Câu 1:Vẻ đẹp mùa thu Hà Nội trong đoạn trích của Hoàng Cát hiện lên thật dịu nhẹ, trầm mặc nhưng cũng đầy sức sống và hoài niệm. Mở đầu, tác giả gợi ra không gian thu đặc trưng với cái "se sẽ gió heo may" và tiếng "xào xạc lạnh" của lá vàng khô. Những từ láy gợi hình, gợi thanh ấy không chỉ diễn tả sự chuyển biến của thời tiết mà còn chạm vào cái hồn cốt tinh tế của phố phường Hà Nội. Hình ảnh "lá vàng khô lùa trên phố bâng khuâng" nhân hóa phố phường như cũng đang mang tâm trạng, tạo nên một nỗi buồn man mác, nhẹ tênh. Đặc biệt, mùa thu còn được thi vị hóa qua cái nhìn tài hoa: "Ta nhặt được cả chùm nắng hạ / Trong mùi hương trời đất dậy trên đường". Nắng hạ giờ đây không còn gay gắt mà trở nên hữu hình, được gom góp lại trong hương thơm nồng nàn của đất trời, của hàng sấu già với những "quả sót" vàng ươm. Qua đó, ta thấy một Hà Nội mùa thu không chỉ có sắc vàng, gió lạnh mà còn tràn ngập tình yêu và nỗi nhớ da diết của người nghệ sĩ dành cho mảnh đất nghìn năm văn hiến.

Câu2Dẫn dắt: Thế giới đang bước vào kỷ nguyên công nghệ số với những bước tiến nhảy vọt.

• Nêu vấn đề: Sự phát triển thần tốc, "như vũ bão" của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi diện mạo đời sống nhân loại.

2. Thân bài:

• Giải thích: AI (Artificial Intelligence) là trí tuệ được biểu diễn bởi máy móc, có khả năng học tập, tư duy và giải quyết vấn đề như con người nhưng với tốc độ và quy mô dữ liệu khổng lồ.

• Biểu hiện của sự phát triển "như vũ bão":

• Xuất hiện trong mọi lĩnh vực: Y tế (chẩn đoán bệnh), giáo dục (cá nhân hóa việc học), nghệ thuật (vẽ tranh, viết nhạc), và đặc biệt là sự ra đời của các mô hình ngôn ngữ lớn (như ChatGPT, Gemini).

• Khả năng xử lý công việc phức tạp trong vài giây mà con người có thể mất hàng năm.

• Lợi ích:

• Tăng năng suất lao động, giảm thiểu sai sót do yếu tố con người.

• Giải quyết các bài toán lớn của nhân loại như biến đổi khí hậu, nghiên cứu vaccine.

• Tiết kiệm thời gian và tạo ra nhiều tiện ích cho cuộc sống hàng ngày.

• Thách thức và mặt trái:

• Nguy cơ thay thế con người trong nhiều ngành nghề (gây thất nghiệp).

• Vấn đề đạo đức, bản quyền và sự riêng tư bị xâm phạm.

• Con người dễ bị lệ thuộc vào máy móc, lười tư duy sáng động.

• Bài học nhận thức và hành động:

• Chúng ta không nên lo sợ hay bài trừ AI mà cần học cách làm chủ nó.

• Cần không ngừng nâng cao kỹ năng tư duy phản biện, sự sáng tạo và lòng trắc ẩn – những thứ mà AI hiện chưa thể thay thế hoàn toàn.

3. Kết bài:

• Khẳng định lại vấn đề: AI là công cụ, không phải mục đích cuối cùng.

• Liên hệ bản thân: Là một học sinh, cần trang bị kiến thức công nghệ song hành với việc rèn luyện đạo đức để sử dụng sức mạnh của AI một cách đúng đắn.

