Câu 1:

Bài làm

Than đạo học của Tú Xương là một bức tranh hiện thực sâu sắc kết hợp giữa tiếng cười trào phúng và giọt nước mắt xót xa trước sự suy tàn của Nho học buổi giao thời. Về mặt nội dung, tác giả đã tái hiện chân thực cảnh tượng nền cựu học bị rẻ rúng: người đi học thưa thớt, cô hàng sách ngủ lim dim vì ế ẩm, thầy khóa nhấp nhố đi dạy tư kiếm sống, còn sĩ tử thì đánh mất khí tiết để "liều lĩnh" làm văn kiếm miếng ăn. Đằng sau những câu chữ ấy không chỉ là sự ngao ngán trước thời cuộc đảo điên, mà còn là nỗi đau thầm kín, bẽ bàng của một nhà nho tài hoa nhưng bất lực trước sự sụp đổ của một hệ giá trị cũ. Làm nên thành công của tác phẩm là nghệ thuật trào phúng độc đáo kết hợp nhuần nhuyễn với thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật chỉn chu. Tú Xương đã sử dụng vô cùng đắc địa các từ láy tạo hình, biểu cảm cao như lim dim, nhấp nhố, rụt rè, liều lĩnh để khắc họa sự bệ rạc của các nhân vật. Ngôn ngữ bài thơ vừa mang tính bác học lại vừa đậm chất dân gian, kết hợp cùng giọng điệu mỉa mai, cay đắng. Qua đó, Than đạo học không chỉ là lời than thân trách phận mà còn là một chứng tích nghệ thuật đặc sắc về một giai đoạn lịch sử đau thương của văn hóa dân tộc.

Câu 2:

Bài làm

Trong tác phẩm Khuyến học, Fukuzawa Yukichi từng viết: "Trời không tạo ra người đứng trên người, trời không tạo ra người đứng dưới người. Tất cả đều do sự học mà ra". Câu nói ấy trải qua bao thế kỷ vẫn vẹn nguyên giá trị, khẳng định học tập là con đường duy nhất để thay đổi vị thế của mỗi cá nhân.

Đối với thế hệ học sinh ngày nay – những công dân toàn cầu của thời đại số – ý thức học tập không chỉ dừng lại ở nghĩa vụ rèn luyện, mà đã trở thành bài toán định vị giá trị bản thân giữa một thế giới đầy biến động.Nhìn một cách khách quan, ý thức học tập của học sinh hiện nay đang mang một diện mạo hoàn toàn mới: chủ động, đa dạng và thực tế hơn. Sức mạnh của công nghệ đã phá vỡ ranh giới của những bức tường lớp học. Chúng ta dễ dàng bắt gặp những bạn trẻ tự học lập trình, tự ôn luyện ngoại ngữ qua các nền tảng mở, hay chủ động tham gia các diễn đàn khoa học quốc tế khi tuổi đời còn rất trẻ. Ý thức học tập của các em đã dịch chuyển từ "học để biết" sang "học để làm" và "học để khẳng định mình". Họ không còn thụ động đợi thầy cô ban phát tri thức, mà tự biến mình thành những người thợ săn, chủ động tìm kiếm và chinh phục những đỉnh cao mới để thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp.

Tuy nhiên, khi lật mở mặt trái của bức tranh, chúng ta không khỏi trăn trở trước những lỗ hổng lớn trong tư duy học tập của một bộ phận học sinh. Đó là hiện tượng "học lệch", "học thực dụng" – chỉ tập trung vào những môn thi, những ngành nghề dễ kiếm tiền mà quay lưng với những giá trị nhân văn cốt lõi. Đáng sợ hơn là căn bệnh thờ ơ, lười nhác và mất phương hướng. Nhiều học sinh đến trường như một thói quen vô thức, thả trôi bản thân vào những cám dỗ của thế giới ảo, đối phó với kiểm tra bằng cách gian lận hoặc trông chờ vào sự may rủi. Sự sa sút này không thuần túy là do lười biếng, mà gốc rễ là do các em đang bị ngộp thở giữa hai làn đạn: một bên là áp lực thành tích quá lớn từ gia đình, xã hội và bên còn lại là sự thiếu vắng một động lực tự thân, một lý tưởng sống đúng đắn. Khi việc học chỉ để "đẹp lòng cha mẹ" hay "bằng bạn bằng bè", ý thức học tập sẽ lập tức biến thành một chiếc lò xo bị ép chặt, dễ dàng buông xuôi khi gặp áp lực lớn.

