Câu 1: Mùa thu Hà Nội trong đoạn trích của Hoàng Cát hiện lên với một vẻ đẹp tĩnh lặng, tinh tế và đượm buồn, mang đậm nét đặc trưng của mảnh đất kinh kỳ. Tác giả không miêu tả thu bằng những tính từ rực rỡ mà chọn những rung cảm khẽ khàng: cái "se sẽ" của gió heo may và tiếng "xào xạc lạnh" của lá khô lùa trên phố. Hình ảnh "lá vàng khô" và "chiều nhạt nắng" kết hợp với từ láy "bâng khuâng" đã nhân hóa đường phố, khiến không gian như cũng biết mang tâm trạng, biết trăn trở cùng con người. Đặc biệt, vẻ đẹp ấy còn được đọng lại nơi "quả sót" vàng ươm trên hàng sấu cổ thụ — một hình ảnh biểu tượng rất riêng của Hà Nội. Thu Hà Nội ở đây không chỉ là cảnh sắc mà còn là hương vị của "mùi hương trời đất" và là miền ký ức về "người xa". Với ngôn từ chọn lọc, đoạn thơ đã vẽ nên một bức tranh thu vừa có chiều sâu không gian, vừa có chiều sâu cảm xúc, lay động lòng người bởi sự giản dị mà thanh tao.

Câu 2

Trong lịch sử loài người, chưa bao giờ một phát minh lại có sức lan tỏa và làm thay đổi trật tự thế giới nhanh chóng như Trí tuệ nhân tạo (AI). Từ một ý tưởng sơ khai trong phòng thí nghiệm, AI đã vươn mình trở thành một "cơn bão" công nghệ mạnh mẽ, cuốn phăng mọi rào cản về giới hạn tư duy và khả năng thực thi của con người.

Sự phát triển "như vũ bão" của AI được thể hiện rõ nhất qua tốc độ xử lý và khả năng tự học hỏi không giới hạn. Chỉ trong vài năm ngắn ngủi, AI đã từ những thuật toán gợi ý mua sắm đơn giản trở thành những hệ thống có thể sáng tác nhạc, viết mã lập trình, và thậm chí là chẩn đoán những căn bệnh hiểm nghèo với độ chính xác kinh ngạc.

Trong giáo dục và khoa học: AI giúp tổng hợp hàng triệu tài liệu chỉ trong tích tắc, hỗ trợ giải quyết các bài toán phức tạp trong Vật lý và Hóa học mà con người từng mất hàng thập kỷ để nghiên cứu.Trong nghệ thuật và thiết kế: Các công cụ tạo ảnh và video từ văn bản đang tái định nghĩa lại khái niệm về sự sáng tạo, cho phép bất kỳ ai cũng có thể hiện thực hóa trí tưởng tượng của mình.

Tuy nhiên, khi cơn bão công nghệ này tràn qua, nó cũng để lại những "vết nứt" lớn mà nhân loại cần phải đối mặt. Nó có nguy cơ thay thế con người. Một thực tế khắc nghiệt là AI đang dần thay thế nhiều công việc truyền thống, từ nhân viên nhập liệu đến các chuyên viên phân tích tài chính. Những khái niệm như "deepfake" hay sự sai lệch trong thuật toán đang đe dọa đến tính xác thực của thông tin và quyền riêng tư cá nhân.Nó làm con người lệ thuộc tư duy.Khi máy móc có thể làm thay mọi việc từ viết lách đến giải toán, con người đứng trước nguy cơ lười suy nghĩ, đánh mất đi sự sắc bén vốn có của trí tuệ tự nhiên.

Đứng trước sự bùng nổ của AI, thái độ của chúng ta sẽ quyết định tương lai của chính mình. Chúng ta không thể ngăn cản cơn bão này, nhưng có thể học cách xây dựng những "con tàu" vững chãi để lướt trên sóng dữ. Thay vì lo sợ bị thay thế, mỗi cá nhân cần học cách sử dụng AI như một công cụ hỗ trợ để nâng cao hiệu suất lao động. Có những giá trị mà AI mãi mãi không thể chạm tới: đó là sự thấu cảm, lòng trắc ẩn và tư duy đạo đức. AI có thể mô phỏng cảm xúc, nhưng nó không thể cảm nhận được nỗi đau hay niềm hạnh phúc thực sự.

Trí tuệ nhân tạo là một minh chứng rực rỡ cho sức mạnh sáng tạo vô biên của con người, nhưng nó đồng thời cũng là một tấm gương phản chiếu trách nhiệm của chúng ta đối với tương lai. Hãy để AI là đôi cánh giúp chúng ta bay cao hơn trên bầu trời tri thức, thay vì để nó trở thành bàn tay che khuất đi ánh sáng của tâm hồn và trí tuệ nhân văn.

Câu 1. Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: Biểu cảm (bày tỏ tình cảm, cảm xúc của người con đối với người mẹ qua dòng hồi tưởng). ​

Câu 2. ​Trong đoạn trích, sự khó khăn, thiếu thốn của những năm tháng cũ được tái hiện qua các chi tiết hình ảnh, từ ngữ: "Đồng sau lụt", "bờ đê sụt lở", "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn", "Anh em con chịu đói suốt ngày tròn", "ngồi co ro bậu cửa", "có gì nấu đâu mà nhóm lửa", "Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về". ​

Câu 3. ​Trong hai dòng thơ: ​"Dù tiếng lòng con chẳng thể nào vang vọng Tới vuông đất mẹ nằm lưng núi quê hương."

Biện pháp tu từ được sử dụng: Nói giảm nói tránh qua cụm từ "vuông đất mẹ nằm" ngụ ý chỉ ngôi mộ, việc mẹ đã qua đời; còn có hình ảnh ẩn dụ "tiếng lòng".

