Câu 1.

Trong đoạn trích "Thổn thức gió đồng", nhân vật "tôi" (Lâm) hiện lên với những diễn biến tâm trạng tinh tế và sâu lắng. Trước hết, Lâm là một cậu bé nhạy cảm, luột trăn trở trước những đổi thay của làng quê. Cậu vui mừng vì cuộc sống người dân bớt lam lũ nhưng lại bất an khi những giá trị truyền thống dần mai một, khi tiếng còi xe ầm ĩ thay cho lời hát ru. Tình cảm yêu thương, xót xa dành cho mẹ là mạch cảm xúc chủ đạo xuyên suốt tâm hồn cậu. Lâm thương đôi bàn tay gầy guộc của mẹ, thấu hiểu những nhọc nhằn mẹ gánh trên vai. Khi gặp lại dì Lam, tâm trạng cậu trải qua nhiều cung bậc: từ thảng thốt, ngỡ ngàng khi thấy dì trở về cùng đứa con gái nhỏ, đến niềm vui lặng lẽ khi thấy dì bình an. Đặc biệt, chứng kiến mẹ khóc – lần đầu tiên trong đời – cậu không khỏi bối rối, xúc động. Khoảnh khắc ấy, Lâm như lớn hơn, thấu hiểu sâu sắc hơn những mất mát và sự hàn gắn trong gia đình. Hành động dỗ dành em Cải đưa ra vườn chơi cho mẹ và dì được ở bên nhau cho thấy sự trưởng thành trong tâm hồn cậu, một tâm hồn giàu yêu thương và thấu cảm.

Câu 2.

Trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tư lịch sử, khi cả dân tộc đang hướng về lễ kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mỗi người dân Việt Nam lại có dịp nhìn lại chặng đường đã qua và trân trọng những giá trị hôm nay. Thế nhưng, bên cạnh những câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, vẫn còn đó những hình ảnh ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng khiến chúng ta không khỏi băn khoăn. Điều này đặt ra một vấn đề cấp thiết: văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ hiện nay đang ở đâu và cần được định hình như thế nào?

Văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là thước đo nhân cách, là "tấm gương" phản chiếu lối sống, ý thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng. Nó thể hiện qua những hành vi, lời nói, thái độ của con người khi tham gia vào các không gian chung như đường phố, công viên, bến xe, hay đơn giản là nơi tổ chức các sự kiện lớn của đất nước. Đối với thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước, văn hóa ứng xử không chỉ là việc tuân thủ pháp luật mà còn là biểu hiện của sự hiểu biết, tôn trọng và tinh thần trách nhiệm với xã hội.

Trong thực tế, bên cạnh vô số tấm gương sáng của các bạn trẻ với những hành động đẹp, ý nghĩa, vẫn tồn tại những biểu hiện thiếu văn hóa nơi công cộng. Đó là tiếng cười nói ồn ào, mất trật tự tại các điểm diễn ra lễ hội, sự kiện trang nghiêm. Đó là thói quen xả rác bừa bãi sau mỗi buổi picnic, lễ hội đường phố. Đó là cách chen lấn, xô đẩy nhau khi tham gia giao thông hay xếp hàng. Hay thậm chí, trên mạng xã hội, một bộ phận giới trẻ có những phát ngôn thiếu kiềm chế, gây tranh cãi không lành mạnh về các vấn đề lịch sử, văn hóa. Tôi từng chứng kiến một nhóm bạn trẻ vô tư bật nhạc lớn, nhảy múa ngay trong khu vực tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, vô tình làm ảnh hưởng đến không gian linh thiêng vốn cần sự yên tĩnh để tưởng nhớ. Những hành vi tưởng chừng nhỏ nhặt ấy lại vô hình trung làm xấu đi hình ảnh của cả một thế hệ.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là sự thiếu hụt trong giáo dục gia đình và nhà trường về kỹ năng sống và ý thức cộng đồng. Nhiều bạn trẻ chưa được trang bị đầy đủ về cách ứng xử phù hợp trong các không gian chung. Thứ hai, sự phát triển của chủ nghĩa cá nhân khiến một số người chỉ biết đến quyền lợi của bản thân mà lãng quên trách nhiệm với tập thể. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội cũng tạo ra những chuẩn mực ứng xử ảo, khiến nhiều bạn trẻ "sống ảo" mà quên mất những giá trị thực ngoài đời.

