Giữa miền quê Kinh Bắc trầm mặc với những làn điệu quan họ ngọt ngào và mái đình cổ kính, có một niềm tự hào lặng lẽ mà bền bỉ chảy trong tâm hồn mỗi người dân Bắc Ninh – đó là truyền thống hiếu học và khoa bảng. Mảnh đất ấy từng sinh ra nhiều bậc hiền tài làm rạng danh non sông, và trong số đó, cái tên Lưỡng quốc Trạng nguyên Nguyễn Đăng Đạo luôn được nhắc đến bằng tất cả sự kính trọng và tự hào.

Nguyễn Đăng Đạo sinh năm 1651, dưới thời Lê Trung Hưng, tại làng Hoài Thượng – mảnh đất giàu truyền thống hiếu học của xứ Kinh Bắc. Ông lớn lên trong gia đình có truyền thống hiếu học , nơi tiếng đọc sách dường như đã trở thành âm thanh quen thuộc của mái nhà. Ngay từ thuở ấu thơ, cậu bé Đăng Đạo đã bộc lộ tư chất hơn người: trí nhớ nhanh nhạy, lời nói thông tuệ mà vẫn giữ được vẻ khiêm cung, lễ phép. Cuộc sống không quá đủ đầy nhưng chưa bao giờ làm vơi đi khát vọng chinh phục tri thức trong ông. Dưới ánh đèn dầu leo lét, cậu học trò nhỏ vẫn kiên trì bên trang sách, từng con chữ thấm dần vào tâm trí như nuôi lớn một ước mơ thầm lặng. Chính sự cần mẫn bền bỉ và niềm tin mãnh liệt vào con đường học vấn đã chắp cánh cho Nguyễn Đăng Đạo từng bước tiến lên, mở ra hành trình rạng danh non sông sau này.

Năm 1683, khi tên Nguyễn Đăng Đạo được xướng lên trong khoa thi Trạng nguyên, vinh quang như bừng sáng cả đất Kinh Bắc, đưa ông trở thành niềm kiêu hãnh lớn lao của quê hương. Thế nhưng, dấu son rực rỡ nhất trong cuộc đời ông không chỉ nằm ở vinh quang khoa cử, mà còn tỏa sáng trong chuyến đi sứ sang nhà Thanh đầy cam go và thử thách. Khi ấy, ông mang trên vai sứ mệnh đại diện cho Đại Việt – một quốc gia tuy khiêm nhường về lãnh thổ nhưng lẫm liệt về truyền thống văn hiến và khí phách dân tộc.

Giữa chốn triều nghi phương Bắc uy nghiêm, trước ánh nhìn dò xét và có phần kiêu ngạo của quan lại nhà Thanh, Nguyễn Đăng Đạo phải đối diện với hàng loạt câu hỏi hiểm hóc cùng những vế đối thâm sâu, hàm ý thách thức. Mỗi lời đáp không chỉ là sự phô bày trí tuệ, mà còn là sự khẳng định bản lĩnh và danh dự của cả một dân tộc. Không khí nơi điện đường như lắng lại, và trong khoảnh khắc ấy, hình ảnh sứ thần Đại Việt hiện lên hiên ngang, tự tin giữa đất khách.

Có lần, quan lại nhà Thanh cố ý đưa ra một vế đối hiểm hóc, câu chữ chặt chẽ mà ẩn chứa ý khinh suất đối với Đại Việt, như muốn đặt sứ thần nước Nam vào thế khó xử giữa chốn triều nghi uy nghi. Không khí trong điện đường bỗng trở nên căng thẳng, mọi ánh mắt đều dồn về phía Nguyễn Đăng Đạo. Thế nhưng, giữa tình thế đầy áp lực ấy, ông vẫn giữ vẻ điềm nhiên, thần thái ung dung và ánh nhìn sáng suốt. Chỉ sau ít phút suy ngẫm, ông cất lời đối đáp rành rọt, từng câu từng chữ cân xứng, hàm súc mà đanh thép, không chỉ chỉnh về thanh luật mà còn toát lên khí phách hiên ngang của một dân tộc giàu truyền thống văn hiến. Vế đối ấy vừa sắc sảo về trí tuệ, vừa thấm đẫm lòng tự tôn, khiến quan lại nhà Thanh phải sững sờ rồi gật đầu thán phục; ngay cả vua Thanh cũng không tiếc lời khen ngợi. Chính từ tài năng xuất chúng cùng phong thái đĩnh đạc ấy, Nguyễn Đăng Đạo được tôn xưng là “Lưỡng quốc Trạng nguyên”, ghi dấu một trang sử vẻ vang cho quê hương Kinh Bắc và cho cả Đại Việt.

Từ những câu chuyện còn được lưu truyền qua bao thế hệ, em cảm nhận Nguyễn Đăng Đạo không chỉ là một bậc đại khoa hiển đạt mà còn là hiện thân của trí tuệ và khí tiết. Ở ông, tài năng và nhân cách hòa quyện làm một: thông tuệ mà khiêm nhường, sắc sảo mà điềm đạm, cứng cỏi trước thử thách nhưng vẫn giữ trọn phong thái ung dung của người quân tử. Trước chốn triều nghi phương Bắc đầy áp lực, ông không hề nao núng, bởi sau lưng ông là danh dự của cả một dân tộc. Chính bằng trí tuệ uyên thâm và khí phách hiên ngang ấy, ông đã nâng cao vị thế Đại Việt, khiến nước lớn cũng phải cúi mình thán phục.

Dẫu lớp bụi thời gian đã phủ lên những trang sử cũ, tên tuổi Nguyễn Đăng Đạo vẫn sáng lên như một vì sao trên bầu trời truyền thống quê hương Kinh Bắc. Mỗi lần nghe nhắc đến ông, trong em lại dâng trào niềm tự hào tha thiết về mảnh đất đã sinh ra những con người tài danh và nghĩa khí. Hình ảnh vị Trạng nguyên năm nào như một lời nhắn gửi âm thầm mà sâu sắc: muốn giữ gìn và làm rạng danh quê hương, thế hệ hôm nay phải biết nuôi dưỡng khát vọng, rèn luyện trí tuệ và bồi đắp nhân cách. Đó không chỉ là trách nhiệm, mà còn là cách đẹp nhất để tiếp nối ánh sáng mà cha ông đã thắp lên từ bao đời.

1.  Tạo trang tính mới: Nhấp vào biểu tượng dấu cộng (+) hoặc "New Sheet" ở cuối cửa sổ Excel, bên cạnh các tab trang tính hiện có.
2.  Đổi tên trang tính:
3. • Nhấp đúp chuột vào tên trang tính mặc định (ví dụ: "Sheet1", "Sheet2") ở cuối cửa sổ Excel.
   • Nhập tên mới "Thống kê Hàng hóa" vào ô tên trang tính.
   • Nhấn Enter để hoàn tất việc đổi tên.