Câu 1: Văn bản thuộc kiểu văn bản thuyết minh kết hợp miêu tả.

Câu 2:

• Những chiếc ghe, xuồng chở đầy trái cây, hàng hóa.
• Người bán treo sản phẩm lên cây bẹo để giới thiệu mặt hàng.
• Cảnh người mua, người bán trò chuyện rôm rả trên sông.
• Không khí nhộn nhịp từ sáng sớm trên chợ nổi.

Câu 3:
Việc sử dụng tên các địa danh giúp văn bản trở nên chân thực, cụ thể; đồng thời làm nổi bật nét đặc trưng văn hóa sông nước miền Tây Nam Bộ.

Câu 4:
Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ như cây bẹo giúp người bán giới thiệu mặt hàng nhanh chóng, thuận tiện và tạo nên nét độc đáo riêng của chợ nổi.

Câu 5:
Chợ nổi có vai trò quan trọng đối với đời sống người dân miền Tây. Đây không chỉ là nơi giao thương, mua bán hàng hóa mà còn là nét đẹp văn hóa đặc trưng của vùng sông nước. Chợ nổi góp phần quảng bá hình ảnh miền Tây, thu hút khách du lịch và lưu giữ những giá trị truyền thống của người dân nơi đây.

Câu 1:

Sáng tạo là một trong những phẩm chất cần thiết đối với thế hệ trẻ hiện nay. Trong thời đại khoa học công nghệ phát triển không ngừng, nếu chỉ học tập và làm việc theo lối cũ, con người sẽ khó bắt kịp sự thay đổi của xã hội. Tính sáng tạo giúp người trẻ biết tìm tòi, khám phá và đưa ra những ý tưởng mới mẻ trong học tập cũng như cuộc sống. Nhờ có sáng tạo, việc học không còn nhàm chán mà trở nên sinh động, hiệu quả hơn. Bên cạnh đó, sáng tạo còn giúp con người giải quyết vấn đề linh hoạt và tự tin thể hiện bản thân. Nhiều bạn trẻ ngày nay đã ứng dụng sự sáng tạo để tạo ra các sản phẩm công nghệ, hoạt động cộng đồng hay phương pháp học tập hữu ích. Tuy nhiên, để có được khả năng sáng tạo, mỗi người cần chăm chỉ học hỏi, rèn luyện tư duy và không ngại thử thách. Có thể nói, sáng tạo không chỉ giúp thế hệ trẻ phát triển bản thân mà còn góp phần xây dựng đất nước ngày càng hiện đại và tiến bộ hơn.

Câu 2:

Trong truyện ngắn Biển người mênh mông, Nguyễn Ngọc Tư đã khắc họa thành công hình ảnh con người Nam Bộ thông qua nhân vật Phi và ông Sáu Đèo. Phi là một chàng trai có hoàn cảnh đáng thương khi thiếu thốn tình cảm gia đình từ nhỏ. Dù vậy, Phi vẫn sống mạnh mẽ, biết tự lập và cố gắng học tập để vươn lên. Nhân vật này thể hiện vẻ đẹp của con người Nam Bộ: giàu nghị lực, chịu thương chịu khó và không dễ đầu hàng số phận.

Ông Sáu Đèo là người cha có tính cách lạnh lùng, ít bộc lộ cảm xúc. Vì những hiểu lầm trong quá khứ, ông giữ khoảng cách với con trai, khiến tình cảm cha con trở nên xa cách. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài khô khan ấy vẫn là nỗi đau và sự day dứt âm thầm. Qua nhân vật ông Sáu Đèo, tác giả cho thấy con người Nam Bộ tuy bộc trực nhưng rất nặng tình và giàu cảm xúc.

Bằng ngôn ngữ giản dị, gần gũi cùng cách xây dựng nhân vật chân thực, Nguyễn Ngọc Tư đã giúp người đọc cảm nhận sâu sắc vẻ đẹp tâm hồn và số phận của những con người miền sông nước Nam Bộ.

