Câu 1. Viết đoạn văn

Đoạn thơ Phía sau làng của Trương Trọng Nghĩa gợi lên một nỗi buồn lặng lẽ mà day dứt về sự đổi thay của làng quê và tuổi thơ. Hình ảnh “tôi đi về phía tuổi thơ” không chỉ là bước chân quay về quá khứ mà còn là hành trình tìm lại những giá trị đã dần mất đi. Tuổi thơ hiện lên qua “dấu chân những đứa bạn đã rời làng kiếm sống”, qua mồ hôi người nông dân “chẳng hóa thành bát cơm no”, gợi nên hiện thực khắc nghiệt khiến con người phải rời bỏ quê hương. Nỗi buồn càng sâu khi những nét đẹp văn hóa truyền thống như dân ca, mái tóc dài của thiếu nữ, lũy tre làng lần lượt biến mất, nhường chỗ cho nhà cửa chen chúc. Nghệ thuật thơ tự do với câu thơ dài ngắn linh hoạt, giọng điệu trầm lắng, giàu tính tự sự đã giúp cảm xúc được bộc lộ tự nhiên, chân thực. Đặc biệt, hình ảnh “mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy” khép lại đoạn thơ như một tiếng thở dài, thể hiện tâm trạng hoài niệm, xót xa trước sự đổi thay không thể níu giữ của làng quê trong dòng chảy hiện đại hóa.

Câu 2. Viết bài văn

Mạng xã hội đã trở thành một phần không thể tách rời của đời sống hiện đại. Từ lúc thức dậy cho đến khi đi ngủ, con người liên tục kết nối, chia sẻ và tiếp nhận thông tin qua những nền tảng ảo nhưng ảnh hưởng lại vô cùng thật. Trước hết, không thể phủ nhận mạng xã hội mang đến nhiều lợi ích thiết thực cho cuộc sống con người. Nó giúp con người rút ngắn khoảng cách không gian, dễ dàng kết nối với bạn bè, người thân dù ở bất cứ đâu. Chỉ với một chiếc điện thoại thông minh, ta có thể học tập, cập nhật tin tức, quảng bá sản phẩm, lan tỏa những hành động đẹp và tiếng nói tích cực. Trong những thời điểm khó khăn như dịch bệnh hay thiên tai, mạng xã hội còn trở thành kênh chia sẻ thông tin nhanh chóng, kêu gọi cộng đồng chung tay giúp đỡ lẫn nhau.

Tuy nhiên, mặt trái của mạng xã hội cũng đáng để suy ngẫm. Việc lạm dụng mạng xã hội dễ khiến con người rơi vào trạng thái sống ảo, phụ thuộc vào lượt thích, lượt chia sẻ để khẳng định giá trị bản thân. Không ít người dần xa rời đời sống thực, ngại giao tiếp trực tiếp và đánh mất những mối quan hệ chân thành. Bên cạnh đó, mạng xã hội còn là môi trường dễ phát tán tin giả, bạo lực ngôn từ và những nội dung độc hại, gây ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức, đặc biệt là giới trẻ. Khi thiếu khả năng chọn lọc và kiểm soát, con người có thể bị cuốn theo đám đông, đánh mất chính kiến và sự bình tĩnh cần thiết.

Vì vậy, vấn đề không nằm ở bản thân mạng xã hội mà ở cách con người sử dụng nó. Mạng xã hội giống như một con dao hai lưỡi: nếu biết dùng đúng cách, nó sẽ trở thành công cụ hữu ích; nếu lạm dụng, nó có thể gây tổn thương cho chính người sử dụng. Mỗi cá nhân cần tỉnh táo, có trách nhiệm với những gì mình đăng tải và tiếp nhận, biết cân bằng giữa đời sống ảo và đời sống thực. Đặc biệt, giới trẻ cần được trang bị kỹ năng số, khả năng tư duy phản biện để không bị cuốn trôi trong dòng thông tin hỗn độn.

Trong xã hội hiện đại, mạng xã hội là một thực tế không thể đảo ngược. Điều quan trọng là con người phải làm chủ nó, chứ không để nó điều khiển mình. Khi biết sử dụng mạng xã hội một cách văn minh và có ý thức, con người không chỉ kết nối tốt hơn với thế giới mà còn giữ được chiều sâu nhân văn trong chính đời sống tinh thần của mình.

Câu 1.
Văn bản được viết theo thể thơ tự do (câu thơ không đều số chữ, không gò bó vần luật).

Câu 2.
Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ (và cụm từ mang sắc thái tính chất) như:

• xanh
• thơm
• dịu dàng
• vô tư

Những từ này đều gợi cảm giác nhẹ nhàng, trong trẻo.

Câu 3.
Đoạn thơ:

Hạnh phúc
đôi khi như quả
thơm trong im lặng, dịu dàng

gợi ra cách hiểu rằng: hạnh phúc không phải lúc nào cũng rực rỡ hay phô bày. Nó có thể âm thầm, lặng lẽ, không cần nói ra nhưng vẫn lan tỏa hương vị ngọt ngào. Hạnh phúc vì thế mang vẻ đẹp kín đáo, tinh tế, chỉ những ai đủ chậm và đủ sâu mới cảm nhận được.

Câu 4.
Biện pháp tu từ so sánh (“hạnh phúc … như sông”) có tác dụng:

• Làm cho khái niệm trừu tượng hạnh phúc trở nên cụ thể, sinh động.
• Gợi hình ảnh dòng sông trôi tự nhiên, thong dong, không bận tâm đến việc đầy hay vơi, qua đó nhấn mạnh trạng thái sống an nhiên, không toan tính.
• Góp phần thể hiện quan niệm sống nhẹ nhõm, tự tại của tác giả.

