Chiến thắng Bạch Đằng (năm 938) do Ngô Quyền lãnh đạo được coi là bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc vì:

Chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc: Đánh bại quân Nam Hán, kết thúc thời kỳ bị các triều đại phương Bắc đô hộ, mở ra thời đại độc lập lâu dài cho dân tộc.

Khẳng định nền độc lập, tự chủ: Sau chiến thắng, nước ta không còn là quận, huyện của Trung Quốc mà trở thành quốc gia độc lập.

Mở ra thời kỳ xây dựng nhà nước phong kiến độc lập: Tạo tiền đề cho các triều đại sau như Đinh, Tiền Lê, Lý phát triển đất nước.

Thể hiện tài năng quân sự và ý chí dân tộc: Nghệ thuật quân sự độc đáo (dùng cọc gỗ trên sông Bạch Đằng) cho thấy trí tuệ và bản lĩnh của người Việt.

Sự ra đời của Nhà nước Văn Lang được coi là một bước tiến quan trọng của người Việt cổ vì những lý do sau:

Đánh dấu sự hình thành nhà nước đầu tiên: Từ xã hội nguyên thủy rời rạc, người Việt cổ đã tổ chức thành một nhà nước có vua đứng đầu (các vua Hùng), thể hiện bước phát triển lớn về tổ chức xã hội.

Tăng cường đoàn kết cộng đồng: Gắn kết các bộ lạc Lạc Việt thành một khối thống nhất, tạo nền tảng cho ý thức dân tộc sau này.

Đặt nền móng cho các nhà nước sau: Là tiền đề để phát triển các nhà nước tiếp theo trong lịch sử Việt Nam.

• Nếu cải cách chậm và phù hợp hơn, có thể giảm sự phản đối từ xã hội.
• Tạo được lòng tin và sự ủng hộ của nhân dân sẽ giúp triều đình vững mạnh hơn.
• Tuy nhiên, vẫn phải đối mặt với nguy cơ xâm lược từ nhà Minh nên chưa chắc đã tồn tại lâu dài.
• Sự thành bại của triều Hồ phụ thuộc vào nhiều yếu tố: nội bộ, lòng dân và ngoại xâm.

Có thể bị đồng hóa, mất dần tiếng nói, phong tục và tín ngưỡng riêng

Bản sắc văn hóa dân tộc bị mai một hoặc biến mất.

Ý thức dân tộc suy giảm, khó hình thành tinh thần đấu tranh giành độc lập.

Thực tế, người Việt đã biết chọn lọc nên vẫn giữ được bản sắc riêng.

Người Việt chúng ta đã tiếp thu một cách có chọn lọc những yếu tố tích cực từ văn hóa Trung Hoa để làm phong phú thêm bản sắc văn hóa dân tộc mình, cụ thể như sau:

• Người Việt tiếp thu chữ Hán, kỹ thuật sản xuất, tổ chức quản lý và một số tư tưởng văn hóa tiến bộ.
• Đồng thời vẫn bảo tồn tiếng nói, phong tục, tín ngưỡng và truyền thống riêng.
• Người Việt biết chọn lọc, tiếp nhận có sáng tạo chứ không bị đồng hóa hoàn toàn.
• Điều này thể hiện ý thức dân tộc mạnh mẽ và khả năng bảo vệ bản sắc văn hóa dân tộc.

Lý do là vì:

• Chiến thắng này đã chấm dứt hơn 1000 năm Bắc thuộc.
• Khẳng định dân tộc Việt Nam có đủ sức tự chủ và bảo vệ đất nước.
• Mở ra thời kỳ độc lập lâu dài.
• Thể hiện tài năng lãnh đạo của Ngô Quyền.
• Để lại bài học về đoàn kết dân tộc và nghệ thuật quân sự sáng tạo.

Nếu thất bại, nước ta có thể tiếp tục bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ

Nền độc lập tự chủ khó được xác lập, dân tộc có thể tiếp tục chịu áp bức về chính trị, kinh tế và văn hóa.

Quá trình xây dựng quốc gia độc lập có thể bị trì hoãn lâu dài

Nhờ tinh thần yêu nước, sự đoàn kết nhân dân và sự lãnh đạo tài tình của Lê Lợi, Nguyễn Trãi.