Để xây dựng một thế hệ trẻ có văn hóa ứng xử văn minh, cần có sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình cần là nơi giáo dục những bài học đầu tiên về cách cư xử lịch sự, tôn trọng người khác. Nhà trường không chỉ truyền thụ kiến thức mà còn phải chú trọng rèn luyện kỹ năng sống, đạo đức công dân. Xã hội cần có những chế tài đủ mạnh và những chiến dịch tuyên truyền hiệu quả để nâng cao ý thức cộng đồng. Đặc biệt, bản thân mỗi bạn trẻ cần tự ý thức được rằng, mỗi hành vi nhỏ của mình đều góp phần tạo nên diện mạo của cả một thế hệ, của cả dân tộc.

Những ngày tháng Tư lịch sử này là dịp để mỗi chúng ta, nhất là thế hệ trẻ, nhìn lại và trăn trở nhiều hơn về trách nhiệm của mình. Văn hóa ứng xử nơi công cộng không phải là điều gì quá cao siêu, nó bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất: xếp hàng trật tự, nói năng lịch sự, giữ gìn vệ sinh chung... Chỉ khi mỗi bạn trẻ ý thức được điều đó, chúng ta mới xứng đáng với những hy sinh của thế hệ cha anh đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc, và cùng nhau xây dựng một đất nước Việt Nam văn minh, giàu đẹp.

Câu 1.

Trong đoạn trích "Thổn thức gió đồng", nhân vật "tôi" (Lâm) hiện lên với những diễn biến tâm trạng tinh tế và sâu lắng. Trước hết, Lâm là một cậu bé nhạy cảm, luột trăn trở trước những đổi thay của làng quê. Cậu vui mừng vì cuộc sống người dân bớt lam lũ nhưng lại bất an khi những giá trị truyền thống dần mai một, khi tiếng còi xe ầm ĩ thay cho lời hát ru. Tình cảm yêu thương, xót xa dành cho mẹ là mạch cảm xúc chủ đạo xuyên suốt tâm hồn cậu. Lâm thương đôi bàn tay gầy guộc của mẹ, thấu hiểu những nhọc nhằn mẹ gánh trên vai. Khi gặp lại dì Lam, tâm trạng cậu trải qua nhiều cung bậc: từ thảng thốt, ngỡ ngàng khi thấy dì trở về cùng đứa con gái nhỏ, đến niềm vui lặng lẽ khi thấy dì bình an. Đặc biệt, chứng kiến mẹ khóc – lần đầu tiên trong đời – cậu không khỏi bối rối, xúc động. Khoảnh khắc ấy, Lâm như lớn hơn, thấu hiểu sâu sắc hơn những mất mát và sự hàn gắn trong gia đình. Hành động dỗ dành em Cải đưa ra vườn chơi cho mẹ và dì được ở bên nhau cho thấy sự trưởng thành trong tâm hồn cậu, một tâm hồn giàu yêu thương và thấu cảm.

Câu 2.

Trong không khí hào hùng của những ngày tháng Tư lịch sử, khi cả dân tộc đang hướng về lễ kỉ niệm 50 năm ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, mỗi người dân Việt Nam lại có dịp nhìn lại chặng đường đã qua và trân trọng những giá trị hôm nay. Thế nhưng, bên cạnh những câu chuyện đẹp về lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, vẫn còn đó những hình ảnh ứng xử thiếu văn hóa nơi công cộng khiến chúng ta không khỏi băn khoăn. Điều này đặt ra một vấn đề cấp thiết: văn hóa ứng xử nơi công cộng của thế hệ trẻ hiện nay đang ở đâu và cần được định hình như thế nào?