Câu 1:Vẻ đẹp mùa thu Hà Nội trong đoạn trích của Hoàng Cát hiện lên thật dịu nhẹ, trầm mặc nhưng cũng đầy sức sống và hoài niệm. Mở đầu, tác giả gợi ra không gian thu đặc trưng với cái "se sẽ gió heo may" và tiếng "xào xạc lạnh" của lá vàng khô. Những từ láy gợi hình, gợi thanh ấy không chỉ diễn tả sự chuyển biến của thời tiết mà còn chạm vào cái hồn cốt tinh tế của phố phường Hà Nội. Hình ảnh "lá vàng khô lùa trên phố bâng khuâng" nhân hóa phố phường như cũng đang mang tâm trạng, tạo nên một nỗi buồn man mác, nhẹ tênh. Đặc biệt, mùa thu còn được thi vị hóa qua cái nhìn tài hoa: "Ta nhặt được cả chùm nắng hạ / Trong mùi hương trời đất dậy trên đường". Nắng hạ giờ đây không còn gay gắt mà trở nên hữu hình, được gom góp lại trong hương thơm nồng nàn của đất trời, của hàng sấu già với những "quả sót" vàng ươm. Qua đó, ta thấy một Hà Nội mùa thu không chỉ có sắc vàng, gió lạnh mà còn tràn ngập tình yêu và nỗi nhớ da diết của người nghệ sĩ dành cho mảnh đất nghìn năm văn hiến.

Câu2Dẫn dắt: Thế giới đang bước vào kỷ nguyên công nghệ số với những bước tiến nhảy vọt.

• Nêu vấn đề: Sự phát triển thần tốc, "như vũ bão" của trí tuệ nhân tạo (AI) đang thay đổi diện mạo đời sống nhân loại.

2. Thân bài:

• Giải thích: AI (Artificial Intelligence) là trí tuệ được biểu diễn bởi máy móc, có khả năng học tập, tư duy và giải quyết vấn đề như con người nhưng với tốc độ và quy mô dữ liệu khổng lồ.

• Biểu hiện của sự phát triển "như vũ bão":

• Xuất hiện trong mọi lĩnh vực: Y tế (chẩn đoán bệnh), giáo dục (cá nhân hóa việc học), nghệ thuật (vẽ tranh, viết nhạc), và đặc biệt là sự ra đời của các mô hình ngôn ngữ lớn (như ChatGPT, Gemini).

• Khả năng xử lý công việc phức tạp trong vài giây mà con người có thể mất hàng năm.

• Lợi ích:

• Tăng năng suất lao động, giảm thiểu sai sót do yếu tố con người.

• Giải quyết các bài toán lớn của nhân loại như biến đổi khí hậu, nghiên cứu vaccine.

• Tiết kiệm thời gian và tạo ra nhiều tiện ích cho cuộc sống hàng ngày.

• Thách thức và mặt trái:

• Nguy cơ thay thế con người trong nhiều ngành nghề (gây thất nghiệp).

• Vấn đề đạo đức, bản quyền và sự riêng tư bị xâm phạm.

• Con người dễ bị lệ thuộc vào máy móc, lười tư duy sáng động.

• Bài học nhận thức và hành động:

• Chúng ta không nên lo sợ hay bài trừ AI mà cần học cách làm chủ nó.

• Cần không ngừng nâng cao kỹ năng tư duy phản biện, sự sáng tạo và lòng trắc ẩn – những thứ mà AI hiện chưa thể thay thế hoàn toàn.

3. Kết bài:

• Khẳng định lại vấn đề: AI là công cụ, không phải mục đích cuối cùng.

• Liên hệ bản thân: Là một học sinh, cần trang bị kiến thức công nghệ song hành với việc rèn luyện đạo đức để sử dụng sức mạnh của AI một cách đúng đắn.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?

• Trả lời: Phương thức biểu đạt chính là Biểu cảm (kết hợp với tự sự và miêu tả).

Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh nào thể hiện "năm khốn khó" trong đoạn trích?

• Trả lời: Các hình ảnh, từ ngữ thể hiện sự khốn khó bao gồm:

• Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở.

• Anh em con chịu đói suốt ngày tròn.

• Ngồi co ro bậu cửa.

• Có gì nấu đâu mà nhóm lửa.

• Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về...

Câu 3:Biện pháp tu từ: Ẩn dụ ("tiếng lòng", "vuông đất") hoặc Nói giảm nói tránh ("vuông đất mẹ nằm" – chỉ ngôi mộ/sự ra đi của người mẹ).

• Tác dụng:

• Về nội dung: Thể hiện nỗi đau xót nghẹn ngào và sự bất lực của người con khi không thể trò chuyện, báo hiếu mẹ được nữa. Cụm từ "vuông đất" giúp giảm bớt sự đau thương, tang tóc nhưng vẫn gợi lên sự nhỏ bé, cô đơn của nấm mồ giữa núi non đại ngàn.

