Bùi Đức Khánh
Giới thiệu về bản thân
Thế giới ngày càng phát triển, kéo theo sự thay đổi không ngừng của các giá trị xã hội. Trong dòng chảy ấy, lối sống thực dụng đang dần trở nên phổ biến, len lỏi vào từng ngõ ngách của cuộc sống. Thực dụng không còn là một khái niệm xa lạ, mà đã trở thành một triết lý sống được nhiều người lựa chọn. Trong bài viết này, tôi sẽ trình bày rõ về lối sống thực dụng ảnh hưởng đến giới trẻ ngày nay.
Trước hết, cần phải hiểu lối sống thực dụng là gì. Lối sống thực dụng là lối sống coi nặng giá trị vật chất, chạy đua theo những nhu cầu trước mắt, đặt lợi ích của bản thân lên trên tất cả, gần với sự ích kỉ, trục lợi. Lối sống thực dụng là một căn bệnh nguy hiểm có thể làm băng hoại đạo đức con người. Tuy nhiên, cũng cần cần phân biệt rõ bản chất của sống thực dụng và sống thực tế: Sống thực tế là suy nghĩ và hành động từ khi đặt ra mục tiêu, xác định biện pháp thực hiện đều căn cứ vào những nguồn lực, điều kiện khả thi, do đó mà mục tiêu có thể thành hiện thực. Còn sống thực dụng luôn đặt cao vấn đề vật chất lên hết, sống không có tình cảm và nghĩ đến người khác, sẵn sàng chấp nhận thủ đoạn vô đạo đức để đạt mục tiêu Biểu hiện của lối sống thực dụng qua lối sống buông thả, thờ ơ, ăn chơi, đua đòi,hành xử thô bạo, vi phạm pháp luật nhà nước, coi trọng tiền bạc, vật chất, xem nhẹ những giá trị đạo đức, nhân cách, tâm hồn, lấy bản thân làm trung tâm, mọi suy nghĩ, hành động lấy lợi ích vật chất tầm thường của bản thân làm tiêu chí phấn đấu. Ví dụ của lối sống thực dụng đối với giới trẻ ngày nay là: Hiện tượng chọn nghề theo thị hiếu xã hội mà không theo sở thích, khả năng của bản thân; bạo lực trong học đường, sống thử và quan hệ tình dục trước hôn nhân; bỏ bê học hành chơi game, đua xe, đua đòi hưởng thụ, hưởng lạc quá mức,...
Ngày nay, thực trạng lối sống thực dụng đang diễn ra ngày càng phổ biến, đặc biệt trong giới trẻ, khi con người đặt nặng mục tiêu vật chất và lợi ích cá nhân lên trên các giá trị tinh thần, đạo đức, và tình cảm. Biểu hiện rõ nét là việc coi trọng tiền bạc trong tình yêu, sự ích kỷ, và xa rời các giá trị truyền thống, dẫn đến các hệ lụy như suy đồi đạo đức, gia đình tan vỡ, và cá nhân thiếu bản lĩnh.
Lối sống thực dụng không phải tự nhiên mà hình thành có nhiều nguyên nhân của lối sống thực dụng, cả khách quan lẫn chủ quan. Lối sống thực dụng bắt nguồn từ sự kết hợp của nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan. Về mặt khách quan, sự phát triển của nền kinh tế thị trường, với tính cạnh tranh khốc liệt và sự đề cao lợi nhuận, đã tạo ra một xã hội mà giá trị vật chất được xem là thước đo của thành công. Cùng với đó, mạng xã hội và truyền thông đại chúng liên tục phô bày cuộc sống xa hoa, khiến nhiều người có tâm lý so sánh và khao khát sở hữu, làm lu mờ các giá trị tinh thần. Về mặt chủ quan, lối sống này xuất phát từ chính lòng tham, sự ích kỷ và thiếu hụt nền tảng đạo đức ở mỗi cá nhân. Áp lực phải thành công và tâm lý sợ thua kém người khác đã thúc đẩy con người đặt lợi ích cá nhân lên trên hết, sẵn sàng làm mọi cách để đạt được mục tiêu vật chất.
