Ngày nay, mạng xã hội đã trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống, đặc biệt là đối với giới trẻ. Việc sử dụng mạng xã hội không chỉ là nhu cầu giải trí mà còn là phương tiện để học hỏi, kết nối và chia sẻ thông tin. Tuy nhiên, cùng với những lợi ích mà mạng xã hội mang lại, việc sử dụng nó cũng kéo theo nhiều hệ lụy tiêu cực, ảnh hưởng sâu rộng đến đời sống và tư duy của giới trẻ. Vậy nên, chúng ta cần có cái nhìn đúng đắn và cân nhắc về vấn đề này.

Lạm dụng mạng xã hội là khi thanh thiếu niên sử dụng quá mức, mất kiểm soát về thời gian và mục đích. Nhiều bạn trẻ dành phần lớn thời gian trong ngày để lướt Facebook, xem TikTok, nhắn tin qua Messenger… dẫn đến bỏ bê việc học, giảm tương tác với gia đình và bạn bè ngoài đời thật. Có bạn còn thức khuya, dậy muộn, sa sút sức khỏe và tinh thần chỉ vì không rời khỏi màn hình điện thoại. Một số bạn khác lại bị ảnh hưởng tâm lý khi so sánh bản thân với người khác, hoặc bị cuốn vào các nội dung độc hại, tiêu cực trên mạng xã hội.

Thực trạng giới trẻ sử dụng mạng xã hội ở Việt Nam đang ở mức độ rất cao, với việc sử dụng thiết bị thông minh phổ biến khiến việc tiếp cận mạng xã hội trở nên dễ dàng mọi lúc mọi nơi, dẫn đến tình trạng dành nhiều thời gian trên mạng xã hội và có nguy cơ "nghiện". Mạng xã hội mang lại lợi ích về kiến thức và kết nối, nhưng lạm dụng cũng gây ra nhiều tác động tiêu cực như suy giảm sức khỏe tinh thần (trầm cảm, lo âu, cô lập), ảnh hưởng đến kết quả học tập, lan truyền thông tin sai lệch và nội dung độc hại, gây ra các vấn đề về tâm lý và hành vi ở giới trẻ.

.Nguyên nhân chính của sự việc này là rõ chính bản thân học sinh đã không nhận thức được về những tác hại của mạng xã hội.Còn về phía gia đình và nhà trường thì đã không sát sao và quan tâm khiến cho nhiều học sinh đã bị mạng xã hội gây cho những ảnh hưởng xấu.Chính vì mạng xã hội được thiết kế đơn giản,dễ gây nghiện,dễ tiếp nên bây giờ càng nhiều học sinh càng lún sâu và việc này.Hiện tượng này có thể để lại những hậu quả nặng nề như là Ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất thiếu ngủ, giảm thị lực,....Nó còn có thể gây hại cho sức khỏe tinh thần trầm cảm, lo âu, tự ti và suy giảm kết quả học tập và mất kỹ năng giao tiếp xã hội.Để khác phục được tình trạng này thì đối với chỉnh cá nhân thì cần phải tự điều chỉnh thời gian sử dụng mãng xã hội,nâng cao nhận thức về các mặt trái và biết sử dụng mạng xã hội có họn lọc.Còn đối với phụ huynh và nhà trường thì cần phải quan tâm và sát sao hơn đối với con cái hoặc học sinh.Tùy nhiên,bên cạnh những hậu quả trên thì việc sử dụng mạng xã hội đúng cách cũng có thể mang ra nhiều lợi ích như là lên những cái nhóm học tập để lấy bài tập hoặc là hỏi những phần bài mà mình chưa hiểu.Chính vì như vậy nếu chúng ta biết sử dụng đúng cách thì mạng xã hội có thể giúp chúng ta rất nhiều thứ trong học tập và đời sống.

Tóm lại,Việc lạm dụng mạng xã hội ở thanh thiếu niên là vấn đề nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có thể khắc phục nếu có sự phối hợp đồng bộ từ cá nhân, gia đình, nhà trường và xã hội.Và chúng ta cũng nên kêu gọi mọi người haỹ sử dụng mạng xã hội đúng cách và có mục đích đúng đắn.