Việc thiếu đi một ý thức học tập chân chính sẽ dẫn đến những hệ lụy nhãn tiền. Nó biến những năm tháng thanh xuân tươi đẹp trên ghế nhà trường thành chuỗi ngày mệt mỏi, chán chường. Rộng hơn, một lối học đối phó sẽ chỉ tạo ra những con người sở hữu bằng cấp nhưng rỗng tuếch về năng lực, thiếu hụt kỹ năng sinh tồn và tư duy phản biện. Một thế hệ như vậy làm sao có thể gánh vác giang sơn, làm sao có thể đưa đất nước sánh vai với các cường quốc năm châu như sinh thời Bác Hồ hằng mong mỏi?

Để khơi dậy ý thức học tập đúng nghĩa, giải pháp cốt lõi phải xuất phát từ sự tự thức tỉnh của chính học sinh. Các em cần hiểu rằng học tập không phải là một cuộc đua cam go để giành giật điểm số, mà là một đặc quyền để khám phá thế giới và hoàn thiện chính mình. Hãy biến áp lực thành động lực, học cách chấp nhận thất bại và nuôi dưỡng sự tò mò với tri thức. Bên cạnh đó, xã hội cũng cần thay đổi thước đo giá trị, bớt đi những kỳ vọng nặng nề về bằng cấp để trả lại cho học sinh một không gian học tập lành mạnh, hạnh phúc.

Hành trình tích lũy tri thức giống như việc chèo thuyền ngược nước, không tiến ắt sẽ lùi. Ý thức học tập chính là bánh lái giữ cho con thuyền đi đúng hướng. Thế hệ trẻ hôm nay hãy bản lĩnh cầm chắc tay lái ấy, bước vào thế giới tri thức bằng tâm thế tự tin, chủ động và đầy khát vọng, bởi lẽ "đầu tư vào tri thức luôn mang lại lợi nhuận cao nhất".

Câu 1:

Bài làm

Than đạo học của Tú Xương là một bức tranh hiện thực sâu sắc kết hợp giữa tiếng cười trào phúng và giọt nước mắt xót xa trước sự suy tàn của Nho học buổi giao thời. Về mặt nội dung, tác giả đã tái hiện chân thực cảnh tượng nền cựu học bị rẻ rúng: người đi học thưa thớt, cô hàng sách ngủ lim dim vì ế ẩm, thầy khóa nhấp nhố đi dạy tư kiếm sống, còn sĩ tử thì đánh mất khí tiết để "liều lĩnh" làm văn kiếm miếng ăn. Đằng sau những câu chữ ấy không chỉ là sự ngao ngán trước thời cuộc đảo điên, mà còn là nỗi đau thầm kín, bẽ bàng của một nhà nho tài hoa nhưng bất lực trước sự sụp đổ của một hệ giá trị cũ. Làm nên thành công của tác phẩm là nghệ thuật trào phúng độc đáo kết hợp nhuần nhuyễn với thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật chỉn chu. Tú Xương đã sử dụng vô cùng đắc địa các từ láy tạo hình, biểu cảm cao như lim dim, nhấp nhố, rụt rè, liều lĩnh để khắc họa sự bệ rạc của các nhân vật. Ngôn ngữ bài thơ vừa mang tính bác học lại vừa đậm chất dân gian, kết hợp cùng giọng điệu mỉa mai, cay đắng. Qua đó, Than đạo học không chỉ là lời than thân trách phận mà còn là một chứng tích nghệ thuật đặc sắc về một giai đoạn lịch sử đau thương của văn hóa dân tộc.

Câu 2:

Bài làm

Trong tác phẩm Khuyến học, Fukuzawa Yukichi từng viết: "Trời không tạo ra người đứng trên người, trời không tạo ra người đứng dưới người. Tất cả đều do sự học mà ra". Câu nói ấy trải qua bao thế kỷ vẫn vẹn nguyên giá trị, khẳng định học tập là con đường duy nhất để thay đổi vị thế của mỗi cá nhân. Đối với thế hệ học sinh ngày nay – những công dân toàn cầu của thời đại số – ý thức học tập không chỉ dừng lại ở nghĩa vụ rèn luyện, mà đã trở thành bài toán định vị giá trị bản thân giữa một thế giới đầy biến động.