Câu 5.
Qua đoạn trích, tác giả bộc lộ một quan niệm về hạnh phúc giản dị và sâu lắng:
Hạnh phúc không nằm ở sự hơn thua, đủ đầy hay ồn ào bên ngoài, mà hiện hữu trong những điều bình thường, tự nhiên và trong tâm thế an nhiên của con người. Khi biết sống vô tư, không quá bận lòng với “đầy vơi”, con người sẽ dễ dàng chạm đến hạnh phúc hơn.

Bài thơ nhỏ, nhưng triết lí thì rất dài — giống một dòng sông cứ lặng lẽ chảy mà không cần tự hỏi mình đã đi được bao xa.

Câu 1.

Đoạn trích Cây hai ngàn lá đã khắc họa một cách xúc động vẻ đẹp của con người Pa Dí – một dân tộc ít người nhưng giàu sức sống và bản lĩnh. Trước hết, đó là vẻ đẹp của sự bền bỉ, kiên cường trong lao động. Con trai Pa Dí hiện lên với hình ảnh “trần trong mặt trời nắng cháy”, “ép đá xanh thành rượu”, gợi liên tưởng đến sức mạnh phi thường, tinh thần chịu đựng gian khổ để mưu sinh. Con gái Pa Dí lại mang vẻ đẹp dịu dàng mà bền bỉ, hiện thân của sự khéo léo, tảo tần qua hình ảnh “tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng”. Không chỉ cần cù, con người Pa Dí còn toát lên vẻ đẹp của ý chí chinh phục thiên nhiên khi “gọi gió, gọi mưa, gọi nắng”, “chặn suối, ngăn sông”. Qua đó, ta cảm nhận được một cộng đồng tuy nhỏ bé về số lượng nhưng lớn lao về tinh thần, luôn gắn bó với đất đai, thiên nhiên và biết vươn lên bằng chính đôi tay, khối óc của mình.

Câu 2.

Tinh thần dám đổi mới là một trong những phẩm chất nổi bật của thế hệ trẻ hiện nay. Trong bối cảnh xã hội không ngừng biến chuyển, người trẻ không còn chấp nhận lối tư duy cũ kỹ, an toàn tuyệt đối mà mạnh dạn tìm kiếm con đường riêng. Họ dám thử nghiệm những ý tưởng mới trong học tập, khởi nghiệp, khoa học, công nghệ và cả trong cách sống. Nhiều bạn trẻ không ngại thất bại, coi sai lầm là bài học để trưởng thành, từ đó tạo ra những giá trị sáng tạo và thiết thực cho cộng đồng. Tuy nhiên, tinh thần đổi mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với trách nhiệm, tri thức và đạo đức. Đổi mới không phải là phủ nhận hoàn toàn cái cũ, mà là biết kế thừa những giá trị tốt đẹp để phát triển theo cách phù hợp hơn. Là một người trẻ, mỗi chúng ta cần nuôi dưỡng tinh thần dám nghĩ, dám làm, đồng thời rèn luyện bản lĩnh, sự kiên trì và ý thức cống hiến, để sự đổi mới trở thành động lực giúp bản thân và xã hội tiến lên bền vững.

Câu 1.

Đoạn trích Cây hai ngàn lá đã khắc họa một cách xúc động vẻ đẹp của con người Pa Dí – một dân tộc ít người nhưng giàu sức sống và bản lĩnh. Trước hết, đó là vẻ đẹp của sự bền bỉ, kiên cường trong lao động. Con trai Pa Dí hiện lên với hình ảnh “trần trong mặt trời nắng cháy”, “ép đá xanh thành rượu”, gợi liên tưởng đến sức mạnh phi thường, tinh thần chịu đựng gian khổ để mưu sinh. Con gái Pa Dí lại mang vẻ đẹp dịu dàng mà bền bỉ, hiện thân của sự khéo léo, tảo tần qua hình ảnh “tước vỏ cây thêu áo đẹp năm tháng”. Không chỉ cần cù, con người Pa Dí còn toát lên vẻ đẹp của ý chí chinh phục thiên nhiên khi “gọi gió, gọi mưa, gọi nắng”, “chặn suối, ngăn sông”. Qua đó, ta cảm nhận được một cộng đồng tuy nhỏ bé về số lượng nhưng lớn lao về tinh thần, luôn gắn bó với đất đai, thiên nhiên và biết vươn lên bằng chính đôi tay, khối óc của mình.

Câu 2.

Tinh thần dám đổi mới là một trong những phẩm chất nổi bật của thế hệ trẻ hiện nay. Trong bối cảnh xã hội không ngừng biến chuyển, người trẻ không còn chấp nhận lối tư duy cũ kỹ, an toàn tuyệt đối mà mạnh dạn tìm kiếm con đường riêng. Họ dám thử nghiệm những ý tưởng mới trong học tập, khởi nghiệp, khoa học, công nghệ và cả trong cách sống. Nhiều bạn trẻ không ngại thất bại, coi sai lầm là bài học để trưởng thành, từ đó tạo ra những giá trị sáng tạo và thiết thực cho cộng đồng. Tuy nhiên, tinh thần đổi mới chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi kèm với trách nhiệm, tri thức và đạo đức. Đổi mới không phải là phủ nhận hoàn toàn cái cũ, mà là biết kế thừa những giá trị tốt đẹp để phát triển theo cách phù hợp hơn. Là một người trẻ, mỗi chúng ta cần nuôi dưỡng tinh thần dám nghĩ, dám làm, đồng thời rèn luyện bản lĩnh, sự kiên trì và ý thức cống hiến, để sự đổi mới trở thành động lực giúp bản thân và xã hội tiến lên bền vững.