Nguyên tử photpho P có số hiệu nguyên tử Z = 15 nên có cấu hình electron là
\(1 s^{2} \textrm{ } 2 s^{2} \textrm{ } 2 p^{6} \textrm{ } 3 s^{2} \textrm{ } 3 p^{3}\).
Như vậy, lớp electron ngoài cùng của nguyên tử P có 5 electron. Theo quy tắc octet, nguyên tử P có xu hướng nhận thêm hoặc dùng chung 3 electron để đạt cấu hình bền vững với 8 electron ở lớp ngoài cùng.

Nguyên tử hiđro H có số hiệu nguyên tử Z = 1, cấu hình electron là \(1 s^{1}\). Theo quy tắc bộ đôi, nguyên tử H có xu hướng dùng chung thêm 1 electron để đạt 2 electron ở lớp ngoài cùng.

Trong phân tử phosphine PH₃, nguyên tử P dùng chung 3 electron hoá trị của mình với 3 nguyên tử H, mỗi nguyên tử H góp 1 electron. Kết quả là hình thành 3 cặp electron chung, tương ứng với 3 liên kết cộng hoá trị đơn P–H.

Sau khi tạo liên kết:

• Nguyên tử P có tổng cộng 8 electron ở lớp ngoài cùng (3 cặp electron liên kết và 1 cặp electron không liên kết), thoả mãn quy tắc octet.
• Mỗi nguyên tử H có 2 electron ở lớp ngoài cùng, thoả mãn quy tắc bộ đôi.

Vì vậy, phân tử PH₃ được hình thành do các nguyên tử P và H liên kết với nhau bằng liên kết cộng hoá trị, phù hợp với quy tắc octet.