Câu 1:

Văn bản Những dặm đường xuân gợi cho tôi một cảm xúc vừa ấm áp vừa bâng khuâng. Qua ngòi bút tỉ mỉ, tác giả hiện lên trước mắt người đọc bức tranh Tết làng quê đầy màu sắc: chợ Tết nhộn nhịp, nhà cửa được quét vôi trắng, câu đối, cây nêu, mâm cỗ, tiếng cười trẻ con vang vọng. Những hình ảnh ấy không chỉ là miêu tả cảnh vật mà còn chứa đựng niềm khát khao, hy vọng và cả nỗi nhớ của người tha hương. Điều làm tôi xúc động là cách tác giả đặt cạnh niềm vui rộn ràng của ngày Tết hình ảnh những con người túi rỗng, lẻ bóng — từ đó thấy được tính nhân văn sâu sắc: Tết là lúc nhớ về nguồn cội, là khát vọng được trở về, được sẻ chia. Phong cách văn chương giàu liệt kê, liên tiếp các hình ảnh khiến cảm xúc dâng trào, làm nổi bật ước mong bình dị nhưng lớn lao về hạnh phúc và lương thiện. Đọc xong, tôi cảm thấy như được nhắc nhở phải sống có trách nhiệm, trở thành người hữu ích để xứng đáng với những ước vọng giản đơn mà cao đẹp đó.

Câu 2:

Trong thời đại toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế sâu rộng hiện nay, bản sắc văn hoá dân tộc chính là “linh hồn” của mỗi quốc gia, là dấu ấn để khẳng định vị thế và bản lĩnh trên trường quốc tế. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ và làn sóng văn hoá ngoại lai, nhiều giá trị truyền thống đang dần bị mai một. Vì vậy, trách nhiệm gìn giữ và phát huy những nét đẹp bản sắc văn hoá dân tộc trở thành nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt là đối với thế hệ trẻ — những chủ nhân tương lai của đất nước. Trước hết, cần hiểu bản sắc văn hoá dân tộc là toàn bộ những giá trị tinh thần, đạo đức, lối sống, phong tục tập quán, ngôn ngữ, nghệ thuật... đã được hình thành, vun đắp và lưu truyền qua hàng nghìn năm lịch sử, tạo nên nét riêng biệt của dân tộc Việt Nam. Đó là lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái, hiếu thảo, cùng với các giá trị vật thể và phi vật thể như áo dài, tiếng Việt, ca dao dân ca, lễ hội truyền thống hay nghệ thuật tuồng, chèo, quan họ, đờn ca tài tử,... Thế hệ trẻ ngày nay được sinh ra và lớn lên trong điều kiện thuận lợi, được tiếp cận tri thức hiện đại và văn hoá đa dạng. Tuy nhiên, cũng chính vì vậy mà nhiều bạn trẻ dễ bị cuốn theo trào lưu mới, thờ ơ với văn hoá dân tộc: ít đọc sách cổ truyền, không hiểu giá trị Tết Nguyên Đán, thích mặc đồ phương Tây, nói tiếng lóng lai căng, coi thường nghệ thuật truyền thống. Nếu thế hệ trẻ không có ý thức bảo vệ bản sắc dân tộc thì sợi dây gắn kết quá khứ – hiện tại sẽ bị đứt, và dân tộc có nguy cơ đánh mất “cái gốc” của mình. Giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc không có nghĩa là khước từ văn hoá hiện đại, mà là biết chọn lọc, tiếp thu tinh hoa thế giới trên nền tảng giá trị Việt Nam. Đó là trách nhiệm và cũng là nghĩa vụ của thế hệ trẻ. Mỗi người cần bắt đầu từ những hành động nhỏ: nói năng lịch sự, tôn trọng tiếng Việt, mặc trang phục truyền thống trong dịp lễ Tết, trân trọng di sản quê hương, tham gia các hoạt động văn hoá cộng đồng, học hỏi lịch sử dân tộc. Hơn nữa, giới trẻ cần dùng công nghệ để lan toả văn hoá Việt — sáng tạo nội dung quảng bá văn hoá dân gian, ẩm thực, nghệ thuật, lễ hội trên mạng xã hội bằng cách trẻ trung, hiện đại. Khi đó, văn hoá dân tộc không chỉ được gìn giữ mà còn được hồi sinh mạnh mẽ trong đời sống hôm nay. Thực tế cho thấy, nhiều bạn trẻ đã làm rất tốt vai trò ấy: đưa áo dài Việt lên sàn diễn quốc tế, khôi phục trò chơi dân gian, làm phim, vẽ tranh, sáng tác âm nhạc truyền cảm hứng từ di sản dân tộc. Họ đang chứng minh rằng thế hệ trẻ Việt Nam hoàn toàn có thể vừa hiện đại, sáng tạo, vừa đậm đà bản sắc. Tóm lại, gìn giữ bản sắc văn hoá dân tộc là nhiệm vụ thiêng liêng của mỗi người Việt Nam, đặc biệt là lớp trẻ. Khi mỗi người trẻ biết tự hào, biết trân trọng và phát huy giá trị văn hoá truyền thống trong đời sống hiện đại, dân tộc ta sẽ càng bền vững và trường tồn. Giữ văn hoá là giữ lấy linh hồn của đất nước — và đó chính là cách thế hệ trẻ hôm nay trả ơn quá khứ, xây dựng hiện tại và mở đường cho tương lai.

