Trong khổ thơ trích từ Còn lại gì từ năm mười tám tuổi, nhân vật trữ tình hiện lên với những rung động sâu lắng trước ngưỡng cửa trưởng thành. Đó là tâm trạng đan xen giữa hoài niệm, lưu luyến quá khứ và khát vọng mạnh mẽ hướng về tương lai. Câu thơ mở đầu “Bao hồi ức xưa bỏ lại không đành” gợi nỗi bâng khuâng của con người khi phải rời xa những tháng năm tuổi trẻ hồn nhiên, vô tư. Từ “không đành” diễn tả thật tinh tế cảm giác tiếc nuối, bịn rịn trước những kỉ niệm đẹp đã đi qua. Dường như càng trưởng thành, con người càng nhận ra giá trị thiêng liêng của quá khứ. Không chỉ lưu luyến hồi ức, nhân vật trữ tình còn muốn lưu giữ vẻ đẹp của tuổi trẻ qua hình ảnh giàu chất biểu tượng: “Thì xin nhuộm cho mướt màu cỏ dại”. “Cỏ dại” là hình ảnh bình dị nhưng mang sức sống mãnh liệt, tượng trưng cho tuổi trẻ xanh non, trong trẻo và bền bỉ. Đặc biệt, câu thơ “Để tim ta không ngừng đi mãi…” cho thấy một trái tim đầy nhiệt huyết, luôn khao khát bước tiếp trên hành trình khám phá cuộc đời. Dấu ba chấm cuối câu như mở ra một hành trình vô tận của ước mơ và khát vọng. Khổ thơ khép lại bằng hình ảnh “ngôi sao trắng vẫn chờ ta” – biểu tượng của lí tưởng, niềm tin và ánh sáng dẫn đường. Dẫu phía trước còn nhiều thử thách, nhân vật trữ tình vẫn tin vào tương lai, tin vào những giá trị tốt đẹp đang đợi mình ở phía trước. Với giọng điệu tha thiết, giàu chất suy tư cùng những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu tượng, đoạn thơ đã diễn tả chân thực tâm trạng của tuổi trẻ khi đứng trước hành trình trưởng thành: vừa lưu luyến quá khứ, vừa khát khao vươn tới tương lai rộng lớn.

câu 2 Trong hành trình của đời người, tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất, sôi nổi nhất và cũng nhiều khát vọng nhất. Đó là tuổi của những ước mơ lớn lao, của khát khao khẳng định bản thân và chinh phục những chân trời mới. Bởi vậy, nuôi dưỡng khát vọng không chỉ là nhu cầu tinh thần mà còn là điều kiện quan trọng giúp người trẻ trưởng thành, sống có ý nghĩa và tạo nên giá trị cho cuộc đời.

Khát vọng là những mong muốn tốt đẹp, mãnh liệt mà con người luôn hướng tới. Đó có thể là khát vọng học tập, sáng tạo, cống hiến, thành công hay đơn giản là khát vọng sống một cuộc đời có ích. Với tuổi trẻ, khát vọng giống như ngọn lửa âm thầm cháy trong tim, thôi thúc con người không ngừng tiến về phía trước. Người trẻ có thể thiếu kinh nghiệm, đôi khi còn non nớt, nhưng nếu có khát vọng, họ sẽ có động lực để vượt qua giới hạn bản thân và không dễ dàng gục ngã trước thử thách.

Nuôi dưỡng khát vọng có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong hành trình trưởng thành của tuổi trẻ. Trước hết, khát vọng giúp con người sống có mục tiêu và lí tưởng. Một người trẻ biết mình muốn gì sẽ biết phải học tập ra sao, rèn luyện thế nào và cần cố gắng vì điều gì. Khi có đích đến, con người sẽ không sống mờ nhạt hay lãng phí thời gian vào những điều vô nghĩa. Khát vọng cũng giúp tuổi trẻ có thêm ý chí và nghị lực. Cuộc sống chưa bao giờ là con đường bằng phẳng; sẽ có thất bại, áp lực, tổn thương và cả những lần muốn buông xuôi. Nhưng chính khát vọng sẽ trở thành điểm tựa tinh thần để con người đứng dậy sau vấp ngã. Nhiều người trẻ thành công không phải vì họ xuất phát thuận lợi hơn người khác mà bởi họ có đủ niềm tin để không bỏ cuộc.

