Câu 1:

Khép lại những vần thơ của tác giả là một nỗi ngậm ngùi về sự biến đổi của làng quê trong cơn lốc đô thị hóa và nỗi trăn trở về thân phận con người. Đoạn thơ đã khắc họa thành công sự đối lập gay gắt giữa quá khứ êm đềm và thực tại nghiệt ngã. Nghệ thuật đối lập và liệt kê được sử dụng hiệu quả để chỉ ra những mất mát: "sức trai" không thắng nổi cái nghèo, "mồ hôi" không đổi được "bát cơm no", khiến những người trẻ phải rời làng đi xứ người. Không chỉ mất đi nguồn lực con người, làng quê còn mất dần bản sắc văn hóa và vẻ đẹp tự nhiên. Hình ảnh thiếu nữ không còn hát dân ca, mái tóc dài cắt ngắn, và đặc biệt là sự biến mất của "lũy tre xưa" để nhường chỗ cho "nhà cửa chen chúc" đã tạo nên một cảm giác ngột ngạt, xót xa. Về nghệ thuật, thể thơ tự do cùng nhịp điệu chậm rãi như một tiếng thở dài, giúp bộc lộ chiều sâu tâm trạng của nhân vật trữ tình. Câu kết "Mang lên phố những nỗi buồn ruộng rẫy" là một hình ảnh giàu sức gợi, thể hiện sự gắn bó máu thịt và nỗi ám ảnh khôn nguôi của người đi xa đối với quê hương đang dần biến đổi. Qua đó, đoạn thơ không chỉ là lời hoài niệm về tuổi thơ mà còn là tiếng chuông cảnh báo về sự mai một của các giá trị truyền thống trước tác động của đời sống hiện đại.

Câu 2:

Trong kỷ nguyên công nghệ 4.0, thế giới dường như thu nhỏ lại chỉ bằng một cái chạm tay trên màn hình điện thoại. Mạng xã hội (Facebook, TikTok, Instagram...) đã không còn đơn thuần là một công cụ giải trí mà trở thành một "hệ sinh thái" không thể thiếu, chi phối mạnh mẽ đến mọi mặt trong đời sống con người. Tuy nhiên, đằng sau sự hào nhoáng và tiện lợi ấy, mạng xã hội đang đặt ra những thách thức lớn về giá trị thật và ảo.

Trước hết, không thể phủ nhận những giá trị tích cực mà mạng xã hội mang lại. Nó là một kho tàng tri thức khổng lồ, cho phép con người cập nhật tin tức toàn cầu chỉ trong vài giây. Nhờ mạng xã hội, khoảng cách địa lý bị xóa nhòa; chúng ta có thể dễ dàng kết nối với người thân, bạn bè ở cách nửa vòng trái đất. Trong lĩnh vực kinh tế, đây là môi trường kinh doanh đầy tiềm năng, giúp lan tỏa các giá trị sáng tạo và thúc đẩy khởi nghiệp. Không những vậy, mạng xã hội còn là nơi để cộng đồng sẻ chia những thông điệp nhân văn, kêu gọi thiện nguyện, giúp đỡ những mảnh đời khó khăn, tạo nên một sức mạnh gắn kết xã hội vô cùng lớn lao.

Tuy nhiên, mạng xã hội cũng giống như "con dao hai lưỡi". Một mặt nó kết nối thế giới, mặt khác nó lại vô tình đẩy con người vào sự cô lập trong đời thực. Có bao nhiêu buổi cafe mà mọi người chỉ mải mê nhìn vào màn hình điện thoại thay vì trò chuyện với nhau? Hiện tượng "sống ảo", mải mê chạy theo những lượt tương tác (like, share) khiến nhiều người, đặc biệt là giới trẻ, rơi vào trạng thái lệ thuộc cảm xúc vào những giá trị không có thật.

Nguy hại hơn, mạng xã hội là mảnh đất màu mỡ cho tin giả (fake news), bạo lực ngôn từ và những trào lưu độc hại phát tán. Những phát ngôn thiếu kiểm soát, những cuộc "tấn công mạng" có thể hủy hoại danh dự, thậm chí là tính mạng của một con người. Việc quá sa đà vào thế giới ảo còn dẫn đến những hệ lụy về sức khỏe tinh thần như trầm cảm, lo âu, và sự suy giảm khả năng tập trung vào công việc, học tập.

