Câu 1

Đoạn thơ “Thu Hà Nội” của Hoàng Cát đã khắc họa vẻ đẹp rất riêng của mùa thu Hà Nội bằng những cảm nhận tinh tế và giàu cảm xúc. Mùa thu hiện lên qua “gió heo may”, “lá vàng khô”, “chiều nhạt nắng” – những hình ảnh quen thuộc gợi nên không gian dịu nhẹ, man mác buồn và đầy thơ mộng. Âm thanh “xào xạc” của lá khô cùng cái lạnh “se sẽ” làm cho bức tranh thu trở nên sống động và giàu chất trữ tình. Giữa không gian ấy, nhân vật trữ tình hiện lên với nỗi cô đơn, nhớ thương da diết: “Nhớ người xa / Người xa nhớ ta chăng?...”. Nỗi nhớ hòa quyện với cảnh vật khiến mùa thu Hà Nội càng thêm sâu lắng. Đặc biệt, hình ảnh “Ta nhặt được cả chùm nắng hạ” là một liên tưởng độc đáo, gợi sự lưu giữ những dư âm đẹp đẽ của mùa hè trong lòng thu. Qua đoạn thơ, tác giả thể hiện tình yêu tha thiết với Hà Nội và sự rung động tinh tế trước vẻ đẹp của thiên nhiên, đất trời mùa thu.

Câu 2 (Khoảng 600 chữ)

Trong thời đại công nghệ số hiện nay, trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển với tốc độ vô cùng mạnh mẽ và trở thành một trong những thành tựu nổi bật nhất của nhân loại. Sự phát triển như vũ bão của AI không chỉ mở ra nhiều cơ hội lớn mà còn đặt ra không ít thách thức đối với con người và xã hội.

AI là công nghệ giúp máy móc có khả năng mô phỏng trí thông minh của con người như học tập, suy luận, nhận diện và xử lí thông tin. Ngày nay, AI xuất hiện trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống: giáo dục, y tế, giao thông, kinh doanh, giải trí… Những ứng dụng quen thuộc như trợ lí ảo, nhận diện khuôn mặt, dịch ngôn ngữ hay xe tự lái đều là thành quả của trí tuệ nhân tạo.

Sự phát triển mạnh mẽ của AI mang lại nhiều lợi ích to lớn. Trước hết, AI giúp nâng cao hiệu quả công việc và tiết kiệm thời gian. Máy móc có thể xử lí lượng dữ liệu khổng lồ với tốc độ nhanh hơn con người rất nhiều. Trong y học, AI hỗ trợ bác sĩ phát hiện bệnh sớm và đưa ra phương pháp điều trị chính xác hơn. Trong giáo dục, AI giúp học sinh tiếp cận tri thức dễ dàng và cá nhân hóa việc học. Ngoài ra, AI còn thúc đẩy sự phát triển kinh tế, tạo ra nhiều sản phẩm và dịch vụ hiện đại phục vụ cuộc sống con người.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, AI cũng đặt ra nhiều vấn đề đáng lo ngại. Một số công việc có thể bị thay thế bởi máy móc, khiến nhiều người đối mặt với nguy cơ thất nghiệp. Việc lạm dụng AI còn có thể khiến con người trở nên phụ thuộc vào công nghệ, giảm khả năng sáng tạo và tư duy độc lập. Bên cạnh đó, các vấn đề về bảo mật thông tin, quyền riêng tư hay việc sử dụng AI vào mục đích xấu cũng đang là thách thức lớn đối với toàn xã hội.

Trước sự phát triển nhanh chóng của AI, mỗi người cần có thái độ đúng đắn. Chúng ta không nên sợ hãi hay phụ thuộc hoàn toàn vào công nghệ mà cần biết sử dụng AI một cách thông minh và có trách nhiệm. Học sinh cần chủ động rèn luyện kiến thức, kĩ năng sáng tạo, tư duy phản biện và khả năng thích nghi để không bị tụt hậu trong thời đại mới. Đồng thời, các cơ quan quản lí cũng cần đưa ra những quy định phù hợp để kiểm soát và phát triển AI theo hướng an toàn, nhân văn.

AI là thành tựu quan trọng của khoa học công nghệ hiện đại. Nếu được sử dụng đúng cách, trí tuệ nhân tạo sẽ trở thành công cụ hữu ích giúp con người nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy xã hội phát triển. Vì vậy, mỗi người cần chuẩn bị hành trang tri thức và bản lĩnh để thích nghi với thời đại công nghệ đang thay đổi từng ngày.

Câu 1

Phương thức biểu đạt chính của đoạn trích là: **biểu cảm**.

