỉ lo cơm áo.

→ Thứ từ người giàu lí tưởng thành kẻ sống mòn, mất dần bản ngã.

Câu 5. Thông điệp rút ra

Văn bản gửi gắm thông điệp:

→ Con người cần sống có lí tưởng và dám thay đổi, không để hoàn cảnh làm “mòn” đi khát vọng. Nếu chỉ cam chịu, cuộc đời sẽ trở nên vô nghĩa. Xã hội cũng cần tạo điều kiện để mỗi cá nhân được sống đúng giá trị của mình.

Lí giải:

Nhân vật Thứ có ước mơ đẹp nhưng bị nghèo đói và thói quen an phận trói buộc. Từ đó, ta hiểu rằng muốn sống có ý nghĩa phải vượt lên nỗi sợ hãi và sự trì trệ.

Câu 1

Bài thơ Những người đàn bà bán ngô nướng của Nguyễn Đức Hạnh đã khắc họa cảm động số phận những người phụ nữ lao động nghèo giữa phố thị. Hình ảnh họ hiện lên với “những nhem nhuốc bên ngoài che giấu / bao ngọt lành, nóng hổi bên trong”, cho thấy vẻ lam lũ bề ngoài đối lập với tấm lòng giàu yêu thương. Tác giả đặc biệt xót xa trước thái độ “thờ ơ”, “rẻ rúng” của người qua đường, qua đó phê phán sự vô cảm của xã hội. Câu thơ “người đàn bà bán dần từng mảnh đời mình nuôi con” là ẩn dụ giàu sức gợi, diễn tả sự hi sinh thầm lặng của người mẹ. Bài thơ sử dụng thể tự do, giọng điệu trữ tình, nhiều hình ảnh gần gũi như hạt ngô, mùi thơm bếp lửa, bờ vai cha… tạo nên không gian ấm áp mà day dứt. Nghệ thuật đối lập, ẩn dụ và ngôn ngữ giản dị giúp người đọc thấu hiểu hơn những mảnh đời nhỏ bé. Qua đó, tác phẩm gửi gắm thông điệp nhân văn: hãy biết trân trọng, cảm thông với những người lao động bình dị quanh ta.

Câu 2

Nghị luận về câu nói của Vivian Greene

“Cuộc sống không phải là để chờ đợi cơn bão đi qua, cuộc sống là để học được cách khiêu vũ trong mưa.” Câu nói của Vivian Greene gửi đến mỗi người thông điệp sâu sắc về thái độ sống tích cực trước nghịch cảnh. Cuộc đời không phải lúc nào cũng êm đềm; khó khăn, thử thách giống như những cơn mưa bất chợt. Nếu chỉ đứng yên chờ bão tan, ta sẽ lãng phí thời gian và cơ hội. Điều quan trọng là dám bước vào “cơn mưa” ấy với bản lĩnh và niềm tin.

“Khiêu vũ trong mưa” là hình ảnh ẩn dụ cho việc chủ động thích nghi, biến nghịch cảnh thành trải nghiệm có ý nghĩa. Người biết sống tích cực sẽ không gục ngã trước thất bại mà xem đó là bài học để trưởng thành. Lịch sử và thực tế đã chứng minh nhiều con người thành công nhờ dám đối diện thử thách: những vận động viên vượt chấn thương để chạm tới huy chương, những học sinh nghèo nỗ lực học tập để đổi thay số phận. Chính tinh thần lạc quan giúp họ mạnh mẽ hơn sau mỗi lần vấp ngã.

Ngược lại, nếu chỉ than thân trách phận, con người dễ rơi vào bi quan, bỏ lỡ cơ hội hoàn thiện mình. Cuộc sống hiện đại đầy biến động: áp lực học tập, công việc, dịch bệnh, thiên tai… Tất cả đều là “những cơn bão” không thể tránh. Thái độ đúng đắn không phải trốn chạy mà là rèn luyện kĩ năng, ý chí để vượt qua. Biết tìm niềm vui trong gian khó, ta sẽ giữ được cân bằng và khám phá nhiều giá trị mới.

