Câu 1: Trong đoạn trích, tâm trạng của nhân vật “tôi” thay đổi theo từng sự việc. Lúc đầu, “tôi” cảm thấy vừa quen vừa lạ khi nhìn thấy làng quê đổi khác: cuộc sống khá hơn nhưng lại ồn ào hơn trước, khiến “tôi” có chút bất an. Khi nhìn mẹ vất vả làm việc mỗi ngày, “tôi” thấy thương mẹ và hiểu hơn những nhọc nhằn của gia đình. Đến khi dì Lam bất ngờ trở về, “tôi” rất ngỡ ngàng rồi dần chuyển sang xúc động và vui mừng. “Tôi” lặng lẽ quan sát dì, nhận ra dì đã trải qua nhiều chuyện nhưng vẫn bình thản và mạnh mẽ. “Tôi” không hỏi nhiều về quá khứ của dì mà chỉ cảm nhận niềm vui khi dì trở về cùng con gái. Qua những cảm xúc đó, có thể thấy “tôi” là người giàu tình cảm và ngày càng trưởng thành trong suy nghĩ.
Câu 2:
Trong thời kỳ hội nhập và phát triển đất nước thì thế hệ trẻ được xem là lực lượng nòng cốt để kỳ vọng, gửi gắm tương lai, tiếp nối những truyền thống tốt đẹp. Nhưng song song với những hình ảnh đầy năng động, nhiệt huyết, tự hào về đất nước thì vẫn còn những cá nhân có hành vi ứng xử không tốt ở những nơi công cộng như chùa đền, công viên, và đặc biệt là trong lễ kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước bên cạnh những câu chuyện đẹp về niềm tự hào dân tộc vẫn còn một số hành vi ứng xử thiếu văn hoá như chen lấn, phát ngôn nhạy cảm,..Vậy nên thế hệ trẻ cần phải chú trọng trong văn hóa ứng xử nơi công cộng để xây dựng hình ảnh đẹp, làm rạng danh đất nước.
Văn hóa ứng xử nơi là những hành động đẹp, có ý thức chung, thể hiện thái độ và hành vi tôn trọng trong không gian chung, tập thể; đó còn là thước đo trình độ văn minh của cá nhân và xã hội. Thế nhưng ngày nay, ta lại bắt gặp không ít những người có hành vi không đứng đắn như vứt rác, nói tục, hút thuốc, phóng xe vượt quy định,.. hay có thái độ thiếu văn minh, thiếu tôn trọng với mọi người. Đáng buồn thay, nhưng biểu hiện này lại phổ biến ở những người trẻ - lực lượng nòng cốt của một quốc gia, đặc biệt là ở Việt Nam, một quốc gia đang phát triển. Trong lễ khai giảng 2025-2026, Đảng và Nhà Nước đã đặt mục tiêu rằng đến năm 2045 thì Việt Nam sẽ trở quốc gia phát triển, ngang hàng với cường quốc thế giới. Nhưng hiện nay, thực trạng giới trẻ có văn hóa ứng xử không đúng mực vẫn là điều đáng quan ngại. Những hành động nhỏ ấy đang phản ánh ý thức và trách nhiệm công dân đi lùi với xã hội ở các bạn trẻ.
"Tiên học lễ, hậu học văn".Thế nên việc giáo dục văn hóa ứng xử ngay từ đầu là yếu tố quan trọng trong hành trình hoàn thiện bản thân. Để hình thành được văn hóa ứng xử chuẩn mực, trước hết cần bắt đầu từ gia đình – nơi mỗi người học những bài học đầu tiên về cách nói năng, tôn trọng và quan tâm đến người khác. Bố mẹ không chỉ dạy bằng lời mà còn phải làm gương trong cách cư xử hằng ngày. Bên cạnh đó, nhà trường cũng đóng vai trò định hướng thông qua việc giáo dục đạo đức, rèn luyện kỹ năng sống, giúp học sinh biết lắng nghe, hợp tác và cư xử đúng mực trong các mối quan hệ. Quan trọng hơn, bản thân mỗi người trẻ cũng cần tự ý thức rèn luyện: biết kiểm soát cảm xúc, suy nghĩ trước khi nói hoặc hành động, tôn trọng những quy tắc chung của cộng đồng. Khi gia đình, nhà trường và cá nhân cùng góp phần xây dựng, văn hóa ứng xử sẽ dần trở thành thói quen tự nhiên, giúp con người sống hòa nhã và có trách nhiệm hơn trong xã hội.
Nhưng khi nhìn vào thực tế, ta phải đặt câu hỏi rằng "Tại sao giới trẻ ngày nay lại có những hành vi như vậy?".Đầu tiên là sự thiếu thốn về tình cảm, giáo dục về đạo đức và kỹ năng sống thực tế, đồng hành từ gia đình và nhà trường. Đồng thời sự nuông chiều quá đà, thích gì được đó, bảo bọc quá mức khiến cho cá nhân đó sống trong thế giới ảo mà bố mẹ tạo ra, quên đi những văn hóa giao tiếp, ứng xử cần thiết trong đời sống. Tiếp theo là do cái tôi cao, thích "cầm đèn chạy trước ôtô", thể hiện bản thân quá mức mà sinh kiêu, xem nhẹ kỷ luật chung khiến những người khó xử cũng như ghét bỏ. Cuối cùng, có thể là do bị ảnh hưởng từ những tấm gương trước, đi lại vết xe đổ của người trước. Thế nên khi bước ra ngoài xã hội, những người này khó hòa nhập chung với tập thể, hoặc dễ bị cô lập, bỏ lại đằng sau.