Câu 1

Mùa thu Hà Nội trong đoạn thơ hiện lên với vẻ đẹp dịu dàng, tinh tế và giàu cảm xúc. Trước hết, đó là cái lạnh rất riêng của thu: “se sẽ gió heo may, xào xạc lạnh”, gợi cảm giác nhẹ nhàng mà thấm sâu. Hình ảnh “lá vàng khô lùa trên phố bâng khuâng” vừa tả thực vừa gợi nỗi buồn man mác, đặc trưng của thu Hà Nội. Không gian trở nên tĩnh lặng với “ta lặng lẽ một mình”, làm nổi bật tâm trạng cô đơn, hoài niệm của con người giữa khung cảnh thu. Nỗi nhớ người xa càng làm cho bức tranh thu thêm phần sâu lắng. Bên cạnh đó, vẻ đẹp của thu còn được thể hiện qua hình ảnh “hàng sấu” và “trái vàng ươm”, gợi sắc màu ấm áp, thân thuộc của phố phường Hà Nội. Đặc biệt, “mùi hương trời đất” lan tỏa khiến cảnh thu không chỉ được cảm nhận bằng thị giác mà còn bằng khứu giác, tạo nên một không gian đầy sức sống. Như vậy, mùa thu Hà Nội hiện lên vừa đẹp, vừa buồn, vừa thơ mộng và đậm chất trữ tình.

Câu 2

Sự phát triển như vũ bão của trí tuệ nhân tạo (AI) đang trở thành một trong những hiện tượng nổi bật nhất của thời đại công nghệ. AI không chỉ thay đổi cách con người làm việc mà còn ảnh hưởng sâu rộng đến mọi lĩnh vực của đời sống.

Trước hết, AI mang lại nhiều lợi ích to lớn. Trong giáo dục, AI hỗ trợ học sinh học tập hiệu quả hơn thông qua các ứng dụng thông minh, giúp cá nhân hóa việc học. Trong y tế, AI giúp chẩn đoán bệnh nhanh và chính xác hơn, góp phần cứu sống nhiều người. Ngoài ra, trong sản xuất và kinh doanh, AI giúp tự động hóa, tăng năng suất lao động và giảm chi phí. Nhờ đó, cuộc sống con người trở nên tiện nghi và hiện đại hơn.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của AI cũng đặt ra không ít thách thức. Một trong những vấn đề lớn là nguy cơ mất việc làm khi nhiều công việc bị thay thế bởi máy móc. Bên cạnh đó, AI cũng có thể bị lạm dụng vào những mục đích xấu như tạo tin giả, xâm phạm quyền riêng tư hoặc phục vụ các hành vi không lành mạnh. Nếu không được kiểm soát tốt, AI có thể gây ra những hậu quả khó lường.

Vì vậy, con người cần có cái nhìn đúng đắn và trách nhiệm đối với AI. Trước hết, mỗi cá nhân cần không ngừng học hỏi, nâng cao kỹ năng để thích nghi với thời đại công nghệ. Đồng thời, các cơ quan chức năng cần xây dựng những quy định rõ ràng nhằm kiểm soát và sử dụng AI một cách an toàn, hiệu quả. Quan trọng hơn, AI chỉ nên được xem là công cụ hỗ trợ con người, không thể thay thế hoàn toàn vai trò của con người.

Tóm lại, AI là thành tựu vĩ đại của khoa học công nghệ, mang lại nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm thách thức. Việc sử dụng AI một cách thông minh và có trách nhiệm sẽ giúp con người tận dụng được lợi ích của nó, đồng thời hạn chế những tác động tiêu cực, hướng tới một xã hội phát triển bền vững.

Câu 1:
Phương thức biểu đạt chính: biểu cảm (kết hợp miêu tả).

Câu 2:
Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó:

• “năm khốn khó”
• “đồng sâu lụt, bờ đê sụt lở”
• “chịu đói suốt ngày tròn”
• “ngồi co ro bậu cửa”
• “có gì nấu đâu mà nhóm lửa”
  → Gợi cảnh nghèo đói, thiên tai, cuộc sống vất vả.

Câu 3:
Biện pháp tu từ: ẩn dụ (“tiếng lòng con chẳng thể nào vang vọng tới vuông đất mẹ nằm…”)

• Tác dụng: diễn tả nỗi đau, sự bất lực khi con muốn gọi mẹ nhưng mẹ đã mất, không thể nghe thấy → tăng cảm xúc xót xa, thương mẹ.

Câu 4:
Hiểu câu: “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn.”
→ Hình ảnh mẹ lam lũ, vất vả, gánh nặng cuộc đời đến tận chiều tà (cuối ngày/ cuối đời), gợi sự hi sinh và nhọc nhằn.

Câu 5:
Thông điệp:
→ Hãy trân trọng, yêu thương mẹ khi còn có thể.

• Vì đoạn thơ thể hiện nỗi ân hận, đau đớn khi mất mẹ, nhớ lại những hi sinh mà chưa kịp báo đáp.

CÂU CHỦ ĐỀ

Cần thuyết phục mọi người, đặc biệt là học sinh, từ bỏ thói quen thức khuya sử dụng điện thoại.