Tuy nhiên, “khiêu vũ trong mưa” không có nghĩa là liều lĩnh bất chấp, mà cần đi cùng sự tỉnh táo và chuẩn bị. Mỗi người phải trang bị tri thức, sức khỏe, kĩ năng sống và sự sẻ chia với cộng đồng. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần tạo môi trường để thế hệ trẻ học cách đối diện thử thách một cách nhân văn.

Là học sinh, em nhận thấy mình phải tập sống chủ động: không nản chí khi điểm số chưa như ý, không né tránh khó khăn mà cố gắng từng ngày. Em sẽ rèn luyện ý chí, nuôi dưỡng ước mơ và lan tỏa năng lượng tích cực tới bạn bè. Bởi chỉ khi dám “khiêu vũ trong mưa”, ta mới cảm nhận trọn vẹn vẻ đẹp của cuộc sống.

Câu nói của Vivian Greene nhắc nhở rằng hạnh phúc không nằm ở hoàn cảnh thuận lợi mà ở cách con người đối diện hoàn cảnh. Hãy sống bản lĩnh, lạc quan để biến mỗi cơn mưa cuộc đời thành điệu nhảy của niềm tin và hi vọng.

Câu 1. Thể thơ của văn bản

→ Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2. Những từ ngữ thể hiện thái độ của người đi đường

Các từ ngữ:

• “thờ ơ”
• “rẻ rúng cầm lên vứt xuống”

→ Thể hiện thái độ lạnh nhạt, vô cảm, coi thường của một bộ phận người qua đường đối với người đàn bà bán ngô nướng.

Câu 3. Biện pháp tu từ và tác dụng

Biện pháp:

• Ẩn dụ: “Người đàn bà bán dần từng mảnh đời mình nuôi con” → “bán mảnh đời” ẩn dụ cho việc lao động nhọc nhằn, đánh đổi sức lực và tuổi xuân để mưu sinh.
• Đối lập: giữa thái độ “thờ ơ, rẻ rúng” của người qua đường với sự hi sinh thầm lặng của người mẹ.

Tác dụng:

• Làm nổi bật nỗi cơ cực của người phụ nữ nghèo.
• Tố cáo sự vô cảm của xã hội.
• Khơi gợi lòng thương cảm, trân trọng đối với những người lao động lam lũ.

Câu 4. Mạch cảm xúc của bài thơ

→ Mạch cảm xúc đi từ:

• Sự quan sát hình ảnh những người đàn bà bán ngô nướng bên đường;
• → Xót thương, day dứt trước cuộc mưu sinh nhọc nhằn và thái độ vô cảm của người đời;
• → Cuối cùng là sự thấu hiểu, trân trọng và biết ơn đối với những hi sinh thầm lặng của người mẹ, người phụ nữ lao động.

Câu 5. Thông điệp rút ra

Thông điệp em tâm đắc:

→ Cần biết yêu thương, trân trọng những người lao động nghèo, đừng sống vô cảm trước nỗi khổ của người khác. Bởi đằng sau những gánh hàng nhỏ bé là cả một cuộc đời hi sinh vì con cái và gia đình.

Lí giải:

Sự thờ ơ của con người có thể làm nỗi đau thêm nặng nề, còn một chút cảm thông sẽ sưởi ấm những phận đời cơ cực.

