Câu 1

Đoạn trích trong truyện thơ Vượt biển đã khắc họa sinh động hành trình vượt qua những rán nước đầy hiểm nguy của nhân vật trữ tình. Qua các hình ảnh như “nước cuộn thác”, “nước ác kéo ầm ầm”, “nước xoáy dữ ào ào”, thiên nhiên hiện lên dữ dội, hung hãn, luôn đe dọa đến tính mạng con người. Những yếu tố kỳ ảo như quỷ dữ, ngọ lồm, Long Vương càng làm tăng cảm giác rùng rợn, ám ảnh của cõi âm. Trước sức mạnh khủng khiếp ấy, con người hiện lên vô cùng nhỏ bé, yếu ớt, chỉ biết van xin, cầu khẩn: “Biển ơi, đừng giết tôi”. Lời cầu cứu ấy không chỉ thể hiện nỗi sợ hãi tột cùng mà còn bộc lộ khát vọng được sống mãnh liệt của con người dù đã ở ranh giới sinh – tử. Qua đoạn trích, tác giả dân gian bày tỏ niềm xót thương sâu sắc cho những kiếp người bất hạnh, đồng thời phản ánh quan niệm dân gian về số phận đầy thử thách của con người.

Câu 2

Trong cuộc đời mỗi con người, có những giá trị bền vững và thiêng liêng không gì có thể thay thế, trong đó tình thân luôn giữ vị trí đặc biệt. Tình thân là sợi dây gắn kết giữa những người cùng huyết thống, là nguồn yêu thương vô điều kiện nâng đỡ con người trong suốt hành trình sống. Trước hết, tình thân mang lại cho con người điểm tựa tinh thần vững chắc. Gia đình là nơi ta được yêu thương, chở che từ những bước đi đầu tiên của cuộc đời. Khi vấp ngã, thất bại hay đau khổ, chính tình thân giúp con người có thêm nghị lực để đứng dậy. Một lời động viên của cha mẹ, một cái ôm của anh chị em đôi khi có sức mạnh hơn mọi lời an ủi khác. Không chỉ vậy, tình thân còn góp phần hình thành nhân cách con người. Trong môi trường gia đình, mỗi người học được cách yêu thương, sẻ chia, bao dung và trách nhiệm. Một gia đình tràn đầy tình thân sẽ nuôi dưỡng những con người biết sống vì người khác, biết trân trọng các mối quan hệ trong xã hội. Ngược lại, sự lạnh nhạt, ích kỉ trong tình thân có thể dẫn đến những bi kịch đau lòng, như trong truyện thơ Vượt biển, chỉ vì ghen tuông và vô cảm mà người anh đã đẩy em mình vào cái chết oan uổng. Bên cạnh đó, tình thân còn là nguồn sức mạnh giúp con người vượt qua nghịch cảnh. Trong những lúc khó khăn nhất của cuộc đời – bệnh tật, mất mát, biến cố – gia đình luôn là nơi sẵn sàng hy sinh, che chở và đồng hành. Chính tình thân giúp con người tin tưởng hơn vào cuộc sống và không gục ngã trước số phận. Tuy nhiên, trong xã hội hiện đại, không ít người vì mải mê chạy theo vật chất mà vô tình xem nhẹ tình thân, để khoảng cách giữa các thành viên ngày càng xa. Điều đó đòi hỏi mỗi chúng ta phải biết trân trọng, giữ gìn và vun đắp tình thân bằng sự quan tâm chân thành, bằng những hành động yêu thương giản dị hằng ngày. Tóm lại, tình thân là giá trị thiêng liêng, là cội nguồn của hạnh phúc và sức mạnh tinh thần của con người. Biết yêu thương gia đình chính là cách để mỗi người sống nhân ái hơn, vững vàng hơn giữa dòng đời nhiều biến động.

Câu 1:Xác định người kể trong văn bản

Người kể trong văn bản là nhân vật “tôi” – linh hồn người em trai chết oan, bị bắt làm phu chèo thuyền vượt biển ở cõi âm. Người kể vừa là người trong cuộc, vừa trực tiếp trải qua hành trình mười hai rán nước đầy hiểm nguy.

Câu 2:

Hình ảnh biển hiện lên: Hung dữ, dữ dội, đáng sợ: nước cuộn thác, nước xoáy, nước gầm réo, nước dựng đứng chấm trời. Đầy hiểm nguy, chết chóc, gắn với quỷ dữ, Long Vương, cõi âm. → Biển không chỉ là không gian tự nhiên mà còn là không gian thử thách khắc nghiệt của số phận con người.

Câu 3:

Văn bản thể hiện nỗi đau khổ, bi kịch và hành trình vượt qua hiểm nguy của con người trong cõi âm, qua đó: Phản ánh số phận bất hạnh của người lao động nghèo. Bày tỏ niềm xót thương cho kiếp người bị oan khuất, đồng thời thể hiện khát vọng được sống, được bình an.

Câu 4:

Các rán nước là biểu tượng cho những thử thách, tai ương, khổ ải khắc nghiệt mà con người phải trải qua trong cuộc đời, đặc biệt là: Sự trừng phạt ở cõi âm theo quan niệm dân gian. Những nỗi đau, bất công mà con người thấp cổ bé họng phải gánh chịu.

Câu 5:

Âm thanh được thể hiện: “gầm réo” “nước sôi” tiếng gọi van xin: “Biển ơi”, “Nước hỡi” Cảm xúc gợi ra: Cảm giác sợ hãi, căng thẳng, tuyệt vọng trước thiên nhiên dữ dội. Đồng thời gợi nỗi thương xót sâu sắc cho thân phận con người nhỏ bé, yếu ớt trước sóng gió và số phận nghiệt ngã.