Phần 2

Trong khổ thơ trích từ Còn lại gì từ năm mười tám tuổi của Đinh Hoàng Anh, nhân vật trữ tình đã tự nhủ: "Để tim ta không ngừng đi mãi...Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta". Lời thơ ấy như một lời khẳng định: hành trình trưởng thành của tuổi trẻ không thể thiếu ngọn đèn soi đường mang tên khát vọng. Nuôi dưỡng khát vọng chính là cách để tuổi trẻ biến những tháng năm thanh xuân thành hành trình có ý nghĩa. Tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất của đời người, khi ta sung sức, giàu năng lượng và dám mơ những giấc mơ lớn. Còn khát vọng là những ước mơ, hoài bão lớn lao, thôi thúc con người vượt qua giới hạn của bản thân để vươn tới những giá trị tốt đẹp. Nuôi dưỡng khát vọng không phải là ôm mộng hão huyền, mà là quá trình ta giữ gìn, vun đắp và biến ước mơ thành mục tiêu, thành hành động cụ thể mỗi ngày. Mối quan hệ này được Đinh Hoàng Anh thể hiện rất rõ: khi đối diện với "bao hồi ức xưa bỏ lại không đành", nhân vật trữ tình không chọn dừng lại mà chọn "nhuộm cho mướt màu cỏ dại" để "tim ta không ngừng đi mãi". Vậy vì sao tuổi trẻ cần nuôi dưỡng khát vọng trên hành trình trưởng thành? Trước hết, khát vọng là kim chỉ nam giúp ta không lạc lối. Tuổi trẻ là những ngày ta phải "qua biết bao miền đất lạ xa xôi", phải đối mặt với vô vàn lựa chọn và ngã rẽ. Nếu không có khát vọng dẫn đường, ta rất dễ sống vô định, buông thả, hoặc chạy theo những giá trị ảo. Chính "ngôi sao trắng" của lý tưởng sẽ nhắc ta biết mình là ai và cần đi về đâu. Thứ hai, khát vọng tạo ra nguồn năng lượng phi thường để vượt qua nghịch cảnh. Trưởng thành đồng nghĩa với mất mát, với việc phải "bỏ lại" nhiều điều "không đành". Những lúc ấy, nếu không có khát vọng, ta sẽ gục ngã. Nhưng khi ta tin rằng phía trước vẫn có điều đáng để chờ đợi, ta sẽ có sức mạnh để đứng dậy, để "nhuộm" lại cuộc đời mình bằng màu xanh của hy vọng, như cách nhân vật trữ tình đã làm. Cuối cùng, hành trình theo đuổi khát vọng cũng chính là hành trình khám phá và hoàn thiện bản thân. "Nơi cuối đường chính là ta đứng đó" - đích đến của mọi khát vọng không phải danh vọng xa xôi, mà là một phiên bản trưởng thành, bản lĩnh và hiểu mình hơn của chính ta. Thực tế đã có biết bao tấm gương sáng ngời về việc nuôi dưỡng khát vọng. Trên thế giới, Nick Vujicic sinh ra không có tứ chi, từng muốn kết thúc cuộc đời ở tuổi lên 10. Nhưng nhờ nuôi dưỡng khát vọng sống có ích, anh đã trở thành diễn giả truyền cảm hứng cho hàng triệu người, minh chứng rằng nghịch cảnh không thể dập tắt ước mơ. Ở Việt Nam, "cô gái vàng" điền kinh Nguyễn Thị Oanh từng bị loại khỏi đội tuyển vì vấn đề sức khỏe, bị chẩn đoán viêm cầu thận. Nhưng cô không bỏ cuộc. Nuôi dưỡng khát vọng chinh phục đường chạy, Oanh kiên trì tập luyện và trở lại đầy mạnh mẽ với 4 tấm HCV SEA Games 32, trong đó có 2 HCV chỉ cách nhau 20 phút. Nếu ngày ấy cô chọn từ bỏ, sẽ không có một Nguyễn Thị Oanh phi thường hôm nay. Ngược lại, một bộ phận giới trẻ hiện nay đang "sống mòn" trong những khát vọng ảo, chạy theo vật chất tầm thường hoặc ngại dấn thân vì sợ thất bại. Đó là khi tuổi trẻ đánh mất đi ngọn lửa quý giá nhất của mình. Nuôi dưỡng khát vọng không có nghĩa là mơ mộng viển vông. Nó bắt đầu từ việc thấu hiểu bản thân: mình thực sự muốn gì, có thể làm gì. Nó đòi hỏi ta dám bước đi, dám sai và dám sửa. "Ngôi sao trắng vẫn chờ ta" ở cuối trời, nhưng sẽ không ai mang nó đến đặt vào tay ta. Ta phải tự mình "đi mãi" mới có thể chạm tới. Tuổi trẻ chỉ đến một lần. Hãy để những năm tháng ấy rực cháy bằng khát vọng. Bởi như Đinh Hoàng Anh đã viết, khi ta không ngừng đi và không ngừng tin, thì dù có mất mát bao nhiêu, cuối hành trình vẫn là ta - một tôi trọn vẹn, kiêu hãnh và không hối tiếc.

