Câu 1. Xác định thể thơ của bài thơ trên.

• Thể thơ: Tự do (Số chữ trong mỗi dòng không cố định, nhịp điệu linh hoạt theo cảm xúc của tác giả).

Câu 2. Chỉ ra những phương thức biểu đạt được sử dụng trong bài thơ.

• Các phương thức biểu đạt: Biểu cảm (phương thức chính), kết hợp với Miêu tả và Tự sự.

Câu 3. Việc lặp lại hai lần dòng thơ “Đã năm năm, mười lăm năm, ba mươi lăm và nửa đời tôi thấy” có tác dụng:

• Về cấu trúc: Tạo sự nhịp nhàng, gắn kết cho bài thơ như một điệp khúc buồn.

• Về nội dung: * Nhấn mạnh sự trôi chảy của thời gian và sự kiên trì, nhẫn nại đến đau lòng của những người đàn bà.

• Khẳng định cái nhìn chứng kiến xuyên suốt của tác giả về một thực trạng, một nhịp sống đã trở thành số phận định sẵn, khó thay đổi.

• Làm nổi bật tính chất quẩn quanh, lặp đi lặp lại của kiếp người nghèo khó bên dòng sông.

Câu 4. Phát biểu đề tài và chủ đề của bài thơ.

• Đề tài: Viết về những người phụ nữ nông thôn và cuộc sống lam lũ bên dòng sông.

• Chủ đề: Bài thơ thể hiện sự xót xa trước cuộc đời cơ cực, quẩn quanh của người phụ nữ (và cả những đứa trẻ lớn lên nối tiếp cái nghèo của cha mẹ). Qua đó, tác giả bày tỏ niềm trắc ẩn sâu sắc và sự suy ngẫm về số phận con người trong sự ràng buộc của truyền thống và cái nghèo.

Câu 5. Bài thơ này gợi cho em những suy nghĩ gì?

(Đây là câu hỏi mở, bạn có thể trình bày theo cảm nhận cá nhân. Dưới đây là một hướng tiếp cận):

Bài thơ gợi cho em nhiều suy nghĩ về:

• Sự hi sinh thầm lặng: Hình ảnh "những ngón chân xương xẩu", "bàn tay bám vào mây trắng" cho thấy sự vất vả cực nhọc nhưng đầy nghị lực của người phụ nữ. Họ gánh cả dòng nước, gánh cả gia đình trên vai.

• Sự ám ảnh về vòng lặp số phận: Em cảm thấy buồn và xót xa khi cái nghèo cứ lặp lại từ đời mẹ sang đời con ("Con gái lại đặt đòn gánh lên vai", "Con trai lại vác cần câu"). Đó là một cái vòng quẩn quanh, bế tắc khiến con người khó thoát ra được để tìm đến một tương lai tươi sáng hơn.

• Sự đồng cảm: Bài thơ nhắc nhở chúng ta cần biết trân trọng những giá trị lao động, biết thương cảm cho những mảnh đời còn khó khăn và thôi thúc khao khát về một sự thay đổi để cuộc sống của họ bớt nhọc nhằn.