Vũ Phong
Giới thiệu về bản thân
Đây là một trong những câu hỏi sâu sắc nhất của triết học và khoa học: Làm thế nào mà vật chất vô tri lại có thể tạo ra ý thức? Hiện nay, chưa có câu trả lời được tất cả mọi người đồng thuận, nhưng có một số cách tiếp cận chính.
Quan điểm khoa học hiện nay
Các nguyên tử riêng lẻ không có suy nghĩ hay cảm xúc. Tương tự, một phân tử nước không "ướt" theo nghĩa thông thường; tính ướt chỉ xuất hiện khi vô số phân tử nước tương tác với nhau. Đây là một ví dụ về tính chất nổi sinh (emergent property): một hệ thống lớn có thể có những đặc tính mà từng thành phần riêng lẻ không có.
Nhiều nhà khoa học cho rằng ý thức cũng là một tính chất nổi sinh như vậy.
Ví dụ:
- Một nơron đơn lẻ chỉ truyền tín hiệu điện và hóa học.
- Bộ não con người có khoảng 86 tỷ nơron, mỗi nơron kết nối với hàng nghìn nơron khác.
- Từ mạng lưới khổng lồ này xuất hiện khả năng ghi nhớ, học hỏi, suy luận, tự nhận thức và cảm xúc.
Theo cách nhìn này, không phải nguyên tử biết suy nghĩ; chính cách chúng được tổ chức thành một hệ thống cực kỳ phức tạp mới tạo ra tư duy.
Cảm xúc từ đâu mà có?
Cảm xúc cũng được xem là kết quả của hoạt động não bộ. Chúng liên quan đến:
- Các tín hiệu thần kinh.
- Các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine, serotonin, norepinephrine...
- Hormone.
- Ký ức.
- Sự đánh giá của não về tình huống hiện tại.
Ví dụ, cảm giác sợ hãi không nằm trong một nguyên tử nào. Nó xuất hiện khi nhiều vùng não phối hợp xử lý thông tin, dự đoán nguy hiểm và điều khiển phản ứng của cơ thể.
Nhưng đây vẫn chưa phải lời giải hoàn chỉnh
Điều thú vị là khoa học hiểu khá rõ não hoạt động như thế nào, nhưng vẫn chưa giải thích được đầy đủ tại sao những hoạt động đó lại đi kèm với trải nghiệm chủ quan.
Ví dụ:
- Ta có thể đo được tín hiệu điện khi bạn nhìn màu đỏ.
- Ta biết vùng não nào hoạt động.
- Nhưng vì sao bạn lại có trải nghiệm "đỏ" thay vì chỉ xử lý thông tin như một chiếc máy tính?
Đây thường được gọi là "vấn đề khó của ý thức" trong triết học về tâm trí.
Một số giả thuyết lớn
Hiện nay có nhiều hướng tiếp cận:
- Chủ nghĩa duy vật (physicalism): Ý thức hoàn toàn là kết quả của hoạt động vật chất trong não. Đây là quan điểm phổ biến trong khoa học thần kinh.
- Thuyết nổi sinh (emergentism): Khi vật chất đạt đến mức độ tổ chức đủ phức tạp, ý thức xuất hiện như một tính chất mới.
- Thuyết toàn tâm (panpsychism): Ý thức hoặc một dạng "tiền ý thức" có thể là thuộc tính cơ bản của tự nhiên, tồn tại ở mức rất sơ khai trong mọi vật chất. Đây là một giả thuyết triết học gây nhiều tranh luận.
- Thuyết nhị nguyên (dualism): Tâm trí không hoàn toàn là vật chất mà có một khía cạnh khác. Quan điểm này có lịch sử lâu đời nhưng hiện chưa có bằng chứng thực nghiệm xác nhận.
Một phép so sánh
Một transistor không thể chạy hệ điều hành. Nhưng hàng tỷ transistor được sắp xếp theo một cấu trúc thích hợp có thể tạo thành một máy tính chạy phần mềm rất phức tạp.
Theo cách tương tự, một nguyên tử carbon không có cảm xúc hay ký ức. Nhưng hàng nghìn tỷ tỷ nguyên tử, được tổ chức thành tế bào, rồi nơron, rồi não bộ, có thể tạo nên một hệ thống có khả năng tự mô hình hóa chính mình, ghi nhớ, học hỏi và trải nghiệm thế giới.
Tuy nhiên, phép so sánh này chỉ giúp hình dung về độ phức tạp. Nó không trả lời dứt điểm câu hỏi: vì sao một hệ thống xử lý thông tin lại có trải nghiệm chủ quan.
Vì vậy, câu trả lời ngắn gọn là: chúng ta có những mô hình khoa học rất mạnh để giải thích cách tư duy và cảm xúc phát sinh từ hoạt động của não, nhưng chưa có lời giải được chấp nhận rộng rãi về lý do vì sao hoạt động vật chất lại đi kèm với trải nghiệm có ý thức. Đây vẫn là một trong những bí ẩn lớn nhất của khoa học và triết học hiện đại.