Nhìn một cách khách quan, ý thức học tập của học sinh hiện nay đang mang một diện mạo hoàn toàn mới: chủ động, đa dạng và thực tế hơn. Sức mạnh của công nghệ đã phá vỡ ranh giới của những bức tường lớp học. Chúng ta dễ dàng bắt gặp những bạn trẻ tự học lập trình, tự ôn luyện ngoại ngữ qua các nền tảng mở, hay chủ động tham gia các diễn đàn khoa học quốc tế khi tuổi đời còn rất trẻ. Ý thức học tập của các em đã dịch chuyển từ "học để biết" sang "học để làm" và "học để khẳng định mình". Họ không còn thụ động đợi thầy cô ban phát tri thức, mà tự biến mình thành những người thợ săn, chủ động tìm kiếm và chinh phục những đỉnh cao mới để thích ứng với cuộc cách mạng công nghiệp.

Tuy nhiên, khi lật mở mặt trái của bức tranh, chúng ta không khỏi trăn trở trước những lỗ hổng lớn trong tư duy học tập của một bộ phận học sinh. Đó là hiện tượng "học lệch", "học thực dụng" – chỉ tập trung vào những môn thi, những ngành nghề dễ kiếm tiền mà quay lưng với những giá trị nhân văn cốt lõi. Đáng sợ hơn là căn bệnh thờ ơ, lười nhác và mất phương hướng. Nhiều học sinh đến trường như một thói quen vô thức, thả trôi bản thân vào những cám dỗ của thế giới ảo, đối phó với kiểm tra bằng cách gian lận hoặc trông chờ vào sự may rủi. Sự sa sút này không thuần túy là do lười biếng, mà gốc rễ là do các em đang bị ngộp thở giữa hai làn đạn: một bên là áp lực thành tích quá lớn từ gia đình, xã hội và bên còn lại là sự thiếu vắng một động lực tự thân, một lý tưởng sống đúng đắn. Khi việc học chỉ để "đẹp lòng cha mẹ" hay "bằng bạn bằng bè", ý thức học tập sẽ lập tức biến thành một chiếc lò xo bị ép chặt, dễ dàng buông xuôi khi gặp áp lực lớn.

Việc thiếu đi một ý thức học tập chân chính sẽ dẫn đến những hệ lụy nhãn tiền. Nó biến những năm tháng thanh xuân tươi đẹp trên ghế nhà trường thành chuỗi ngày mệt mỏi, chán chường. Rộng hơn, một lối học đối phó sẽ chỉ tạo ra những con người sở hữu bằng cấp nhưng rỗng tuếch về năng lực, thiếu hụt kỹ năng sinh tồn và tư duy phản biện. Một thế hệ như vậy làm sao có thể gánh vác giang sơn, làm sao có thể đưa đất nước sánh vai với các cường quốc năm châu như sinh thời Bác Hồ hằng mong mỏi?

Để khơi dậy ý thức học tập đúng nghĩa, giải pháp cốt lõi phải xuất phát từ sự tự thức tỉnh của chính học sinh. Các em cần hiểu rằng học tập không phải là một cuộc đua cam go để giành giật điểm số, mà là một đặc quyền để khám phá thế giới và hoàn thiện chính mình. Hãy biến áp lực thành động lực, học cách chấp nhận thất bại và nuôi dưỡng sự tò mò với tri thức. Bên cạnh đó, xã hội cũng cần thay đổi thước đo giá trị, bớt đi những kỳ vọng nặng nề về bằng cấp để trả lại cho học sinh một không gian học tập lành mạnh, hạnh phúc.

Hành trình tích lũy tri thức giống như việc chèo thuyền ngược nước, không tiến ắt sẽ lùi. Ý thức học tập chính là bánh lái giữ cho con thuyền đi đúng hướng. Thế hệ trẻ hôm nay hãy bản lĩnh cầm chắc tay lái ấy, bước vào thế giới tri thức bằng tâm thế tự tin, chủ động và đầy khát vọng, bởi lẽ "đầu tư vào tri thức luôn mang lại lợi nhuận cao nhất".