Câu 2

Những từ ngữ, hình ảnh thể hiện năm khốn khó trong đoạn trích:

* “Đồng sau lụt, bờ đê sụt lở”

* “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn”

* “Anh em con chịu đói suốt ngày tròn”

* “ngồi co ro bậu cửa”

* “Có gì nấu đâu mà nhóm lửa”

* “Ngô hay khoai còn ở phía mẹ về”

→ Những hình ảnh ấy gợi lên cuộc sống nghèo khó, thiếu thốn và sự vất vả, tần tảo của người mẹ.

Câu 3

Biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ:

“Dù tiếng lòng con chẳng thể nào vang vọng

Tới vuông đất mẹ nằm lưng núi quê hương.”

* **Biện pháp tu từ:** Hoán dụ (“vuông đất mẹ nằm” chỉ nơi mẹ yên nghỉ).

* **Tác dụng:** Gợi sự mất mát, đau thương và nỗi nhớ mẹ sâu sắc của người con; đồng thời thể hiện tình yêu thương, sự day dứt và niềm tiếc thương vô hạn dành cho mẹ đã khuất.

Câu 4

Dòng thơ “Mẹ gánh gồng xộc xệch hoàng hôn” cho thấy hình ảnh người mẹ lam lũ, nhọc nhằn trong cuộc sống nghèo khó. Từ “xộc xệch” gợi dáng đi mệt mỏi, nặng nhọc của mẹ sau một ngày vất vả. Hình ảnh ấy làm nổi bật sự hi sinh lớn lao của mẹ dành cho các con.

Câu 5

Thông điệp em tâm đắc nhất là: **Hãy biết yêu thương, trân trọng và biết ơn mẹ khi còn có thể.**

Bởi mẹ luôn hi sinh âm thầm, chịu nhiều vất vả để chăm lo cho con cái. Khi mất đi mẹ, con người sẽ mang theo nỗi nhớ thương và tiếc nuối không gì bù đắp được. Vì vậy, mỗi người cần sống hiếu thảo, quan tâm và yêu thương mẹ nhiều hơn .

-Câu chủ đề: thuyết phục mọi người đặc biệt là các bạn trẻ từ bỏ thói quen vất rác bừa bãi

- Thực trạng, biểu hiện của thói quen: tình trạng xả rác bừa bãi đang diễn ra ở ( địa điểm)

+ đường phố, kênh rãnh, bãi biển

+ đặc biệt ở giới trẻ vất rác sau khi ăn uống sinh hoạt

- ý kiến trái chiều: nhiều ng còn có tâm lí

+ " có người dọn "

+" một mình mình thì không sao "

- tác hại :

- đối với môi trường :

+ gây ô nhiễm đất , nước , không khí làm mất mĩ quan đô thị và cảnh quan thiên nhiên

- đối với cuộc sống con người

+ là nguồn phát sinh vi khuẩn, dịch bệnh

+ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng cuộc sống

- đối với xh:

+ gây tắc cống rãnh, ngập lụt

+ làm suy giảm hệ sinh thái nhiều loài sinh vật bị hủy hoạt

- ý nghĩa :

+ bảo vệ môi trường

+ giữ cho đất nước không khí trong sạch hơn

+giảm thiểu ô nhiễm

+ bảo vệ sức khỏe con người hạn chế duồi muỗi dịch bệnh

+ phòng tránh thiên tai

+ giảm tắc cống ngập úng do rác thải gây ra

+ giữ gìn cảnh quan mĩ quan đô thị

+ góp phần phát triển bền vững, tiết kiệm tài nguyên

- không gian sử thi : đó là không gian của những điều thiêng liêng, huyền bí

-thời gian : mang tính chất phiếm chỉ

- cốt chuyện : xoay quanh cuộc chiến của ng anh hùng đăm săn để bảo vệ danh dự và hạnh phúc của mình

- nhân vật : một anh hùng mang sức mạnh phi thường biểu tượng của cộng đồng

- lời kể : thể hiện rõ nét văn phong sử thi với những hình ảnh so sánh phóng đại và giàu tính biểu cảm

* không gian nhà rừng là không gian sinh hoạt của người ê đê là nơi diễn ra các sự kiện đời thường các cuộc chiến tranh và các mối quan hệ xã hội

* không gian của trời

là không gian của thần linh của những điều thiêng liêng huyền bí và mang tinh chất siêu nhiên

Hành động đăm săn đi bắt nữ thần mặt trời thể hiện sự khát vọng của con người để đạt đến sự vĩ đại và bất tử

mặt trời là một trong những biểu tượng phổ biến và mạnh mẽ nhất trong nhiều nền văn hóa trên thế giới, với những ý nghĩa biểu tượng đa dạng và sâu sắc như : nguồn sống và sự sống, sức mạnh và quyền lực, ánh sáng và tri thức, vòng tuần hoàn và sự vĩnh cửu, sự bảo vệ và may mắn