Hơn thế, khát vọng còn giúp con người khám phá và phát huy giá trị của bản thân. Tuổi trẻ là lúc con người dám thử, dám sai và dám bước ra khỏi vùng an toàn. Nếu không có khát vọng, tuổi trẻ sẽ chỉ trôi qua trong sự an phận và thụ động. Một dòng sông muốn chạm tới biển lớn phải không ngừng chảy về phía trước; con người cũng vậy, chỉ khi mang trong mình khát vọng, chúng ta mới có thể trưởng thành và vượt lên chính mình. Thực tế cuộc sống đã chứng minh sức mạnh lớn lao của khát vọng. Nguyễn Ngọc Ký dù bị liệt cả hai tay từ nhỏ nhưng chưa bao giờ từ bỏ khát vọng học tập. Bằng nghị lực phi thường, ông kiên trì luyện viết bằng chân để rồi trở thành nhà giáo ưu tú, truyền cảm hứng cho biết bao thế hệ học sinh Việt Nam. Nick Vujicic sinh ra không có tay chân nhưng vẫn nuôi dưỡng khát vọng sống tích cực và cống hiến cho cộng đồng. Từ mặc cảm, đau khổ, anh đã vươn lên trở thành diễn giả nổi tiếng thế giới, tiếp thêm niềm tin cho hàng triệu người. Hay ngay trong thời đại hôm nay, rất nhiều người trẻ Việt Nam vẫn ngày đêm theo đuổi ước mơ nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp, sáng tạo công nghệ để góp phần xây dựng đất nước. Chính khát vọng đã giúp họ vượt qua khó khăn và tạo nên những điều tưởng như không thể.

Tuy nhiên, trong thực tế hiện nay, không ít bạn trẻ đang sống thiếu khát vọng hoặc nuôi dưỡng những khát vọng lệch lạc. Có người sống thụ động, ngại khó, chỉ thích hưởng thụ mà không chịu cố gắng. Có người dễ dàng bỏ cuộc khi gặp thất bại đầu tiên. Cũng có những người chạy theo danh vọng, vật chất, nổi tiếng trên mạng xã hội mà quên đi giá trị chân chính của cuộc sống. Một tuổi trẻ không lí tưởng, không mục tiêu sẽ dễ rơi vào cảm giác trống rỗng và mất phương hướng. Đáng buồn hơn, có người vì sợ thất bại mà chưa từng dám ước mơ. Nhưng thực ra, điều đáng tiếc nhất của tuổi trẻ không phải là thất bại, mà là sống mà không có điều gì để theo đuổi.

Nuôi dưỡng khát vọng không có nghĩa là chỉ mơ mộng viển vông. Khát vọng chân chính luôn gắn liền với hành động, với tinh thần học hỏi và sự kiên trì bền bỉ. Người trẻ muốn biến khát vọng thành hiện thực cần biết xác định mục tiêu phù hợp, không ngừng trau dồi tri thức, rèn luyện kĩ năng và dũng cảm đối diện với khó khăn. Đồng thời, cần biết cân bằng giữa khát vọng cá nhân và trách nhiệm với cộng đồng. Một khát vọng đẹp không chỉ giúp bản thân thành công mà còn đem lại những giá trị tích cực cho xã hội. Là học sinh, em hiểu rằng tuổi trẻ của mình sẽ trở nên ý nghĩa hơn khi biết sống có ước mơ và không ngừng nỗ lực vì ước mơ ấy. Mỗi ngày học tập, rèn luyện hôm nay chính là từng bước nhỏ để em tiến gần hơn tới tương lai mình mong muốn. Dù hành trình phía trước có nhiều thử thách, em vẫn muốn sống bằng tất cả nhiệt huyết của tuổi trẻ, dám mơ ước và dám hành động.

Tuổi trẻ chỉ đến một lần trong đời. Nếu sống thiếu khát vọng, con người sẽ dễ để thời gian trôi qua vô nghĩa. Nhưng khi trong tim luôn cháy lên ngọn lửa của ước mơ và ý chí, tuổi trẻ sẽ trở thành quãng thời gian rực rỡ nhất. Vì vậy, mỗi người trẻ hãy biết nuôi dưỡng cho mình những khát vọng đẹp đẽ, để không ngừng bước tới, không ngừng trưởng thành và viết nên ý nghĩa cho chính cuộc đời mình.

câu 1

Hình tượng người phụ nữ trong bài thơ hiện lên đầy ám ảnh, tiêu biểu cho số phận lam lũ, nhọc nhằn của người lao động nghèo. Họ xuất hiện với những chi tiết tả thực gợi cảm giác khắc khổ: “ngón chân xương xẩu”, “móng dài và đen”, mái tóc ướt sũng vì mưa nắng, gió sông. Công việc gánh nước lặp đi lặp lại qua năm tháng khiến thân thể họ hao mòn, cuộc sống trở nên đơn điệu và nặng nề. Hình ảnh “một bàn tay bám vào đầu đòn gánh… bàn tay kia bám vào mây trắng” vừa tả thực vừa mang ý nghĩa biểu tượng: họ vừa phải gồng mình trước gánh nặng mưu sinh, vừa như với tới một điều gì xa xôi, mong manh. Đằng sau những người phụ nữ ấy là cả một vòng đời tiếp nối: con gái lớn lên lại tiếp tục gánh nước như mẹ. Điều đó cho thấy số phận quẩn quanh, khó thoát khỏi nghèo khó. Qua hình tượng này, tác giả không chỉ bày tỏ niềm xót thương sâu sắc mà còn gợi lên sự trân trọng đối với sức chịu đựng, sự hi sinh thầm lặng của người phụ nữ.

câu 2

Trong nhịp sống hiện đại đầy áp lực, “burnout” – hay hội chứng kiệt sức – đang trở thành một vấn đề đáng lo ngại đối với giới trẻ. Đây không chỉ là trạng thái mệt mỏi thông thường mà là sự suy kiệt cả về thể chất lẫn tinh thần do áp lực kéo dài trong học tập, công việc và cuộc sống.