• Về nghệ thuật: Làm cho lời thơ trở nên hàm súc, giàu sức gợi hình, gợi cảm và sâu lắng hơn.

Câu 4:Trả lời: Hình ảnh này không chỉ miêu tả thực tế mẹ đi làm về muộn khi trời đã tối, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc:

• "Gánh gồng xộc xệch": Gợi lên sự vất vả, lam lũ, đôi vai gầy của mẹ phải chống chọi với sức nặng của lo toan cơm áo gạo tiền.

• "Xộc xệch hoàng hôn": Một cách kết hợp từ độc đáo, cho thấy sự mệt mỏi rã rời của mẹ làm đảo lộn cả không gian và thời gian. Mẹ gánh cả bóng tối, gánh cả sự khắc nghiệt của cuộc đời để nuôi con khôn lớn.

Câu 5. Thông điệp tâm đắc nhất mà anh/chị rút ra từ đoạn trích trên là gì? Nêu lí do lựa chọn.

• Gợi ý: Bạn có thể chọn thông điệp về Lòng biết ơn và sự thấu hiểu nỗi vất vả của cha mẹ.

• Lí do: Vì đoạn thơ nhắc nhở chúng ta rằng sự khôn lớn của con cái hôm nay được đánh đổi bằng những "năm khốn khó" và sự hy sinh thầm lặng của mẹ. Nó thức tỉnh mỗi người cần phải trân trọng từng giây phút khi còn cha mẹ, sống sao cho xứng đáng với những tình cảm thiêng liêng đó.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích trên là gì?

• Trả lời: Phương thức biểu đạt chính là Biểu cảm (kết hợp với tự sự và miêu tả).

Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh nào thể hiện "năm khốn khó" trong đoạn trích?

• Trả lời: Các hình ảnh, từ ngữ thể hiện sự khốn khó bao gồm:

• Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở.

• Anh em con chịu đói suốt ngày tròn.

• Ngồi co ro bậu cửa.

• Có gì nấu đâu mà nhóm lửa.

• Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về...

Câu 3:Biện pháp tu từ: Ẩn dụ ("tiếng lòng", "vuông đất") hoặc Nói giảm nói tránh ("vuông đất mẹ nằm" – chỉ ngôi mộ/sự ra đi của người mẹ).

• Tác dụng:

• Về nội dung: Thể hiện nỗi đau xót nghẹn ngào và sự bất lực của người con khi không thể trò chuyện, báo hiếu mẹ được nữa. Cụm từ "vuông đất" giúp giảm bớt sự đau thương, tang tóc nhưng vẫn gợi lên sự nhỏ bé, cô đơn của nấm mồ giữa núi non đại ngàn.

• Về nghệ thuật: Làm cho lời thơ trở nên hàm súc, giàu sức gợi hình, gợi cảm và sâu lắng hơn.

Câu 4:Trả lời: Hình ảnh này không chỉ miêu tả thực tế mẹ đi làm về muộn khi trời đã tối, mà còn mang ý nghĩa biểu tượng sâu sắc:

• "Gánh gồng xộc xệch": Gợi lên sự vất vả, lam lũ, đôi vai gầy của mẹ phải chống chọi với sức nặng của lo toan cơm áo gạo tiền.

• "Xộc xệch hoàng hôn": Một cách kết hợp từ độc đáo, cho thấy sự mệt mỏi rã rời của mẹ làm đảo lộn cả không gian và thời gian. Mẹ gánh cả bóng tối, gánh cả sự khắc nghiệt của cuộc đời để nuôi con khôn lớn.

Câu 5. Thông điệp tâm đắc nhất mà anh/chị rút ra từ đoạn trích trên là gì? Nêu lí do lựa chọn.

• Gợi ý: Bạn có thể chọn thông điệp về Lòng biết ơn và sự thấu hiểu nỗi vất vả của cha mẹ.

• Lí do: Vì đoạn thơ nhắc nhở chúng ta rằng sự khôn lớn của con cái hôm nay được đánh đổi bằng những "năm khốn khó" và sự hy sinh thầm lặng của mẹ. Nó thức tỉnh mỗi người cần phải trân trọng từng giây phút khi còn cha mẹ, sống sao cho xứng đáng với những tình cảm thiêng liêng đó.