Câu 1. (Khoảng 200 chữ) Đoạn thơ khắc họa một mùa thu Hà Nội mang vẻ đẹp tinh tế, nhẹ nhàng mà đầy chất thơ. Trước hết, thu hiện lên qua những tín hiệu quen thuộc: “gió heo may”, “lá vàng khô”, “chiều nhạt nắng”. Các từ láy như “se sẽ”, “xào xạc”, “bâng khuâng” gợi cảm giác rất nhẹ, rất khẽ, tạo nên không gian thu dịu dàng, man mác buồn. Cảnh vật không chỉ được cảm nhận bằng thị giác mà còn bằng xúc giác và thính giác, làm nổi bật cái lạnh đầu mùa và âm thanh đặc trưng của lá rơi. Trong không gian ấy, con người xuất hiện với tâm trạng cô đơn: “Ta lặng lẽ một mình”, nỗi nhớ người xa trở nên da diết, sâu lắng. Đặc biệt, hình ảnh “hàng sấu”, “quả sót”, “trái vàng ươm” mang đậm dấu ấn Hà Nội, gợi sự thân quen và hoài niệm. Câu thơ “Ta nhặt được cả chùm nắng hạ” là một liên tưởng độc đáo, thể hiện sự giao hòa giữa các mùa, giữa hiện tại và ký ức. Nhờ đó, mùa thu Hà Nội hiện lên không chỉ đẹp ở cảnh sắc mà còn giàu cảm xúc, gợi nỗi nhớ, tình yêu và sự gắn bó tha thiết với mảnh đất này. Câu 2. (Khoảng 600 chữ) Trong những năm gần đây, trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển với tốc độ như vũ bão, trở thành một trong những thành tựu khoa học – công nghệ có ảnh hưởng sâu rộng nhất đến đời sống con người. Sự bùng nổ của AI không chỉ mở ra nhiều cơ hội mà còn đặt ra không ít thách thức cần được nhìn nhận một cách tỉnh táo. Trước hết, AI là hệ thống công nghệ có khả năng mô phỏng trí tuệ con người, thực hiện các nhiệm vụ như học tập, phân tích dữ liệu, nhận diện hình ảnh, xử lí ngôn ngữ. Sự phát triển nhanh chóng của AI được thúc đẩy bởi lượng dữ liệu khổng lồ, sức mạnh tính toán ngày càng lớn và nhu cầu tự động hóa trong mọi lĩnh vực. Ngày nay, AI đã hiện diện trong nhiều mặt của đời sống: từ y tế, giáo dục, giao thông đến kinh doanh, giải trí. Không thể phủ nhận rằng AI mang lại nhiều lợi ích to lớn. Trong y học, AI hỗ trợ chẩn đoán bệnh nhanh và chính xác hơn, góp phần cứu sống nhiều bệnh nhân. Trong giáo dục, AI giúp cá nhân hóa việc học, hỗ trợ người học tiếp cận tri thức hiệu quả. Trong kinh tế, AI nâng cao năng suất lao động, tối ưu hóa quy trình sản xuất và dịch vụ. Nhờ đó, cuộc sống con người trở nên tiện nghi, hiện đại hơn. Tuy nhiên, sự phát triển như vũ bão của AI cũng kéo theo nhiều hệ lụy đáng lo ngại. Trước hết là nguy cơ mất việc làm khi máy móc thay thế con người trong nhiều lĩnh vực. Bên cạnh đó, vấn đề đạo đức và kiểm soát AI cũng đặt ra thách thức lớn: AI có thể bị lạm dụng để lan truyền thông tin sai lệch, xâm phạm quyền riêng tư hoặc phục vụ mục đích không lành mạnh. Hơn nữa, nếu con người phụ thuộc quá nhiều vào AI, khả năng tư duy độc lập và sáng tạo có thể bị suy giảm. Trước thực tế đó, mỗi cá nhân và xã hội cần có cách tiếp cận phù hợp với AI. Con người không nên sợ hãi hay phủ nhận công nghệ, mà cần chủ động học hỏi, thích nghi và làm chủ nó. Việc trang bị kỹ năng số, tư duy phản biện và khả năng sáng tạo là điều cần thiết để không bị tụt hậu. Đồng thời, các cơ quan quản lí cần xây dựng khung pháp lí và quy định đạo đức nhằm kiểm soát sự phát triển của AI theo hướng an toàn, bền vững. Tóm lại, AI là một xu thế tất yếu của thời đại. Sự phát triển mạnh mẽ của nó vừa là cơ hội lớn, vừa là thách thức không nhỏ. Điều quan trọng là con người phải biết tận dụng những lợi ích mà AI mang lại, đồng thời kiểm soát và định hướng nó phục vụ cho sự tiến bộ chung của xã hội.