Hậu quả của lối sống thực dụng rất nặng nề, lối sống thực dụng gây ra nhiều tác hại nghiêm trọng đối với cả con người và xã hội. Đối với cá nhân, việc đặt nặng vật chất và lợi ích lên trên hết làm xói mòn các giá trị tinh thần, khiến họ trở nên trống rỗng và cô đơn. Mối quan hệ trở nên hời hợt, thiếu đi sự chân thành, và con người phải chịu đựng áp lực thành công không ngừng, dẫn đến các vấn đề sức khỏe tinh thần như lo âu, trầm cảm. Hơn nữa, sự vô cảm trước nỗi đau của người khác dần trở nên phổ biến, làm mất đi lòng trắc ẩn và sự sẻ chia. Đối với xã hội, lối sống này làm suy thoái các giá trị đạo đức và nhân văn. Sự cạnh tranh khốc liệt và thiếu lòng tin khiến cộng đồng dần tan rã, mỗi cá nhân chỉ lo cho lợi ích riêng của mình. Các hành vi tiêu cực như gian lận và lừa dối trở nên phổ biến, gây ra sự bất ổn và mất công bằng. Cuối cùng, một xã hội thực dụng là một xã hội thiếu đi sự gắn kết, nhân ái, và không thể cùng nhau xây dựng một tương lai bền vững.
Vậy làm thế nào để loại trừ được lối sống thục dụng? Trước hết, chúng ta sống phải có khát vọng, lí tưởng, có hoài bão, mục đích sống, động lực để phấn đấu. Các bạn đang ở độ tuổi còn rất trẻ nên hãy cứ sống và biết ước mơ, cố gắng biến ước mơ thành hiện thực. Từ những hành động cụ thể trên, bạn sẽ trở thành người năng động dám nghĩ dám làm. Khi đó, bạn sẽ cảm thấy từng khắc từng giây đáng để trân trọng, khó có thể bị cám dỗ bởi những lối sống ích kỷ đời thường. Bên cạnh đó gia đình, cha mẹ, nhà trường và cả xã hội này hãy quan tâm hơn, sát sao hơn trong việc giáo dục đào tạo để giới trẻ có được động lực phấn đấu cũng như thu hút thanh thiếu niên về những việc làm có ích. Không chỉ vậy, nhà trường cần quan tâm giáo dục kỹ năng sống, giáo dục lối sống lành mạnh cho học sinh, phê phán những biểu hiện lệch lạc và xã hội cần quan tâm hơn tới việc thu hút, trọng dụng giới trẻ vào những việc làm có ích. Chúng ta hãy tự rút ra cho mình bài học nhận thức và hãy hành động, phải đấu tranh với chính bản thân mình để loại trừ lối sống thực dụng. Hãy hành động tích cực, hãy chủ động tìm và nắm bắt cơ hội, hãy hướng tới tương lai tốt đẹp cho chính mình và hãy nhớ rằng việc hội nhập với cuộc sống hiện đại là rất cần thiết nhưng không phải vì thế mà ta đánh mất đi những giá trị truyền thống tốt đẹp.
Có thể nói, lối sống thực dụng đã và đang là một thực trạng đáng lo ngại. Nó không chỉ làm xói mòn các mối quan hệ, mà còn khiến con người trở nên trống rỗng. Để vượt qua vấn đề này, mỗi cá nhân cần thay đổi tư duy, tìm kiếm lại những giá trị đích thực của cuộc sống. Đó là sự đồng cảm, lòng biết ơn và khả năng chia sẻ. Cuộc sống chỉ thực sự trọn vẹn khi chúng ta biết sống không chỉ cho bản thân mình.