Bọ muỗm có thể cắn vì chúng có bộ phận miệng kiểu nhai với các hàm khỏe giúp chúng nghiền và ăn thức ăn. Khi cảm thấy bị đe dọa, bị bắt giữ hoặc bị chạm vào, chúng có thể dùng hàm để tự vệ, khiến con người cảm thấy đau.
Tuy nhiên, bọ muỗm (một số loài bọ cánh cứng có hình dáng giống muỗm) thường không chủ động tấn công con người. Vết cắn của chúng đa phần chỉ gây đau nhẹ, có thể kèm theo cảm giác rát hoặc một vết đỏ nhỏ do da bị tổn thương. Nếu bị cắn, có thể rửa sạch vùng da bằng xà phòng và nước, tránh gãi mạnh để hạn chế kích ứng.
Dưới đây là một đoạn văn khoảng 8–10 câu:
Bài thơ Đồng dao mùa xuân của Nguyễn Khoa Điềm gợi nhắc về sự hi sinh cao cả của những người đã ngã xuống để đất nước có được hòa bình hôm nay. Từ đó, em nhận thấy thế hệ trẻ có trách nhiệm to lớn trong việc giữ gìn và bảo vệ nền hòa bình quý giá ấy. Trước hết, mỗi người cần trân trọng lịch sử, biết ơn các thế hệ cha anh đã hi sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Bên cạnh đó, thanh niên cần không ngừng học tập, rèn luyện đạo đức và nâng cao tri thức để góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển. Thế hệ trẻ cũng cần sống đoàn kết, yêu thương, tôn trọng sự khác biệt và giải quyết mâu thuẫn bằng đối thoại thay vì bạo lực. Đồng thời, mỗi người cần có ý thức chấp hành pháp luật, bảo vệ chủ quyền và hình ảnh của đất nước bằng những hành động thiết thực. Trong thời đại hội nhập, thanh niên còn phải lan tỏa thông điệp yêu chuộng hòa bình và hợp tác với bạn bè quốc tế. Chỉ khi mỗi người trẻ sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng thì nền hòa bình mới được gìn giữ và phát huy bền vững. Đó cũng là cách thiết thực nhất để tri ân những người đã hi sinh vì tương lai của dân tộc.
ko sao
oh pro
hôm nọ bảo hay giờ lại bảo khó
ảo vậy
em báo lỗi đi
ad
bn số 1 nói đúng
Ta khai triển rồi rút gọn các biểu thức.
a)
Ta có:
\(A = - 2 \left(\right. x - 7 \left.\right) \left(\right. x + 3 \left.\right) + \left(\right. 5 x - 1 \left.\right) \left(\right. x + 4 \left.\right) - 3 x^{2} - 27 x\)
Khai triển:
\(\left(\right. x - 7 \left.\right) \left(\right. x + 3 \left.\right) = x^{2} - 4 x - 21\)
nên
\(- 2 \left(\right. x - 7 \left.\right) \left(\right. x + 3 \left.\right) = - 2 x^{2} + 8 x + 42.\)
Tiếp theo:
\(\left(\right. 5 x - 1 \left.\right) \left(\right. x + 4 \left.\right) = 5 x^{2} + 19 x - 4.\)
Thay vào biểu thức:
\begin{aligned} A&=(-2x^2+8x+42)+(5x^2+19x-4)-3x^2-27x\\ &=(-2+5-3)x^2+(8+19-27)x+(42-4)\\ &=0x^2+0x+38\\ &=38. \end{aligned}
Vậy:
\(\backslash\text{b} o x e d A = 38\)
nên \(A\) không phụ thuộc vào biến \(x\).
b)
Ta có:
\(B = \left(\right. x^{2} + x + 1 \left.\right) \left(\right. 2 x^{2} - x + 3 \left.\right) - \left(\right. 2 x^{4} + x^{3} + 4 x^{2} - x - 2 \left.\right) - \left(\right. 3 x - 5 \left.\right) - 3.\)
Khai triển tích:
\begin{aligned} (x^2+x+1)(2x^2-x+3) &=2x^4+x^3+4x^2+2x+3. \end{aligned}
Do đó
\begin{aligned} B&=(2x^4+x^3+4x^2+2x+3)\\ &\quad-(2x^4+x^3+4x^2-x-2)-3x+5-3. \end{aligned}
Rút gọn:
\begin{aligned} B&=2x^4+x^3+4x^2+2x+3\\ &\quad-2x^4-x^3-4x^2+x+2-3x+5-3\\ &=(2x+ x-3x)+(3+2+5-3)\\ &=0+7\\ &=7. \end{aligned
Vậy:
\(\backslash\text{b} o x e d B = 7\)
nên \(B\) không phụ thuộc vào biến \(x\).
Kết quả:
- a) \(\backslash\text{b} o x e d A = 38\)
- b) \(\backslash\text{b} o x e d B = 7\)