I. Đọc Hiểu
Câu 1:
- Văn bản trên thuộc thể loại truyện ngắn
Câu 2:
- Phạm Ngũ Lão khuyên con đi mừng
- Mẹ Ngũ Lão khuyên con đi mừng
- Ngũ Lão ngồi bên vệ đường, không để ý quân lính đâm vào đùi
- Quân lính bắt Ngũ Lão dậy, Ngũ Lão không phản ứng
- Hưng Đạo Vương đi qua, hỏi chuyện rồi biết Ngũ Lão bị đâm
- Hưng Đạo Vương hỏi về nhà Ngũ Lão và thấy Ngũ Lão có trí tuệ, ứng đổi nhanh nhẹn
- Ngũ Lão được quân đưa về kinh, tiến cử lên vua
- Cốt truyện đơn tuyến
Câu 3:
- Câu "nhà thầy kia ở đâu, sao ta đi qua đây mà cứ ngồi chững chàng làm vậy?" thuộc loại câu nghi vấn. Loại câu này được sử dụng nhằm hỏi nguyên nhân vì sao Phạm Ngũ Lão không đứng dậy khi có quan quân đi qua. Hơn nữa, còn thể hiện sự ngạc nhiên và thắc mắc của Hưng Đạo Vương. Qua đó, làm nổi bật tình huống đặc biệt, góp phần khắc họa tính cách của Phạm Ngũ Lão
Câu 4:
Phạm Ngũ Lão không đến Bùi Công Tiến đỗ tiến sĩ bởi vì thấy mình chưa làm được gì nên nếu đi thì lấy làm nhục
Câu 5:
Phạm Ngũ Lão là một người có chí lớn, ý thức tự trọng cao, thể hiện qua việc chưa có công danh nên không đi dự tiệc. Ông còn là một người ham học hỏi, kiên định và tập trung cao độ khi bị đâm vào đùi mà vẫn không hay biết. Không chỉ thế, ông còn là một người bình tĩnh và khiêm tốn. Qua đó, cho thấy Ngũ Lão là một người có tài năng và chí hướng lớn, đáng để trọng dụng.
Câu 6:
Để thành công trong cuộc sống, theo em mỗi người cần có ý chí và quyết tâm vươn lên. Trước hết, chúng ta phải xác định mục tiêu rõ ràng và không ngừng nỗ lực học tập, rèn luyện. Bên cạnh đó, cần có tinh thần kiên trì, không nản lòng trước khó khăn, thử thách. Ngoài ra, mỗi người cũng nên biết tự hoàn thiện bản thân, khiêm tốn học hỏi từ người khác. Thành công không đến dễ dàng, vì vậy phải luôn chăm chỉ và có trách nhiệm với việc mình làm. Chỉ khi có đủ những yếu tố đó, chúng ta mới có thể đạt được ước mơ của mình.
II. Viết
O. Henry tên thật là William Sydney Porter,sinh năm 1862 và mất năm 1910 là nhà văn truyện ngắn nổi tiếng của Mỹ. Ông từng làm nhiều nghề, có thời gian ngồi tù và bắt đầu viết văn trong giai đoạn này. O. Henry nổi tiếng với những truyện ngắn về người nghèo, giàu tình nhân ái và kết thúc bất ngờ, tiêu biểu như Món quà của các đạo sĩ – Câu chuyện ca ngợi về vẻ đẹp của một tình yêu chân thành và sự hy sinh thầm lặng trong cuộc sống nghèo khó.

Truyện ngắn “Món quà của các đạo sĩ” kể về một đôi vợ chồng trẻ là Jim và Della tuy nghèo khồ nhưng lại rất yêu thương nhau. Vào lúc Giáng sinh gần đến, cả hai người đều muốn mua một món quà ý nghĩa cho nhau. Della đã bán đi mái tóc mà mình yêu quý nhất để mua dây đao đồng hồ cho Jim, Jim thì bán đi chiếc đồng hồ mà là kỉ vật của gia đình để mua cho Della cả một bộ lược mà Della đã hằng mong ước. Chính điều này, đã tạo nên một tình huống chuyện độc đáo và đầy cảm xúc.