Câu 1

Đoạn văn phân tích nhân vật bé Gái trong văn bản Nhà nghèo

Nhân vật bé Gái trong truyện Nhà nghèo của Tô Hoài là hình ảnh tiêu biểu cho số phận trẻ em nghèo khổ trước Cách mạng. Em xuất hiện không nhiều nhưng để lại nỗi ám ảnh sâu sắc qua cảnh người cha bế xác con trên tay. Bé Gái là nạn nhân đáng thương của cái đói và sự cùng quẫn. Thân thể em “còn mềm hơi nóng” nhưng “hai chân đã cứng nhẳng”, chi tiết ấy cho thấy sự ra đi đột ngột, đau xót của một sinh linh bé bỏng. Em chưa kịp lớn, chưa kịp cảm nhận tình yêu trọn vẹn của cha mẹ đã phải lìa đời. Qua nhân vật này, nhà văn tố cáo hiện thực tàn nhẫn đã cướp đi quyền sống của trẻ thơ. Đồng thời, hình ảnh bé Gái còn làm nổi bật tình thương con vô bờ của người cha nghèo. Nỗi đau của anh khi ôm con chạy về là tiếng kêu xé lòng về bi kịch gia đình lao động. Bé Gái không chỉ là một số phận cá nhân mà còn là biểu tượng cho bao đứa trẻ vô tội trong xã hội cũ. Nhân vật gợi lên ở người đọc niềm xót thương và khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn cho trẻ em.

Câu 2

Nghị luận về ảnh hưởng của bạo lực gia đình đối với sự phát triển của trẻ em

Bạo lực gia đình đang trở thành vấn đề nhức nhối của xã hội hiện nay và gây ra những ảnh hưởng nghiêm trọng đối với sự phát triển của trẻ em. Trẻ không chỉ cần cơm ăn, áo mặc mà còn cần một mái ấm an toàn để lớn lên cả về thể chất lẫn tinh thần. Khi bạo lực xảy ra, mái ấm ấy bị phá vỡ, để lại những vết thương khó lành trong tâm hồn trẻ.

Trước hết, bạo lực gia đình ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất của trẻ. Những trận đòn roi, sự ngược đãi có thể gây thương tích, thậm chí đe dọa tính mạng. Nhưng nguy hiểm hơn là những tổn thương tinh thần. Trẻ sống trong môi trường thường xuyên có tiếng quát mắng, đánh đập sẽ hình thành tâm lí sợ hãi, tự ti, luôn cảm thấy mình không được yêu thương. Nhiều em rơi vào trầm cảm, rối loạn lo âu, ngại giao tiếp, kết quả học tập sa sút.

Không chỉ vậy, bạo lực còn làm lệch lạc sự hình thành nhân cách. Trẻ dễ bắt chước hành vi của người lớn, coi bạo lực là cách giải quyết vấn đề. Từ nạn nhân, các em có thể trở thành người gây bạo lực trong tương lai. Thực tế cho thấy nhiều thanh thiếu niên hư hỏng, vi phạm pháp luật xuất phát từ những gia đình thiếu tình thương và đầy xung đột.

Nguyên nhân của tình trạng này đến từ áp lực kinh tế, nhận thức hạn chế của cha mẹ, thói quen ứng xử nóng nảy hoặc ảnh hưởng của tệ nạn như rượu bia, cờ bạc. Dù vì lí do gì, người chịu thiệt thòi nhất vẫn là trẻ em – những tâm hồn non nớt không có khả năng tự bảo vệ.

Để hạn chế bạo lực gia đình, cần có sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi bậc cha mẹ phải học cách yêu thương, tôn trọng con, giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại thay vì đòn roi. Nhà trường cần quan tâm phát hiện sớm các trường hợp trẻ bị bạo hành để hỗ trợ kịp thời. Pháp luật cũng phải được thực thi nghiêm minh nhằm bảo vệ quyền trẻ em. Quan trọng hơn cả là xây dựng văn hóa gia đình tiến bộ, nơi tình yêu thương được đặt lên hàng đầu.

Là học sinh, chúng ta cần biết chia sẻ với bạn bè có hoàn cảnh khó khăn, lên tiếng khi chứng kiến bạo lực và rèn luyện lối sống nhân ái. Mỗi đứa trẻ đều xứng đáng được lớn lên trong bình yên. Bảo vệ trẻ em khỏi bạo lực gia đình chính là bảo vệ tương lai của xã hội.