📝 1. Chấm điểm

a) Xác định kiểu bài (0,25 điểm)

• Bài đúng dạng nghị luận xã hội.
  ✅ 0,25/0,25

b) Vấn đề nghị luận (0,25 điểm)

• Đề yêu cầu: Văn hóa sử dụng mạng xã hội của giới trẻ.
• Bài viết thiên về tác hại của việc lạm dụng mạng xã hội, chưa nhấn mạnh vào khía cạnh “văn hóa ứng xử, thái độ chuẩn mực trên không gian mạng”.
  → 0,1/0,25

c) Hệ thống ý, bố cục (1,0 điểm)

• Có 3 phần: mở – thân – kết.
• Ý chính: thực trạng → nguyên nhân → hậu quả → giải pháp.
• Hạn chế:
• • Chưa bám sát gợi ý trong hướng dẫn (thiếu biểu hiện thiếu văn hóa: nói tục, bêu rếu, xúc phạm…).
  • Bố cục thân bài bị trộn lẫn giữa “lạm dụng” và “văn hóa sử dụng”.
    → 0,5/1,0

d) Lập luận, triển khai (1,5 điểm)

• Ưu điểm:
• • Có lí lẽ: mạng xã hội mang lợi ích nhưng lạm dụng gây hại.
  • Có hậu quả: sức khỏe, tinh thần, học tập.
• Hạn chế:
• • Lập luận còn dàn trải, nhiều câu văn lặp từ.
  • Dẫn chứng thiếu cụ thể (chỉ nêu “60% học sinh”, “trầm cảm, lo âu”… nhưng không trích nguồn).
  • Giải pháp chung chung, chưa cụ thể về “văn hóa ứng xử”.
    → 0,8/1,5

đ) Diễn đạt (0,25 điểm)

• Lỗi chính tả, gõ sai nhiều: “mãng xã hội” → mạng xã hội, “Tùy nhiên” → tuy nhiên.
• Dấu câu chưa chuẩn, câu văn dài lê thê.
  → 0,1/0,25

e) Sáng tạo (0,5 điểm)

• Có liên hệ lợi ích và mặt tích cực của mạng xã hội.
• Nhưng chưa có góc nhìn độc đáo, chưa khai thác khía cạnh “văn hóa ứng xử chuẩn mực trên mạng”.
  → 0,2/0,5

✅ Tổng điểm: 1,95/4,0 ≈ 4,9/10 điểm

📌 2. Nhận xét

Ưu điểm

• Có cấu trúc đầy đủ (mở – thân – kết).
• Đề cập đến nguyên nhân, hậu quả, giải pháp.
• Thể hiện quan điểm rõ ràng: lạm dụng mạng xã hội gây hại, cần điều chỉnh.

Hạn chế

• Sai trọng tâm: đề yêu cầu “văn hóa sử dụng mạng xã hội” (ứng xử, thái độ chuẩn mực), bài lại viết nhiều về “lạm dụng mạng xã hội”.
• Luận điểm chưa sắc: trộn lẫn nhiều ý, chưa nhấn rõ khía cạnh hành vi thiếu văn hóa.
• Dẫn chứng thiếu cụ thể, ngôn ngữ nhiều lỗi chính tả, câu văn dàn trải.
• Giải pháp chưa sâu, thiếu tính khả thi.

✍️ 3. Gợi ý chỉnh sửa

1. Mở bài
2. • Nêu khái quát: mạng xã hội là không gian sống thứ hai của giới trẻ, nhưng cùng với tiện ích là nhiều hành vi thiếu văn hóa.
     👉 Ví dụ: “Mạng xã hội mở ra không gian kết nối rộng lớn, nhưng cũng làm nảy sinh những ứng xử thiếu văn hóa của một bộ phận giới trẻ. Vấn đề ‘văn hóa sử dụng mạng xã hội’ vì thế cần được quan tâm đúng mức.”
3. Thân bài
4. • Giải thích: văn hóa sử dụng mạng xã hội là thái độ, hành vi chuẩn mực, tôn trọng, lành mạnh khi tương tác trên mạng.
   • Thực trạng & biểu hiện: nói tục, xúc phạm người khác, tung tin giả, bêu rếu, xâm phạm đời tư, so sánh – khoe khoang quá đà.
   • Nguyên nhân: thiếu hiểu biết pháp luật, ảnh hưởng từ môi trường mạng độc hại, gia đình và nhà trường chưa định hướng, bản thân giới trẻ thiếu bản lĩnh.
   • Hậu quả: mất hình ảnh cá nhân, gây tổn thương người khác, ảnh hưởng xấu đến văn hóa dân tộc và uy tín quốc gia.
   • Giải pháp:
   • • Cá nhân: biết chọn lọc, sử dụng ngôn ngữ lịch sự, không chia sẻ thông tin sai lệch.
     • Gia đình – nhà trường: định hướng, giáo dục kĩ năng số.
     • Nhà nước – MXH: kiểm duyệt nội dung, xử phạt hành vi sai trái.
5. Kết bài
6. • Nhấn mạnh thông điệp: “Xây dựng văn hóa mạng là trách nhiệm chung. Giới trẻ cần tỉnh táo, lịch sự và nhân văn để biến mạng xã hội thành môi trường văn minh, lành mạnh.”

