CÂU 1

Bài thơ Than đạo học của Trần Tế Xương là một bức tranh trào phúng sắc bén phơi bày thực trạng suy thoái của nền giáo dục Nho học buổi đầu thời Pháp thuộc. Về mặt nội dung, tác phẩm phản ánh sự sa sút, rệu rã của đạo học qua hình ảnh học trò bỏ học đông đúc ("Mười người đi học, chín người thôi"), thái độ uể uả của thầy và trò ("Cô hàng bán sách lim dim ngủ / Thầy khóa tư lương nhấp nhổm ngồi") cùng sự tha hóa của sĩ khí ("Sĩ khí rụt rè gà phải cáo / Văn trường liều lĩnh đấm ăn xôi"). Qua đó, tác giả gửi gắm nỗi xót xa, cay đắng và tiếc nuối trước sự mai một của các giá trị tri thức chân chính. Về nghệ thuật, Tú Xương đã vận dụng tài tình thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật kết hợp với ngôn ngữ đời thường, giàu sức gợi và đậm chất dân gian. Bằng việc sử dụng các từ láy sống động (lim dim, nhấp nhổm, rụt rè), phép đối chỉnh chu và bút pháp tự mỉa mai, giễu nhại sâu cay, bài thơ không chỉ tạo nên tiếng cười trào phúng thâm thúy mà còn khắc họa đậm nét tấm lòng ưu thời mẫn thế của nhà thơ trước thời cuộc nhố nhăng.

Câu 1 :Thể thơ: Thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2 : Đề tài: Châm biếm, trào phúng xã hội đương thời (nói về sự suy tàn của Nho học và thực trạng thi cử/giáo dục buổi đầu thời Pháp thuộc).

Câu 3 : Tác giả đưa ra nhận định này vì thực tế Nho học lúc bấy giờ đã sa sút, mất đi vị thế vốn có. Chữ Hán không còn được coi trọng, khoa cử Nho học bị cải cách, biến chất; quan lại hay sĩ phụ Nho học không còn giữ được uy tín hay giá trị thực chất mà chuyển sang chạy theo thời thế thực dụng ("Bỏ đi làm ký chạy rong chơi" / chữ Quốc ngữ, chữ Pháp lên ngôi).

Câu 4 :

• Về tần suất và loại từ: Tác giả sử dụng các từ láy giàu hình ảnh và sắc thái biểu cảm (như lơ thơ, xao xác, ngơ ngác,...).
• • Khắc họa sinh động khung cảnh ảm đạm, xơ xác và tâm trạng hoang mang, hụt hẫng của tầng lớp sĩ phu Nho học trước sự sụp đổ của nền Nho học cũ.
  • Tăng tính trào phúng, xót xa, làm cho nhịp điệu bài thơ vừa mỉa mai vừa ngậm ngùi.

Câu 5 : Bài thơ thể hiện thái độ trào phúng, xót xa và bất lực của Tú Xương trước sự suy tàn của Nho học và những biến đổi nhố nhăng của xã hội buổi đầu thời thực dân Pháp. Qua đó, tác giả bộc lộ tâm sự u hoài, sự hụt hẫng và tinh thần xót thương cho thân phận các nhà nho trong thời kỳ giao thời.