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là biểu cảm (kết hợp với tự sự). Câu 2. Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó: “đồng sau lụt, bờ đê sụt lở” “mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn” “chịu đói suốt ngày tròn” “ngồi co ro bậu cửa” “có gì nấu đâu mà nhóm lửa” “ngô hay khoai còn ở phía mẹ về” → Gợi cảnh nghèo đói, thiếu thốn, vất vả và cơ cực của gia đình. Câu 3. Biện pháp tu từ: ẩn dụ (“vuông đất mẹ nằm” chỉ nơi mẹ yên nghỉ – phần mộ). Tác dụng: Gợi sự mất mát, đau thương khi mẹ đã qua đời. Thể hiện nỗi nhớ thương da diết, sự bất lực của người con khi không thể gửi tiếng lòng đến mẹ. Làm tăng giá trị biểu cảm cho câu thơ. Câu 4. Câu thơ “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn” gợi hình ảnh người mẹ lam lũ, vất vả: “gánh gồng xộc xệch” diễn tả dáng đi nặng nhọc, chênh vênh vì gánh nặng mưu sinh. “hoàng hôn” vừa là thời điểm cuối ngày, vừa gợi sự tàn tạ, nhọc nhằn. → Câu thơ thể hiện nỗi vất vả, hi sinh thầm lặng của mẹ trong những năm tháng nghèo khó. Câu 5. Thông điệp tâm đắc nhất: Hãy yêu thương, trân trọng mẹ (cha mẹ) khi còn có thể. Lí do: Đoạn thơ cho thấy khi mẹ đã mất, mọi yêu thương chỉ còn là nỗi nhớ và sự day dứt không thể bù đắp. Tình mẹ thiêng liêng, giàu hi sinh, nhưng thường bị con cái vô tình xem là điều hiển nhiên. Nhận ra điều đó giúp mỗi người sống biết ơn, quan tâm và yêu thương cha mẹ nhiều hơn khi họ còn bên cạnh.

I. Mở bài Dẫn dắt: Cuộc đời mỗi người là tập hợp của những lựa chọn và thói quen. Nêu vấn đề: Thói quen xấu là những "xiềng xích" vô hình kìm hãm sự phát triển của cá nhân và xã hội. Việc từ bỏ chúng là bước đi tiên quyết để chạm đến thành công. II. Thân bài 1. Giải thích Thói quen: Là những hành động lặp đi lặp lại nhiều lần trong cuộc sống hàng ngày đến mức trở thành phản xạ tự nhiên. Thói quen xấu: Những hành vi có tác động tiêu cực đến sức khỏe, tư duy, nhân cách hoặc các mối quan hệ (ví dụ: thức khuya, trì hoãn, lười biếng, nghiện mạng xã hội, nói dối...). 2. Tác hại của thói quen xấu Đối với cá nhân: Bào mòn sức khỏe thể chất và tinh thần. Làm lãng phí thời gian và cơ hội phát triển. Tạo ra tâm lý tự ti, thụ động hoặc hình thành nhân cách lệch lạc. Đối với xã hội: Gây ảnh hưởng đến cộng đồng (ví dụ: thói quen xả rác, vi phạm giao thông). Kìm hãm sự tiến bộ của tập thể nếu cá nhân không có ý thức cải thiện. 3. Tại sao từ bỏ thói quen xấu lại khó khăn? Do sự thoải mái nhất thời (vùng an toàn) mà thói quen đó mang lại. Thiếu tính kỷ luật và sự kiên trì. Môi trường xung quanh tác động tiêu cực. 4. Giải pháp để từ bỏ thói quen xấu (Cập nhật 2025) Nhận diện và đối diện: Thẳng thắn thừa nhận lỗi lầm và xác định nguyên nhân gốc rễ. Thay thế bằng thói quen tốt: Thay vì chỉ "bỏ", hãy "thay" (ví dụ: thay vì lướt điện thoại trước khi ngủ, hãy đọc 5 trang sách). Kỷ luật và chia nhỏ mục tiêu: Áp dụng các phương pháp như quy tắc 21 ngày hoặc dùng các ứng dụng quản lý thời gian trên App Store hoặc Google Play. Tìm kiếm sự đồng hành: Tham gia các cộng đồng tích cực hoặc tìm người giám sát. 5. Bài học nhận thức và hành động Nhận thức: Thay đổi thói quen là thay đổi vận mệnh. Hành động: Bắt đầu từ những việc nhỏ nhất ngay hôm nay, không trì hoãn. III. Kết bài Khẳng định lại vấn đề: Từ bỏ thói quen xấu là một cuộc cách mạng với chính bản thân mình. Thông điệp: "Gieo thói quen, gặt tính cách; gieo tính cách, gặt số phận". Đừng để những thói quen xấu định nghĩa con người bạn.

Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời dựa trên các yếu tố phong tục, tín ngưỡng, tư tưởng cộng đồng và hình tượng người anh hùng. Các yếu tố này thể hiện qua: Phong tục, tập quán và tín ngưỡng: Phản ánh đời sống sinh hoạt, vật dụng (như nhà sàn, chiêng, mâm đồng) và các nghi lễ, tín ngưỡng đặc sắc của người Ê-đê. Tư tưởng cộng đồng: Hành động của Đăm Săn đại diện cho khát vọng của cả cộng đồng về một cuộc sống ấm no, sung túc, là minh chứng cho tinh thần đoàn kết và ý chí tự do của người Ê-đê. Hình tượng anh hùng: Đăm Săn là hình mẫu người anh hùng lý tưởng, với vẻ đẹp cường tráng, sức mạnh phi thường, ý chí kiên cường và khát vọng chinh phục thiên nhiên, vũ trụ, đại diện cho ý chí và sức mạnh của cộng đồng.