👉 Nếu viết lại theo hướng chỉnh sửa, bài sẽ đúng yêu cầu đề, lập luận rõ, ngắn gọn ~400 chữ, điểm có thể đạt 7,5–8,0/10.

Bài Làm

 Lối sống thực dụng đang là vấn đề đáng báo động, lên án. Nó không chỉ xuất hiện ở một bộ phận không nhỏ giới trẻ mà còn trở thành một vấn đề tiêu cực của nhiều đối tượng người trong xã hội hiện đại.Trong bài viết này tôi sẽ phân tích về tác hại của lối sống thực dụng của giới trẻ hiện nay.

Trước hết thì chúng ta cần phải hiểu rằng lối sống thực dụng hay còn được gọi là sống vì lợi ích của chính bản thân mình chính là biểu hiện của sự coi nặng giá trị vật chất, chạy đua theo những nhu cầu trước mắt, đặt lợi ích của bản thân lên trên tất cả, gần với sự ích kỉ, trục lợi. Lối sống thực dụng là một căn bệnh nguy hiểm có thể làm băng hoại đạo đức con người.

Thật đáng tiếc,trong cuộc sống hôm này,thì chúng ta có thể bắt gặp không ít những bạn trẻ đang có lối sống thực dụng luôn đặt lợi ích của mình lên hết và không quan tâm tới mọi thứ xung quanh.Nguyên nhân của sự việc này thì bắt nguồn từ chính những học sinh có sự tu dưỡng,rèn luyện về đạo đức cách mạch,bản lĩnh chính trị,năng lực học tập không thường xuyên;việc chăm lo,xây dựng,bồi dưỡng,rèn luyện đạo đức,lối sống của bản thân trong cuộc sống hiện nay.Nguyên nhân cũng là do sự giáo dúc không từ gia đình,tác động củ mạng xã hội về những xu hướng mới hiện nay và cũng từ lúc đại dích COVID-19 bùng phát thì cũng làm thay đổi cách giao tiếp và sự hình thành của giới trẻ bây giờ.Hậu quá của lối sống này vô cùng hệ trọng nó khiến cho giới trẻ bao gồm sự tha hóa nhân cách,thay thế tình cảm lành mạnh thành mối quan hộ vụ lợi,xa rời mục tiêu phấn đấu của bản thân,và nó cũng dẫn đến nguy cơ cô đơn,ích kỷ,gặp các vấn đề tâm lý và rất khó để thành công trong cuộc sống Lối sống này còn khơi dậy ham muốn hưởng thụ, sa đọa, lười biếng, lãng phí và gây áp lực lên các mối quan hệ gia đình.Để khắc phục được tình trạng này thì bản thân chúng ta cần phải có ý thức để thay đổi để có thói quen lành mạnh,có lý tưởng và mục đích cao đẹp.Bản thân cũng có thể tham gia các hoạt động ngoại khóa bổ ích để phát triển về mặt thể chất lẫn tinh thần,xây dựng một cuộc sống cân bằng.Về phía bậc phụ huynh và nhà trường thì cần phát sát sao,theo dõi và quan tâm con giá nhiều hơn nữa và kịp thời chỉnh phong cách sống và suy nghĩ của con mình.Xã hội thì cũng cần phải tạo ra môi trường sống tích cực cho học sinh.

Tôi không đồng ý với quan điểm trên là bởi sự thật rằng nếu con người sống quá ích kỷ thì họ sẽ luôn mãi mãi không thể phát triển và thành công được trong cuộc sống.Từ những phân tích trên,rõ ràng việc sống một cách thực dụng có những tác hại to lớn,và dối với bản thân tôi,bài học là cần phải biết quan tâm hơn tới người khác và cũng phải biết sống vì mọi người và tránh sống quá ích kỷ.

Tóm lại thì chúng ta cần phải cố gắng để loại bỏ được lối sống ích kỷ như thế này mà hãy tự nhắc nhở mình rằng là: sẽ luôn cố gắng và không nên ích kỉ trong cuộc sống để cố gắng để phát triển

📝 1. Chấm điểm theo thang 4,0

a) Kiểu bài (0,25 đ)

• Bài đã đúng dạng nghị luận xã hội.
  ✅ 0,25/0,25

b) Vấn đề nghị luận (0,25 đ)

• Bám đúng trọng tâm: lối sống thực dụng của giới trẻ hiện nay.
  ✅ 0,25/0,25

c) Hệ thống ý, bố cục (1,0 đ)