Burnout thường biểu hiện qua cảm giác kiệt quệ, mất động lực, chán nản và thậm chí nghi ngờ chính bản thân mình. Nhiều bạn trẻ dù vẫn tiếp tục học tập, làm việc nhưng bên trong lại cảm thấy trống rỗng, không còn năng lượng hay hứng thú. Tình trạng này xuất hiện ngày càng phổ biến khi giới trẻ phải đối mặt với áp lực thành tích, kỳ vọng từ gia đình, xã hội, cùng với sự so sánh không ngừng trên mạng xã hội.

Nguyên nhân của burnout đến từ nhiều phía. Trước hết là áp lực cạnh tranh ngày càng lớn khiến nhiều người luôn trong trạng thái phải cố gắng không ngừng nghỉ. Bên cạnh đó, việc thiếu kỹ năng quản lý thời gian, không biết cân bằng giữa học tập – công việc – nghỉ ngơi cũng khiến năng lượng bị bào mòn. Ngoài ra, việc sống trong môi trường số với nhịp độ nhanh, nhiều thông tin tiêu cực cũng góp phần khiến tâm lý trở nên quá tải.

Hậu quả của burnout là rất nghiêm trọng. Nó không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần mà còn làm giảm hiệu suất học tập, công việc, thậm chí có thể dẫn đến các vấn đề tâm lý như lo âu, trầm cảm. Nếu kéo dài, burnout còn khiến người trẻ mất phương hướng, đánh mất niềm tin và mục tiêu sống.

Tuy nhiên, burnout không phải là điều không thể vượt qua. Trước hết, mỗi người cần học cách lắng nghe bản thân, nhận ra giới hạn của mình để có chế độ nghỉ ngơi hợp lí. Việc sắp xếp thời gian khoa học, dành thời gian cho những hoạt động thư giãn như đọc sách, thể thao hay gặp gỡ bạn bè sẽ giúp tái tạo năng lượng. Đồng thời, cần thay đổi cách nhìn nhận về thành công, không nên đặt ra những tiêu chuẩn quá cao hoặc so sánh bản thân với người khác. Ngoài ra, sự chia sẻ với gia đình, bạn bè hoặc tìm đến sự hỗ trợ chuyên môn khi cần thiết cũng là điều rất quan trọng.

Burnout là một “tín hiệu cảnh báo” cho thấy chúng ta đang sống quá nhanh và quá căng thẳng. Vì vậy, thay vì chỉ cố gắng tiến về phía trước, mỗi người trẻ cần học cách cân bằng, chăm sóc bản thân và sống chậm lại khi cần thiết. Chỉ khi giữ được sự ổn định về tinh thần, chúng ta mới có thể đi xa và bền vững trên hành trình của mình.

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.

Những phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài thơ:

• Biểu cảm (chủ đạo)
• Miêu tả
• Tự sự (yếu tố kể lại sự việc, vòng đời con người)

Câu 3.

Việc lặp lại câu thơ “Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi lăm và nửa đời tôi thấy” có tác dụng:

• Nhấn mạnh dòng chảy thời gian dài lâu, lặp lại, đơn điệu.
• Gợi sự chứng kiến bền bỉ của tác giả trước những số phận con người.
• Làm nổi bật vòng luẩn quẩn của cuộc sống: thế hệ này nối tiếp thế hệ khác, không đổi thay.
• Tăng tính ám ảnh, day dứt cho bài thơ.

Câu 4.

• Đề tài: Cuộc sống lam lũ của những người dân nghèo ven sông.
• Chủ đề:
  Bài thơ thể hiện nỗi xót xa trước cuộc đời cơ cực, quẩn quanh của con người (đặc biệt là phụ nữ và trẻ em), đồng thời gợi lên suy tư về sự lặp lại nghiệt ngã của số phận và khát vọng đổi thay.

Câu 5.

Bài thơ gợi nhiều suy nghĩ sâu sắc:

• Cảm thương trước cuộc sống vất vả, nhọc nhằn của người lao động nghèo.
• Nhận ra sự bất công và vòng lặp số phận khi con cái lại tiếp tục cuộc đời của cha mẹ.
• Thấy được giá trị của sự thay đổi, học tập và nỗ lực để thoát khỏi hoàn cảnh khó khăn.
• Nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng cuộc sống hiện tại, đồng thời có trách nhiệm góp phần làm xã hội tốt đẹp hơn.