Tác dụng:

• ​Làm giảm nhẹ đi sự đau thương, mất mát quá lớn khi nhắc về cái chết của mẹ.

• ​Thể hiện sự trân trọng, nâng niu của người con đối với nơi yên nghỉ của mẹ.

• ​Nhấn mạnh khoảng cách âm dương cách trở, làm nổi bật nỗi đau xót, bất lực của người con khi không thể bày tỏ lòng mình trực tiếp với mẹ được nữa. ​

Câu 4. ​Câu thơ "Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn" em hiểu theo các ý sau:

• ​Gợi lại dáng vẻ vất vả, tảo tần của người mẹ với đôi quang gánh trên vai, liêu xiêu dưới ánh nắng muộn của buổi chiều tà.

• Từ "xộc xệch" kết hợp với "hoàng hôn" là một cách viết cực kỳ sáng tạo. Mẹ không chỉ gánh ngô, gánh khoai mà như đang gánh cả thời gian, gánh cả sự khắc nghiệt của cuộc đời. Bước chân mẹ không vững vì gánh nặng mưu sinh và sự mệt mỏi sau một ngày dài.

• Thể hiện niềm thương xót vô hạn của tác giả khi nhớ về sự hy sinh thầm lặng, gian khổ của mẹ để nuôi nấng các con trong những năm đói kém. ​

Câu 5.

• ​Thông điệp em rút ra được : Hãy biết trân trọng và hiếu thảo với cha mẹ khi họ còn ở bên cạnh chúng ta.

• ​Lý do em lựa chọn: Bởi vì thời gian là hữu hạn và sự mất mát là điều không thể tránh khỏi. Như nhân vật trong bài thơ, khi mẹ đã mất ("nằm lưng núi quê hương"), mọi sự hối tiếc hay lời yêu thương ("tiếng lòng") đều trở nên muộn màng và không thể tới được với mẹ. Thông điệp này nhắc nhở chúng ta đừng để bản thân phải rơi vào cảnh "khóc giữa chiêm bao" mới nhận ra giá trị của tình mẫu tử thiêng liêng.

Câu chủ đề : nghiện sử dụng điện thoại thông minh đang dần trở thành một "căn bệnh thời đại", và chúng ta cần phải hành động quyết liệt để từ bỏ thói quen tiêu cực này vì tương lai của chính mình

Luận điểm mở đầu: thực trạng, biểu hiện của thói quen

- Thực trạng: sự gia tăng đáng báo động về thời gian người trẻ (và cả người lớn) dành cho điện thoại. Điện thoại trở thành vật bất ly thân, kiểm tra liên tục.

- Biểu hiện: thức dậy mở điện thoại ngay lập tức, lướt mạng xã hội/game thay vì tập trung vào công việc/học tập, không thể rời xa điện thoại dùng chỉ trong thời gian ngắn, ảnh hưởng đến giấc ngủ và giao tiếp trực tiếp.

Luận điểm bổ sung: tác hại của thói quen (hậu quả):

- Sức khỏe thể chất: gây mỏi mắt, đau cổ, thoái hóa cột sống, rối loạn giấc ngủ do ánh sáng xanh

- sức khỏe tinh thần và xã hội: giảm khả năng tập trung, tăng nguy cơ trầm cảm, lo âu do so sánh bản thân với người khác trên mạng; làm suy giảm kỹ năng giao tiếp trực tiếp, gây sao nhãng trong công việc và học tập.

Luận điểm bổ sung: các giải pháp từ bỏ:

- Nhận thức: tự đánh giá lại thời gian sử dụng thực tế (dùng tính năng theo dõi thời gian sử dụng)

- Hành động: đặt ra giới hạn thời gian sử dụng các ứng dụng không cần thiết; tắt thông báo không quan trọng; tạo "vùng không điện thoại"(như phòng ăn, phòng ngủ)

- Thay thế : tìm kiếm các hoạt động thay thế tích cực hơn như đọc sách giấy, tập thể dục, tham gia các hoạt động xã hội trực tiếp.

Đánh giá tổng kết, liên hệ: ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen:

- ý nghĩa cá nhân: giành lại thời gian quý báu, nâng cao chất lượng cuộc sống, cải thiện sức khỏe và hiệu suất làm việc/ học tập.

-kêu gọi hành động: thuyết phục người nghe hay bắt đầu ngay hôm nay để làm chủ cuộc sống của mình thay vì bị thiết bị kiểm soát.

Sức sống của sử thi đăm săn và đoạn trích đăm săn đi bắt nữ thần mặt trời dựa vào các yếu tố như cốt truyện hấp dẫn, nhân vật anh hùng Lý tưởng, không gian nghệ thuật hoành tráng, và giá trị văn hóa, lịch sử sâu sắc.

Sức sống của sử thi đăm săn và đoạn trích đăm săn đi bắt nữ thần mặt trời dựa vào các yếu tố như cốt truyện hấp dẫn, nhân vật anh hùng Lý tưởng, không gian nghệ thuật hoành tráng, và giá trị văn hóa, lịch sử sâu sắc.

Hành động đăm săn đi bắt nữ thần mặt trời thể hiện khát vọng Chinh phục thiên nhiên, khẳng định sức mạnh và địa vị của con người trước thế lực siêu nhiên, cùng với ý chí tự do và khát vọng mở mang bờ cõi của người anh hùng ê - đê cổ đại

Trong các nền văn hóa khác nhau, đất nước mặt trời mang nhiều ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: nguồn sống và năng lượng, sức mạnh và tri thức, khát vọng chinh phục, tôn kính bà biết ơn, khởi đầu và trường tồn.