• Có mở bài, thân bài, kết bài.
• Ý triển khai: giải thích → thực trạng → nguyên nhân → hậu quả → giải pháp → kết luận.
• Tuy nhiên:
• • Trình bày còn rời rạc, thiếu sự liên kết mạch lạc giữa các đoạn.
  • Phần “nguyên nhân” viết lan man, nhiều ý chưa rõ ràng.
  • Giải pháp sơ sài, chưa cụ thể (chỉ nói “cần thay đổi thói quen” nhưng chưa nêu cách thực hiện).
    → 0,6/1,0

d) Lập luận, triển khai (1,5 đ)

• Ưu điểm:
• • Có luận điểm cơ bản: tác hại của lối sống thực dụng; cần thay đổi, khắc phục.
• Hạn chế:
• • Lập luận chưa chặt chẽ: nhiều câu chỉ liệt kê, chưa phân tích sâu.
  • Dẫn chứng hầu như không có (chỉ nêu chung chung, thiếu ví dụ thực tế, số liệu, hiện tượng xã hội cụ thể).
  • Có đoạn viết mơ hồ: “từ lúc đại dịch COVID-19 bùng phát thì cũng làm thay đổi cách giao tiếp và sự hình thành của giới trẻ bây giờ” → chưa logic với chủ đề.
    → 0,8/1,5

đ) Diễn đạt (0,25 đ)

• Có nhiều lỗi chính tả, gõ sai: “hậu quá” → hậu quả; “giá” → cái; “dối với” → đối với…
• Câu văn nhiều chỗ dài, lủng củng, thiếu dấu câu.
  → 0,1/0,25

e) Sáng tạo (0,5 đ)

• Có nêu suy nghĩ cá nhân (không đồng tình với lối sống thực dụng, rút ra bài học).
• Tuy nhiên cách diễn đạt chưa mới mẻ, thiếu chiều sâu, thiếu góc nhìn phản đề (ví dụ: lối sống thực dụng có thể hiểu tích cực là sống thực tế).
  → 0,2/0,5

✅ Tổng điểm: 2,2/4,0 ~ 5,5/10 điểm

📌 2. Nhận xét chung

Ưu điểm

• Bài viết đúng yêu cầu đề.
• Có bố cục 3 phần, triển khai đủ các ý cơ bản.
• Người viết thể hiện quan điểm rõ ràng: phê phán lối sống thực dụng, rút ra bài học cá nhân.

Hạn chế

• Văn bản còn nhiều lỗi chính tả, ngữ pháp.
• Lập luận chưa sâu, dẫn chứng thiếu cụ thể.
• Giải pháp sơ sài, chưa có sức thuyết phục.
• Một số câu văn trùng lặp, diễn đạt còn vụng về, thiếu sự mạch lạc.

✍️ 3. Gợi ý chỉnh sửa

1. Mở bài
2. • Viết ngắn gọn, gây ấn tượng bằng hiện tượng xã hội.
     👉 Ví dụ: “Ngày nay, không ít bạn trẻ coi trọng vật chất, chạy theo hư danh, bỏ quên những giá trị đạo đức. Đó chính là biểu hiện của lối sống thực dụng – một vấn đề đáng lo ngại.”
3. Thân bài
4. • Giải thích: lối sống thực dụng = coi nặng lợi ích cá nhân, đề cao vật chất, xem nhẹ đạo đức.
   • Thực trạng: có nhiều bạn trẻ chạy theo hàng hiệu, sống ảo trên mạng xã hội, tình yêu vụ lợi…
   • Nguyên nhân:
   • • Gia đình kì vọng sai lệch, thiếu quan tâm.
     • Nhà trường chưa chú trọng giáo dục đạo đức, kĩ năng sống.
     • Xã hội, truyền thông đề cao vật chất, hào nhoáng.
     • Bản thân giới trẻ thiếu bản lĩnh, dễ bị cám dỗ.
   • Hậu quả: tha hóa nhân cách, sống ích kỉ, vô cảm, khó thành công bền vững.
   • Giải pháp:
   • • Cá nhân: sống có lý tưởng, rèn luyện bản thân.
     • Gia đình: định hướng, quan tâm, đồng hành cùng con.
     • Nhà trường – xã hội: tạo môi trường lành mạnh, giáo dục đạo đức, kĩ năng sống.
   • Phản đề (sáng tạo): thực dụng không hẳn xấu nếu hiểu là sống thực tế, có mục tiêu rõ ràng.
5. Kết bài
6. • Ngắn gọn, nhấn mạnh thông điệp: “Giới trẻ cần biết cân bằng giữa vật chất và tinh thần, sống nhân ái để góp phần xây dựng một xã hội văn minh.”

👉 Nếu viết lại theo hướng chỉnh sửa, bài sẽ gọn (~400 chữ), lập luận chặt, có dẫn chứng, có phản đề, điểm có thể đạt 7,5 – 8,0/10.

B