Từ thực tế đó, vấn đề không nằm ở chỗ chúng ta có nên sử dụng mạng xã hội hay không, mà nằm ở cách chúng ta sử dụng nó như thế nào. Mạng xã hội chỉ là công cụ, và sự ảnh hưởng của nó tốt hay xấu hoàn toàn phụ thuộc vào bản lĩnh và nhận thức của người dùng. Để không trở thành "nô lệ" của công nghệ, mỗi cá nhân cần xây dựng cho mình một bộ lọc văn hóa: biết chọn lọc thông tin, kiểm soát thời gian sử dụng và quan trọng nhất là biết trân trọng những giá trị hiện hữu xung quanh mình. Hãy để mạng xã hội là nơi lan tỏa sự tử tế, chứ không phải nơi dung túng cho cái ác và sự vô tâm.

Tóm lại, mạng xã hội là một phần tất yếu của cuộc sống hiện đại. Nó mở ra những cơ hội vàng nhưng cũng tiềm ẩn những hố sâu của sự đánh mất bản thân. Đừng để những "dấu chân điện tử" làm mờ đi dấu chân thật sự của chúng ta trên con đường đời. Hãy sử dụng mạng xã hội một cách thông minh để nó trở thành đòn bẩy cho sự phát triển, thay vì là gánh nặng cho tâm hồn.

Câu 1: Thể thơ

Văn bản trên được viết theo thể thơ tự do.

(Các dòng thơ có độ dài ngắn khác nhau, không gò bó về số chữ hay vần điệu).

Câu 2: Các tính từ miêu tả hạnh phúc

Trong văn bản, hạnh phúc được miêu tả qua các tính từ (hoặc từ có tính chất trạng thái/tính chất):

• Xanh (trong nắng dội, mưa tràn).

• Thơm (trong im lặng).

• Dịu dàng.

• Vô tư.

Câu 3: Hiểu nội dung đoạn thơ

Đoạn thơ gợi lên một góc nhìn sâu sắc về hạnh phúc:

• Sự kết tinh: Hạnh phúc giống như "quả", là thành quả của một quá trình bồi đắp, nuôi dưỡng.

• Sự khiêm nhường: Hạnh phúc không nhất thiết phải ồn ào, phô trương mà "im lặng" và "dịu dàng". Nó toát ra từ bên trong (mùi thơm) và mang lại cảm giác bình yên, nhẹ nhàng cho tâm hồn.

Câu 4: Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh

Biện pháp so sánh: Hạnh phúc được ví như "sông" vô tư trôi về biển cả.

• Về nội dung: Gợi vẻ đẹp của hạnh phúc là sự khoan dung, tự tại và hiến dâng. Con sông chảy về biển là quy luật tự nhiên, cũng như hạnh phúc đích thực là khi ta biết sống hết mình, biết cho đi mà không quá bận lòng đến việc mình "đầy" hay "vơi" (được hay mất).

• Về nghệ thuật: Làm cho khái niệm trừu tượng là "hạnh phúc" trở nên cụ thể, sinh động và giàu hình ảnh. Tăng sức gợi hình, gợi cảm cho lời thơ và tạo nhịp điệu trôi chảy như dòng nước.

Câu 5: Nhận xét quan niệm về hạnh phúc của tác giả

Quan niệm về hạnh phúc của Nguyễn Loan rất tinh tế, nhân văn và gần gũi:

• Hạnh phúc không xa vời: Nó hiện hữu trong những điều bình dị của thiên nhiên (lá, quả, sông).

• Hạnh phúc là sự trải nghiệm: Nó đi qua cả "nắng dội, mưa tràn", nghĩa là bao gồm cả những thử thách, gian khổ chứ không chỉ có sự ngọt ngào.

• Hạnh phúc là sự bình thản: Tác giả nhấn mạnh vào thái độ sống "vô tư", "chẳng cần biết mình đầy vơi". Đây là quan niệm hạnh phúc đến từ sự tự do trong tâm hồn, biết đủ và biết cống hiến.