câu 1 :

Đoạn trích “Chèo đi rán thứ sáu/ … / Đừng cho tôi bỏ thân chốn này, biển hỡi!” gợi lên một không gian biển cả rộng lớn, nơi con người hiện diện trong tư thế đối diện và đối thoại với thiên nhiên. Hình ảnh “chèo đi” trước hết cho thấy hành động lao động bền bỉ, nhịp nhàng của con người trên biển, đồng thời cũng biểu trưng cho hành trình sống đầy nhọc nhằn nhưng không ngừng tiến về phía trước. Biển không chỉ là không gian sinh tồn mà còn trở thành đối tượng tri âm, tri kỉ, được gọi bằng tiếng “biển hỡi!” thân thương, tha thiết.

Câu thơ kết “Đừng cho tôi bỏ thân chốn này” bộc lộ rõ cảm xúc gắn bó sâu nặng của cái tôi trữ tình với biển cả. Đó không đơn thuần là lời van nài, mà là khát vọng được hiến dâng, được hòa mình trọn vẹn vào nơi đã nuôi dưỡng đời sống và tâm hồn con người. Qua đó, đoạn trích làm nổi bật vẻ đẹp của con người lao động: yêu nghề, yêu không gian sống của mình, sẵn sàng chấp nhận gian khó để được sống có ý nghĩa. Giọng điệu chân thành, hình ảnh giàu sức gợi đã tạo nên chiều sâu cảm xúc, thể hiện mối quan hệ hài hòa, bền chặt giữa con người và biển cả.

câu 2 :

Trong hành trình dài rộng của cuộc sống, con người có thể đi qua nhiều miền đất, gặp gỡ vô vàn mối quan hệ, nhưng tình thân vẫn luôn là giá trị bền vững và thiêng liêng nhất. Đó là sợi dây vô hình gắn kết những con người cùng chung huyết thống, là điểm tựa tinh thần vững chắc giúp mỗi cá nhân vượt qua thăng trầm của số phận. Dù xã hội có đổi thay, nhịp sống có trở nên gấp gáp, tình thân vẫn giữ nguyên vai trò quan trọng, nuôi dưỡng tâm hồn và nhân cách con người.

Trước hết, tình thân là cội nguồn của yêu thương và sự hình thành nhân cách. Gia đình là môi trường đầu tiên con người được sống, được học cách yêu thương, sẻ chia và tôn trọng. Trong vòng tay của cha mẹ, ông bà, mỗi đứa trẻ lớn lên không chỉ bằng cơm áo mà còn bằng những bài học đạo đức giản dị mà sâu sắc. Sự quan tâm, hi sinh thầm lặng của người thân giúp con người hiểu thế nào là trách nhiệm, lòng biết ơn và tình yêu vô điều kiện. Chính từ đó, nhân cách được bồi đắp, trở thành nền tảng để con người bước ra xã hội với thái độ sống nhân ái và tích cực.

Không chỉ vậy, tình thân còn là chỗ dựa tinh thần vững vàng trước những thử thách của cuộc đời. Khi đối diện với thất bại, tổn thương hay mất mát, con người có thể đánh mất niềm tin vào bản thân và thế giới xung quanh, nhưng gia đình vẫn luôn là nơi sẵn sàng mở rộng vòng tay đón ta trở về. Một lời động viên của mẹ, một ánh nhìn cảm thông của cha hay sự sẻ chia của anh chị em cũng đủ để xoa dịu nỗi đau, tiếp thêm sức mạnh để con người đứng dậy sau vấp ngã. Trong những khoảnh khắc ấy, tình thân không ồn ào, phô trương mà lặng lẽ, bền bỉ như mạch nguồn nuôi sống tâm hồn.

Bên cạnh đó, tình thân còn góp phần định hướng lối sống và giữ gìn những giá trị truyền thống tốt đẹp. Gia đình là nơi lưu giữ phong tục, nếp sống, đạo lí của mỗi dân tộc. Qua những bữa cơm sum họp, những câu chuyện của người lớn, con người học được cách kính trên nhường dưới, biết trân trọng quá khứ và gìn giữ bản sắc văn hóa. Tình thân vì thế không chỉ có ý nghĩa cá nhân mà còn mang giá trị xã hội sâu sắc, góp phần tạo nên sự gắn kết cộng đồng và nền tảng đạo đức chung.

Tuy nhiên, trong đời sống hiện đại, không ít người vì mải mê với công việc, danh vọng hay thế giới ảo mà vô tình xem nhẹ tình thân. Sự thờ ơ, thiếu quan tâm có thể khiến những mối quan hệ ruột thịt trở nên xa cách, lạnh nhạt. Điều đó nhắc nhở mỗi người cần biết trân trọng những khoảnh khắc bên gia đình, bởi khi mất đi rồi, ta khó có thể tìm lại trọn vẹn.

Tóm lại, tình thân là giá trị cốt lõi làm nên ý nghĩa của cuộc sống con người. Đó là điểm tựa tinh thần, là nơi khởi nguồn yêu thương và là chiếc la bàn định hướng nhân cách. Biết trân trọng, gìn giữ và vun đắp tình thân không chỉ giúp mỗi cá nhân sống hạnh phúc hơn mà còn góp phần xây dựng một xã hội nhân văn, bền vững.

Câu 1 : Người kể trong văn bản: Sa dạ sa dồng.

Câu 2 : Hình ảnh "biển" hiện ra trong văn bản có đặc điểm: Dữ dội, hung hiểm, đầy sóng gió, là nơi các sa dạ sa dồng phải chèo thuyền phục dịch các quan slay ở cõi âm.

Câu 3 : Chủ đề: Cuộc sống bất công, oan trái và thân phận bất hạnh của những người dân lao động, bé mọn, khốn khổ.

Câu 4 :

- HS chỉ ra đặc điểm của các rán nước:

+ Rán nước thứ sáu: Thấy nước vằn mông mốc.

+ Rán nước thứ bảy:

Nơi đây có ngọ lồm bủa giăng.

+ Rán nước thứ tám:

Nước thét gào kéo xuống Long Vương.

+ Rán nước thứ chín:

Khắp mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Rán nước thứ mười:

Thuyền lướt theo nước trời băng băng.

+ Rán nước thứ mười một:

Sóng đuổi sóng xô đi.

+ Rán nước thứ mười hai: - A! Bờ biển kia rồi.

- HS rút ra ý nghĩa biểu tượng của các rán nước: Các rán nước biểu tượng cho những oan khiên, khổ đau, áp bức chồng chất mà bọn quan lại thống trị và cái ác giáng xuống đầu những người lao động, khốn khổ, thấp cổ bé họng.

Câu 5 :

- HS chỉ ra những âm thanh xuất hiện trong đoạn thơ:

+ Âm thanh của mặt biển nước sôi gầm réo.

+ Âm thanh tiếng kêu cứu lo sợ, tuyệt vọng,... của những sa dạ sa dồng.

- HS nêu ấn tượng của bản thân về những âm thanh đó. Ví dụ: Những âm thanh đó gợi ra sự hung dữ khủng khiếp của biển nước sôi gầm réo sẵn sàng nhấn chìm, nuốt chửng,... con người và sự mỏng manh, bé nhỏ của chiếc thuyền gắn liền thân phận tội nghiệp của những người phu chèo thuyền.