Câu 1: Phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích là tự sự (kể chuyện). Câu 2: Tình huống truyện của đoạn trích là việc thằng Bào, một đứa ở đợ mười hai tuổi, bị bà chủ nhà sai tìm cách bắt con chim vàng quý hiếm cho cậu chủ Quyên. Trong quá trình cố gắng bắt chim, Bào đã gặp phải sự khó khăn, áp lực và cuối cùng là tai nạn đau đớn. Câu 3: Đoạn trích được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện đứng ngoài các nhân vật, gọi nhân vật bằng tên riêng). Tác dụng của ngôi kể thứ ba: * Tạo sự khách quan: Người kể chuyện không trực tiếp tham gia vào câu chuyện, giúp người đọc có cái nhìn bao quát và đánh giá sự việc, nhân vật một cách khách quan hơn. * Thuận lợi trong việc miêu tả: Người kể chuyện có thể dễ dàng miêu tả hành động, lời nói, suy nghĩ, cảm xúc của nhiều nhân vật khác nhau, đồng thời miêu tả cả không gian, thời gian diễn ra câu chuyện. * Dẫn dắt câu chuyện linh hoạt: Người kể chuyện có thể di chuyển tự do trong không gian và thời gian, kể những gì cần thiết để làm nổi bật diễn biến câu chuyện và tâm trạng nhân vật. Câu 4: Chi tiết "Mắt Bào chập chờn thấy bàn tay mẹ thằng Quyên thò xuống. Tay Bào với tới, với mãi, với mãi nhưng cũng chẳng với được ai" mang ý nghĩa sâu sắc: * Sự tuyệt vọng và cô đơn tột cùng của Bào: Trong cơn hấp hối, Bào cố gắng tìm kiếm một sự giúp đỡ, một điểm tựa từ người lớn, cụ thể là mẹ của thằng Quyên. Hành động "với tới, với mãi" thể hiện khát khao được cứu vớt, được quan tâm. Tuy nhiên, bàn tay ấy lại không dành cho Bào. * Sự thờ ơ, vô cảm đến tàn nhẫn của mẹ thằng Quyên: Thay vì cứu giúp đứa ở đang gặp nạn vì làm theo yêu cầu của mình, bà ta lại chỉ quan tâm đến con chim vàng đã chết. Bàn tay thò xuống chỉ để nhặt xác con chim, hoàn toàn phớt lờ sự đau đớn và nguy kịch của Bào. Điều này cho thấy sự ích kỷ, lạnh lùng và coi thường mạng sống của người khác. * Sự đối lập sâu sắc giữa thân phận người ở và con cái nhà chủ: Chi tiết này khắc họa rõ nét sự bất bình đẳng trong xã hội. Mạng sống của một đứa ở như Bào không được coi trọng bằng một con chim, tài sản của nhà chủ. * Gợi lên sự xót xa, thương cảm cho số phận của Bào: Hình ảnh bàn tay với không tới càng làm tăng thêm sự đáng thương cho Bào, một đứa trẻ phải chịu đựng sự bất công và cuối cùng là cái chết oan nghiệt. Câu 5: Nhân vật cậu bé Bào trong đoạn trích hiện lên là một đứa trẻ hiền lành, nhẫn nhịn, giàu lòng tự trọng nhưng đồng thời cũng mang trong mình sự sợ hãi và bất lực. * Hiền lành, nhẫn nhịn: Dù bị bà chủ đánh đập, xỉa xói tàn nhẫn, Bào vẫn cố gắng tìm cách bắt chim cho cậu chủ. Điều này cho thấy sự nhẫn nhịn và ý thức về phận làm tôi của em. * Giàu lòng tự trọng: Khi bị nghi ngờ ăn cắp chuối, Bào đã vội vàng giải thích rõ ràng. * Sợ hãi: Sau những lần bị đánh đập, Bào trở nên sợ hãi, thể hiện qua chi tiết "chống rồi Bào lại sợ", "Bào run quá, chân cứ thấy nhột". * Bất lực: Dù đã cố gắng hết sức, Bào vẫn không thể thoát khỏi sự sai khiến và cuối cùng phải chịu một kết cục bi thảm. Hành động "với tới, với mãi nhưng cũng chẳng với được ai" thể hiện sự bất lực tột cùng của em trước số phận. Qua nhân vật Bào, tác giả Nguyễn Quang Sáng gửi gắm sự thương cảm sâu sắc đối với số phận những người nghèo khổ, đặc biệt là trẻ em phải chịu cảnh áp bức, bóc lột trong xã hội cũ. Đồng thời, tác giả cũng thể hiện thái độ phê phán mạnh mẽ sự độc ác, vô nhân tính của tầng lớp thống trị, những người chỉ biết đến lợi ích của bản thân mà chà đạp lên quyền sống của người khác. Câu chuyện là một lời tố cáo đanh thép đối với sự bất công và tàn nhẫn trong xã hội.