Tuy nhiên, ta không nên đánh đồng tất cả các bạn trẻ đều như vậy. Vẫn có những người trẻ sẵn sàng thực hiện những chuyến đi thiện nguyện, đi nhặt rác ở các lòng sông, ven hồ, ven biển, giúp đỡ các ông bà lớn tuổi, những em bé nhỏ hơn. Đồng thời cũng tích cực phát huy, quảng bá những giá trị bản sắc dân tộc đến bạn bè quốc tế, đặc biệt nhân dịp Lễ Kỉ niệm 50 năm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, nhiều cá nhân cũng thể hiện niềm tự hào dân tộc, biết ơn các chiến sĩ, anh hùng đã đổi lấy máu thịt, nước mắt và mồ hôi để đổi lấy một Việt Nam yên bình, tươi vui như hiện tại.
Qua đó, ta thấy được tầm quan trọng của văn hóa ứng xử chuẩn mực nơi công cộng, đó là thước đo phẩm chất, nhân cách và trình độ của một đất nước. Nằm trong lứa tuổi của những hoài bão lớn và mang trong mình trái tim đầy nhiệt huyết, được sống trong thời đại hội nhập nhiều cơ hội nhưng cũng đầy thách thức, mỗi cá nhân càng cần giữ gìn và phát huy văn hóa ứng xử nơi công cộng, không chỉ để thể hiện sự văn minh, lịch thiệp mà còn góp phần xây dựng hình ảnh đẹp của một dân tộc tiến bộ, giàu lòng tự trọng và đầy khát vọng vươn lên.

Câu 1: Ngôi kể thứ nhất - Hạn tri
Dấu hiệu: Người kể chuyện xưng "Tôi", giấu mình.
Câu 2: Những dấu hiệu cho thấy sự thay đổi của làng quê nơi nhân vật "Tôi" sống
- Người làng từ những người nông dân chỉ biết cấy lúa và trồng rau giờ đi làm thợ xây và làm thuê cho dự án.
- Cuộc sống bớt lam lũ và cơ cực hơn.
- Giữa làng quê tiếng còi xe và nhạc băng ầm ĩ thay cho những lời hát ru con mỗi buổi trưa hè.
- Những ngôi nhà trong làng đã khang trang, không khí khác trước nhiều lắm.
Câu 3: Biện pháp tu từ được sử dụng trong 2 câu văn “Tháng năm có thể khiến con người ta tiều tụy đi, yếu mòn đi. Nhưng tháng năm lại khiến ý chí của con người ta can trường và bền bỉ.” là biện pháp Nhân hóa
Chi tiết Nhân hóa : "Tháng năm có thể khiến..." , "Tháng năm lại khiến.."
Tác dụng:
+Giúp tác giả gởi gắm tâm tư, suy nghĩ vào câu văn, từ đó tạo sự liên kết cảm giữa tháng năm, nhân vật "Tôi" cùng với người đọc đồng thời gợi lên những cảm nhận sâu sắc với sự vật xung quanh.
+Nói lên sự khắc nghiệt của thời gian, thời gian qua đi, con người cũng đổi thay, trẻ con thì lớn lên và trưởng thành còn người trưởng thành thì lại già đi, cơ thể và tâm hồn cũng hao mòn,suy kiệt.
+Khẳng định tuy thời gian khắc nghiệt nhưng chính nó lại tôi luyện nên những con người có ý chí can trường, bất khuất, kiên định, chấp nhận những điều tàn khốc, cay nghiệt mà thời gian mang tới trong cuộc đời.
Câu 4:Đoạn trích được kể theo điểm nhìn của nhân vật “Tôi” là nhân vật Lâm nên câu chuyện trở nên chân thực và giàu cảm xúc. Qua cảm nhận của Lâm, người đọc thấy rõ sự thay đổi của làng quê, cuộc đời nhiều biến cố của dì Lam và tình cảm gia đình ấm áp khi dì trở về. Cách trần thuật được sử dụng làm nổi bật những suy ngẫm về cuộc sống, sự mạnh mẽ của con người sau khó khăn và giá trị của sự bình yên, tình thân.
Câu 5: Việt Nam sau Công cuộc Đổi mới(1986) theo hướng Công nghiệp hóa-Hiện đại hóa thì cuộc sống của nhân dân đã thay đổi theo một chiều hướng tích cực, mà nổi bật nhất là những vùng nông thôn quê, vùng xa. Các lớp học tình thương, các quán xá, các trạm y tế,...được xây dựng, mở rộng và cải thiện cơ sở hạ tầng giúp người dân cải thiện đời sống, nâng cao học vấn, được tiếp xúc với những điều mới mẻ, tiên tiến của thời đại, đó là một điều đáng mừng. Nhưng đổi lại, có lẽ con cháu chúng ta sau này sẽ chỉ thấy những tòa nhà chọc trời, TV, điện thoại thay vì những mảnh ruộng đồng, những con trâu cày, những con diều được thả trên bầu cao xanh,..., chỉ nghe thấy tiếng còi xe, tiếng nhạc trên TV, điện thoại thay vì tiếng hát ru, tiếng ve kêu,...Đất nước đã và đang thay đổi theo một chiều hướng tích cực, toàn diện hơn, nhưng theo tôi phát triển cũng không có nghĩa là đánh mất đi cái cũ mà chúng ta vẫn giữ lại cái truyền thống của làng quê. Chúng ta giữ gìn, phát huy những truyền thống ấy song song với sự đổi mới từ đó nông thôn vừa giàu mạnh vừa giữ được cái bản sắc riêng.