Phần 1

Câu 1 Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản

Nhân vật trữ tình là "ta" - đại từ xưng hô xuất hiện trực tiếp: "Để tim ta không ngừng đi mãi...", "Nơi cuối trời ngôi sao trắng vẫn chờ ta".

Đây là cái "tôi" của tác giả, người đang trực tiếp bộc lộ cảm xúc, suy tư về thời gian, ký ức và hành trình phía trước.

Câu 2 Trong khổ thơ (1), tác giả đã dùng những hình ảnh nào để thể hiện sự tàn phai, mất mát của thời gian?

Đề không cho khổ (1), nhưng theo kiểu đề thi THPT, các hình ảnh thường là: lá úa, sương khói, hoàng hôn, tóc bạc, dấu chân phai... để gợi sự trôi chảy, mất mát.

Nếu bạn chụp đủ khổ (1) mình sẽ chỉ ra chính xác nhé.

Câu 3 Nêu ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh "cánh buồm thuở nhỏ" trong khổ thơ (6)

Tương tự, đề thiếu khổ (6). Nhưng "cánh buồm thuở nhỏ" thường biểu tượng cho:

Ước mơ, khát vọng tuổi thơ: Cánh buồm gắn với những chuyến ra khơi, tượng trưng cho hoài bão trong trẻo, dám đi xa của thời niên thiếu.

Kỷ niệm và sự nuối tiếc: "Thuở nhỏ" gợi miền ký ức đẹp đã qua, nay nhìn lại vừa yêu thương vừa tiếc nuối vì không thể quay lại.

Hành trình trưởng thành: Cánh buồm phải rời bến, cũng như con người phải rời tuổi thơ để lớn lên, đối mặt sóng gió cuộc đời.

Câu 4 Phân tích hiệu quả của phép lặp cấu trúc được sử dụng trong văn bản

Dựa vào khổ (7) có thể thấy phép lặp: "Bao..."/"Thì xin..."/"Để...". Hiệu quả:

Tạo nhịp điệu tha thiết, như một lời cầu nguyện: Các cấu trúc lặp khiến đoạn thơ như lời tự nhủ, tự động viên của nhân vật trữ tình.

Nhấn mạnh khát vọng vượt lên mất mát: Lặp cấu trúc "Bao... bỏ lại... thì xin..." làm nổi bật sự đối lập giữa quá khứ mất mát và mong muốn bù đắp ở hiện tại.

Liên kết ý thơ, tạo mạch cảm xúc thống nhất: Dẫn dắt từ hoài niệm → ước nguyện → niềm tin "ngôi sao trắng vẫn chờ ta".

Câu 5 Nội dung hai câu thơ: "Qua biết bao miền đất lạ xa xôi/ Nơi cuối đường chính là ta đứng đó" gợi cho anh/chị suy nghĩ gì về giá trị của những trải nghiệm đối với tuổi trẻ?

Hai câu thơ khẳng định một chân lý:

Trải nghiệm là hành trình để tìm lại chính mình: "Qua biết bao miền đất lạ xa xôi" - tuổi trẻ phải dấn thân, đi, va vấp. "Nơi cuối đường chính là ta đứng đó" - đích đến không phải nơi nào khác, mà là phiên bản trưởng thành hơn của bản thân.

Giá trị của trải nghiệm: Dù đi xa, đi nhiều, điều quý nhất ta nhận được không phải danh vọng mà là sự thấu hiểu bản thân, biết mình là ai, mình muốn gì.

Liên hệ: Tuổi trẻ đừng sợ "đi", sợ sai. Mỗi chuyến đi, mỗi lần vấp ngã đều là chất liệu để "ta" của ngày mai vững vàng hơn.