Câu 1.

Văn bản thuộc văn bản nghị luận miêu tả

Câu 2.

Thời điểm: cuối năm, trước Tết (tháng chạp, khi Tết sắp đến) — tác giả nhiều lần nhắc “tháng củ mật sắp hết”, “Tết…”, “những nẻo đường xuân”, v.v.

Câu 3. Khung cảnh làng quê khi mùa xuân về:

Khung cảnh làng quê được khắc họa sinh động, ấm áp và náo nức: nhà cửa, đình, chùa, mái quán, bờ giếng được quét vôi trắng; cây cảnh, câu đối, mâm quả, bánh chưng, hoa giấy, gói quà Tết xuất hiện khắp nơi; chợ Tết đông nghịt người — bán hương, bánh, quà, đồ trang trí; không khí tất bật, vui tươi pha lẫn nỗi mong mỏi, hy vọng; có cả những nét nghèo khó, người túi rỗng nhưng vẫn hướng về Tết; hình ảnh được tả tỉ mỉ về âm thanh, mùi hương, màu sắc và sinh hoạt nhằm gợi không khí Tết cổ truyền.

Câu 4. Tác dụng của biện pháp tu từ:

-Liệt kê nhiều hình ảnh, hành động, ước vọng liên tiếp tạo nhịp điệu nhanh, dồn dập, làm tăng sức gợi, khiến người đọc cảm nhận được một chuỗi mong ước phong phú và bao la.

-Giúp mở rộng không gian tưởng tượng, mô tả những mong mỏi bình dị về hạnh phúc cho mọi thành viên trong xã hội (từ gia chủ, đôi lứa đến trẻ con, chim chóc).

-Làm nổi bật tinh thần lạc quan, hy vọng của người dân vào mùa xuân, đồng thời nhấn mạnh tính tổng quát, phổ quát của ước mơ: ai cũng mong được vui như ngày hội.

Câu 5.

Văn bản miêu tả không khí Tết ở làng quê — từ cảnh vật, sinh hoạt chợ Tết đến tâm trạng người đi xa — đồng thời bộc lộ nỗi nhớ quê, khát vọng về hạnh phúc, ấm no và lời nhắc nhở, khích lệ con người sống có ích, trân trọng truyền thống, hướng về gia đình và cộng đồng khi xuân về.