Đầu tiên, về nhân vật Della, cô hiện lên là một người vợ hiền lành, yêu thương chồng và biết hi sinh trong câu chuyện. Mái tóc dài của cô là thứ mà cô luôn yêu quý và trân trọng nhất. Mặc dù như vậy, cô vẫn chấp nhận bán đi để mua quà cho người chồng của mình. Hành động này không phải xuất phát từ sự bồng bột mà là từ một tình yêu trân thành mà cô dành cho Jim. Qua nhân vật Della O. Henry đã làm nổi bật chính cái vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ dịu dàng và hết long vì gia đình.

Nhân vật Jim cũng là một nhân vật được tác giả xây dựng tinh tế và sâu sắc. Anh tuy là một người chồng ít nói nhưng lại hết mực yêu thương Della. Anh chàng  có một tài sản quý giá nhất là chiếc đồng hồ – kỉ vật của gia đình anh. Tuy vậy, anh đã bán nó đi chỉ để mua cho vợ anh một bộ lược. Từ việc làm này, đã thể hiện được rõ tình cảm mà anh dành cho Della, sự thấu hiểu và sự hi sinh thầm lặng của anh đối với cô. Dù cho Jim không hề nhác đến nhiều vì sự hi sinh của chính mình, nhưng chính vì âm thầm lặng lẽ đấy lại càng làm cho tình cảm của nhân vật có chiều sâu.

Câu chuyện lên đến cao trào nằm ở chính khoảnh khắc mà hai người trao cho nhau món quà. Đây là một kết thúc không chỉ khiến cho người đọc bất ngờ mà còn làm cho câu chuyện trở nên cảm động. Hai món quà này, khi sử dụng thì trở nên vô nghĩa. Bởi vì Della thì không thể dùng lược khi đã bán đi mái tóc của mình đi để mua quà cho Jim, còn về phần Jim thì không còn đồng hồ để gắn dậy do đã bán đi chiếc đồng hồ để mua bộ lược cho Della. Vậy mà từ chính sự nghịch lý ấy đã làm cho người đọc hiểu được điều mà tác giả muốn gửi gắm vào câu chuyện: “Món quà không chỉ nằm ở giá trị sử dụng hay vật chất mới quan trọng, mà còn là tình cảm được gửi gắm vào bên trong đó.”

Nhan đề “Món quà của các đạo sĩ” có thể khiến cho nhiều người khó hiểu nhưng lại mang một ý nghĩa sâu sắc. Các vị đạo sĩ là những người đã mang đến món quà cho Chúa Hài Đồng (tên của Chúa Giê-su khi còn là một đứa trẻ sơ sinh). Ở trong tác phẩm này, O. Henry đã ví Jim và Della giống như những vị đạo sĩ bởi họ đã trao cho nhau món quà được xuất phát từ tình yêu thuần khiết và chân thành, sự hi sinh cao cả dành cho nhau. Qua đó, tác giả đã khẳng định được một điều rằng chính những con người bình dị và nghèo khó ấy mới là những người khôn ngoan và giàu nhân cách nhất.

Tác phẩm “Món quà của các đạo sĩ” không chỉ hay về mặt nội dung mà còn đặc sắc về mặt nghệ thuật. Tình huống ở trong câu chuyện này được tác giả xây dựng một cách chặt chẽ, tự nhiên, dẵn dắt người đọc đến một cái kết bất ngờ nhưng lại hoàn toàn hợp lí. Lối kể truyện nhẹ nhàng cùng với giọng văn ấm áp, đôi lúc pha chút hóm hỉnh đã góp phần giúp câu chuyện dù không hề u sầu nhưng vẫn thấm thía. Ở đây, còn có sự đối lập giữa cái nghèo vật chất và sự giàu có về tinh thần đã được tác giả khai thác một cách hiệu quả, điều này làm nổi bật lên chủ đề của tác phẩm.

Nói chung, truyện ngắn “Món quà của các đạo sĩ” không chỉ là một câu chuyện cảm động về tình cảm vợ chồng mà đây còn là bản ca ngợi vẻ đẹp nhân văn của con người ở trong hoàn cảnh khó khăn. Tác phẩm này đã nhắc nhở người đọc rằng cuộc sống này, điều quý giá nhất không phải là vật chất hay là hình thức ở bên ngoài, mà nó là tình yêu, sự sẻ chia và sự hi sinh chân thành. Chính cái giá trị ấy đã giúp cho truyện ngắn của O. Henry vượt qua thời gian và chạm được đến trái tim của nhiều thế hệ độc giả.