Văn hóa ứng xử nơi công cộng chính là thước đo nhân cách, là "tấm gương" phản chiếu lối sống, ý thức và trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với cộng đồng. Nó thể hiện qua những hành vi, lời nói, thái độ của con người khi tham gia vào các không gian chung như đường phố, công viên, bến xe, hay đơn giản là nơi tổ chức các sự kiện lớn của đất nước. Đối với thế hệ trẻ - những chủ nhân tương lai của đất nước, văn hóa ứng xử không chỉ là việc tuân thủ pháp luật mà còn là biểu hiện của sự hiểu biết, tôn trọng và tinh thần trách nhiệm với xã hội.

Trong thực tế, bên cạnh vô số tấm gương sáng của các bạn trẻ với những hành động đẹp, ý nghĩa, vẫn tồn tại những biểu hiện thiếu văn hóa nơi công cộng. Đó là tiếng cười nói ồn ào, mất trật tự tại các điểm diễn ra lễ hội, sự kiện trang nghiêm. Đó là thói quen xả rác bừa bãi sau mỗi buổi picnic, lễ hội đường phố. Đó là cách chen lấn, xô đẩy nhau khi tham gia giao thông hay xếp hàng. Hay thậm chí, trên mạng xã hội, một bộ phận giới trẻ có những phát ngôn thiếu kiềm chế, gây tranh cãi không lành mạnh về các vấn đề lịch sử, văn hóa. Tôi từng chứng kiến một nhóm bạn trẻ vô tư bật nhạc lớn, nhảy múa ngay trong khu vực tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ, vô tình làm ảnh hưởng đến không gian linh thiêng vốn cần sự yên tĩnh để tưởng nhớ. Những hành vi tưởng chừng nhỏ nhặt ấy lại vô hình trung làm xấu đi hình ảnh của cả một thế hệ.

Nguyên nhân của thực trạng này đến từ nhiều phía. Trước hết là sự thiếu hụt trong giáo dục gia đình và nhà trường về kỹ năng sống và ý thức cộng đồng. Nhiều bạn trẻ chưa được trang bị đầy đủ về cách ứng xử phù hợp trong các không gian chung. Thứ hai, sự phát triển của chủ nghĩa cá nhân khiến một số người chỉ biết đến quyền lợi của bản thân mà lãng quên trách nhiệm với tập thể. Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh chóng của mạng xã hội cũng tạo ra những chuẩn mực ứng xử ảo, khiến nhiều bạn trẻ "sống ảo" mà quên mất những giá trị thực ngoài đời.

Để xây dựng một thế hệ trẻ có văn hóa ứng xử văn minh, cần có sự chung tay của cả gia đình, nhà trường và xã hội. Gia đình cần là nơi giáo dục những bài học đầu tiên về cách cư xử lịch sự, tôn trọng người khác. Nhà trường không chỉ truyền thụ kiến thức mà còn phải chú trọng rèn luyện kỹ năng sống, đạo đức công dân. Xã hội cần có những chế tài đủ mạnh và những chiến dịch tuyên truyền hiệu quả để nâng cao ý thức cộng đồng. Đặc biệt, bản thân mỗi bạn trẻ cần tự ý thức được rằng, mỗi hành vi nhỏ của mình đều góp phần tạo nên diện mạo của cả một thế hệ, của cả dân tộc.

Những ngày tháng Tư lịch sử này là dịp để mỗi chúng ta, nhất là thế hệ trẻ, nhìn lại và trăn trở nhiều hơn về trách nhiệm của mình. Văn hóa ứng xử nơi công cộng không phải là điều gì quá cao siêu, nó bắt đầu từ những việc làm nhỏ nhất: xếp hàng trật tự, nói năng lịch sự, giữ gìn vệ sinh chung... Chỉ khi mỗi bạn trẻ ý thức được điều đó, chúng ta mới xứng đáng với những hy sinh của thế hệ cha anh đã ngã xuống vì độc lập, tự do của Tổ quốc, và cùng nhau xây dựng một đất nước Việt Nam văn minh, giàu đẹp.