Không gian nghệ thuật trong văn bản được chia thành hai trục chính: trục ngang (nhà/rừng) và trục dọc (người/trời). Trục ngang biểu trưng cho thế giới vật chất, cụ thể, mang tính hữu hạn (nhà, rừng), trong khi trục dọc biểu trưng cho thế giới tinh thần, trừu tượng, và vĩnh hằng (trời) đối lập với không gian con người (người). Việc phân tích đặc điểm hai mảng không gian này giúp hiểu rõ hơn về thế giới quan, quan niệm về con người và cuộc sống của tác giả. 1. Không gian nhà/rừng (trục ngang) Đặc điểm: Đây là không gian vật chất, giới hạn, nơi diễn ra các hoạt động đời thường của con người, mang tính "hữu hạn" và "cụ thể". Ý nghĩa: Nhà: Tượng trưng cho sự ấm áp, sum vầy, gắn bó, nhưng cũng có thể là nơi gò bó, tù túng. Rừng: Tượng trưng cho thiên nhiên hoang sơ, bí ẩn, vừa có vẻ đẹp hùng vĩ, phóng khoáng nhưng cũng tiềm ẩn sự nguy hiểm, đầy thử thách. Vai trò: Là không gian để con người sinh hoạt, sinh tồn, đối diện với những thử thách của cuộc sống, và là nơi phản ánh hiện thực cuộc sống vật chất. 2. Không gian người/trời (trục dọc) Đặc điểm: Đây là không gian trừu tượng, vô hạn, mang tính tinh thần, biểu trưng cho những giá trị cao đẹp, vĩnh cửu. Ý nghĩa: Không gian của người: Tượng trưng cho thế giới nội tâm, tâm hồn, những khát vọng, suy tư, và tình cảm của con người. Không gian của trời: Tượng trưng cho những giá trị vĩnh hằng, thiêng liêng như tự do, khát vọng, lý tưởng sống cao cả, hoặc đôi khi là nỗi đau, sự cô đơn, bi kịch của con người trước vũ trụ bao la. Vai trò: Là không gian để con người khám phá, tìm kiếm ý nghĩa cuộc đời, thể hiện sự giao hòa giữa con người với vũ trụ, hoặc là nơi để con người đối diện với những vấn đề triết học lớn lao. Tóm lại, việc tổ chức không gian theo hai trục "nhà/rừng" và "người/trời" tạo nên chiều sâu cho tác phẩm, giúp làm nổi bật sự đối lập giữa thế giới vật chất và tinh thần, giữa cái hữu hạn và vô hạn, từ đó thể hiện rõ hơn quan niệm của tác giả về cuộc đời, về con người và về vị trí của con người trong vũ trụ.

Ý nghĩa của hành động Đăm Săn bắt Nữ Thần Mặt Trời: Biểu tượng cho khát vọng chinh phục thiên nhiên: Đăm Săn muốn chinh phục một thế lực siêu nhiên, thể hiện ước muốn làm chủ và cải thiện cuộc sống của con người trước sức mạnh to lớn của tự nhiên. Khát vọng mang lại ấm no cho cộng đồng: Hành động này xuất phát từ mong muốn có được sức mạnh của Nữ Thần Mặt Trời, nhằm giúp cộng đồng trở nên ấm no và thịnh vượng hơn. Thể hiện ý chí, nghị lực và khát vọng lớn lao: Ý chí kiên cường: Đăm Săn quyết tâm ra đi bất chấp sự can ngăn và những lời cảnh báo về sự nguy hiểm của hành trình. Khát vọng phi thường: Hành động đi bắt Nữ Thần Mặt Trời, một thế lực cao cả, thể hiện ước mơ và khát vọng vượt qua mọi giới hạn thông thường của con người. Lòng dũng cảm: Đăm Săn đã thể hiện một tinh thần anh hùng, dám đối mặt với thử thách, thậm chí là hiểm nguy đến tính mạng. Khẳng định vị thế và sức mạnh của người anh hùng: Hành động này cho thấy sự mạnh mẽ, tài trí và nghị lực phi thường của Đăm Săn, là người anh hùng lý tưởng của bộ tộc. Nó cũng là sự khẳng định địa vị và quyền lực của một tù trưởng mạnh mẽ trước các thế lực siêu nhiên và thiên nhiên. Biểu tượng cho sự mâu thuẫn giữa con người và thần linh: Hành động này cũng mang tính bi tráng, phản ánh mâu thuẫn giữa khát vọng vô hạn của con người và những giới hạn hữu hạn mà tạo hóa đặt ra. Mặc dù chết, nhưng Đăm Săn vẫn sống mãi trong sử thi như một hình tượng anh hùng bất tử.

Mặt trời là biểu tượng cho sự sống, ánh sáng , tri thức chân lý và sức mạnh của nhiều nền văn hoá