LUẬN ĐIỂM MỞ ĐẦU – Thực trạng, biểu hiện của thói quen

Hiện nay, nhiều học sinh có thói quen thức khuya để sử dụng điện thoại. Biểu hiện là lướt mạng xã hội, xem video, chơi game đến khuya dù đã đến giờ ngủ. Thói quen này diễn ra khá phổ biến trong đời sống hiện nay.

LUẬN ĐIỂM BỔ SUNG – Tác hại của thói quen

Thức khuya sử dụng điện thoại gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe như mệt mỏi, thiếu ngủ, giảm thị lực. Ngoài ra, thói quen này còn làm giảm khả năng tập trung học tập, kết quả học tập sa sút và ảnh hưởng xấu đến tinh thần.

LUẬN ĐIỂM BỔ SUNG – Các giải pháp từ bỏ

Mỗi người cần nhận thức rõ tác hại của việc thức khuya. Nên đặt giờ đi ngủ hợp lý, hạn chế sử dụng điện thoại trước khi ngủ, thay bằng đọc sách hoặc nghe nhạc nhẹ. Gia đình và nhà trường cũng cần nhắc nhở, tạo điều kiện giúp học sinh thay đổi thói quen.

ĐÁNH GIÁ TỔNG KẾT, LIÊN HỆ – Ý nghĩa của việc từ bỏ thói quen

Việc từ bỏ thói quen thức khuya sử dụng điện thoại giúp bảo vệ sức khỏe, nâng cao hiệu quả học tập và tinh thần. Đây là việc làm cần thiết để mỗi người có cuộc sống lành mạnh và tích cực hơn.

Sức sống của sử thi Đăm Săn và đoạn trích “Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời” được tạo nên bởi các yếu tố sau:

• Hình tượng anh hùng Đăm Săn: Mạnh mẽ, dũng cảm, có khát vọng lớn lao – biểu tượng cho tinh thần chinh phục và lý tưởng của cộng đồng Ê-đê.
• Ngôn ngữ nghệ thuật giàu hình ảnh và nhịp điệu: Lời kể mang tính tráng lệ, lặp lại, giàu chất thơ, thể hiện sự hùng tráng của thế giới sử thi.
• Không gian và thời gian mang tầm vũ trụ: Gắn với con người, thiên nhiên và thần linh, tạo nên cảm giác bao la, kỳ vĩ.
• Giá trị văn hóa – tinh thần: Phản ánh niềm tin, ước mơ và sức sống mãnh liệt của người Ê-đê, góp phần làm nên vẻ đẹp bền vững của sử thi Tây Nguyên.

Hai mảng không gian trong văn bản có đặc điểm như sau:

Không gian nhà – rừng (trục ngang):

Đây là **không gian quen thuộc của con người, gắn với cuộc sống lao động, sinh hoạt, chiến đấu và khát vọng chinh phục. Nhà là nơi cộng đồng, tình cảm; rừng là nơi thử thách, thể hiện sức mạnh và bản lĩnh anh hùng của Đăm Săn.

-Không gian người – trời (trục dọc):

Đây là không gian siêu nhiên, linh thiêng, thể hiện ước mơ vươn lên thế giới thần linh của con người. Việc Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời cho thấy khát vọng vượt giới hạn con người, chinh phục cả trời đất, đồng thời phản ánh tầm vóc vũ trụ của người anh hùng trong sử thi Ê-đê.

Hành động **Đăm Săn đi bắt Nữ Thần Mặt Trời** thể hiện nhiều ý nghĩa sâu sắc:

-Khát vọng chinh phục và khẳng định bản thân: Đăm Săn không ngại đối đầu với thế lực siêu nhiên, thể hiện sức mạnh, lòng dũng cảm và ý chí của người anh hùng sử thi Ê-đê.

-Biểu tượng cho ước mơ chế ngự thiên nhiên: Việc bắt Nữ Thần Mặt Trời tượng trưng cho khát vọng của con người muốn làm chủ tự nhiên, ánh sáng và vũ trụ.

-Khẳng định vẻ đẹp văn hóa Tây Nguyên:Qua hành động này, sử thi tôn vinh tinh thần quả cảm, khát vọng vươn tới cái lớn lao và bất khuất của cộng đồng Ê-đê.

Mặt trời trong nhiều nền văn hóa được xem là biểu tượng của sự sống, ánh sáng, sức mạnh và trí tuệ.

Nó tượng trưng cho nguồn năng lượng nuôi dưỡng vạn vật, sự tái sinh, hi vọng và công lý.

Ở một số nơi, mặt trời còn được coi là vị thần tối cao, đại diện cho quyền lực và vĩnh hằng.