Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn khoảng 200 chữ phân tích nhân vật Hữu Chi

Nhân vật Hữu Chi trong Chuyện Lý Tưởng Quân là hình ảnh tiêu biểu cho kẻ tham lam, vô đạo đức và tàn ác. Hắn vốn là người có địa vị nhưng lại không biết sống đúng đạo làm người. Vì lòng tham vô độ, Hữu Chi không chỉ chiếm đoạt tài sản của dân, mà còn làm điều trái với luân thường, đạo lý, khiến bao người phải chịu khổ. Nguyễn Dữ đã khắc họa nhân vật này bằng ngòi bút châm biếm sâu sắc, nhằm phơi bày bộ mặt thật của kẻ quyền thế, ham danh lợi, bất nhân và bất nghĩa. Cuối cùng, Hữu Chi bị trừng phạt nơi âm ty, phải chịu sự đau đớn cả về thể xác lẫn linh hồn. Hình ảnh đó thể hiện rõ quan niệm “thiện giả thiện báo, ác giả ác báo”, nhắc nhở con người cần sống lương thiện, biết điểm dừng trong tham vọng để không phải gánh chịu hậu quả như Lý Hữu Chi.

Câu 2 (4,0 điểm): Bài nghị luận về tác hại của lòng tham trong đời sống

Lòng tham là một trong những thói xấu nguy hiểm nhất của con người, nó khiến người ta đánh mất lương tri và gây ra nhiều hậu quả đau lòng. Trong Chuyện Lý Tưởng Quân, Lý Hữu Chi vì tham lam vô độ mà phải chịu sự trừng phạt khủng khiếp. Câu chuyện ấy là lời cảnh tỉnh cho tất cả chúng ta về tác hại của lòng tham trong cuộc sống.

Khi lòng tham chi phối con người, họ dễ bất chấp đúng sai, chỉ nghĩ đến lợi ích của bản thân. Người tham lam vật chất thì ra sức vơ vét, sẵn sàng lừa dối, chiếm đoạt của người khác. Học sinh tham điểm thì gian lận trong thi cử, khiến bản thân dần mất đi ý thức rèn luyện và trung thực. Lòng tham còn khiến xã hội trở nên mất công bằng, làm con người nghi ngờ, xa cách nhau hơn. Không ít người vì tham vọng mà đánh đổi cả đạo đức, tình cảm và danh dự của mình.

Để hạn chế thói xấu ấy, mỗi người cần biết sống giản dị, biết đủ, và giữ lòng trung thực. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng phải giáo dục đạo đức, nêu gương người tốt, việc tốt, giúp con người nhận ra giá trị thật của sự lương thiện. Khi biết kiềm chế lòng tham, con người sẽ sống thanh thản, hạnh phúc và góp phần xây dựng xã hội tốt đẹp hơn.

Câu 1. Văn bản trên thuộc thể loại nào?

👉 Trả lời:

Văn bản thuộc thể loại truyện truyền kỳ (truyện dân gian có yếu tố kỳ ảo, phản ánh hiện thực và gửi gắm bài học đạo đức).

Câu 2. Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.

👉 Trả lời:

Văn bản được kể theo ngôi thứ ba (người kể chuyện giấu mình, kể về các nhân vật “Lý Hữu Chi”, “Thúc Khoản”, “Nguyễn Quỳ”…).

Câu 3. Theo em, nhân vật chính trong văn bản trên là ai? Nhân vật ấy được mô tả với những nét tính cách nào?

👉 Trả lời:

Nhân vật chính là Lý Hữu Chi (Lý Tưởng Quân).

Ông được mô tả là người tham lam, tàn bạo, vô đạo đức, coi thường người khác, ham tiền tài và sắc đẹp, làm nhiều điều ác nên phải chịu quả báo thảm khốc.

Câu 4. Chỉ ra một chi tiết hoang đường, kì ảo trong truyện và nêu tác dụng của chi tiết ấy.

👉 Trả lời:

Chi tiết hoang đường: Thúc Khoản được dẫn xuống Minh Ti (âm phủ) chứng kiến cảnh xét tội của các linh hồn.

Tác dụng: Tạo yếu tố kỳ ảo đặc trưng cho truyện truyền kỳ, thể hiện quan niệm “thiện ác hữu báo”, khẳng định luật nhân quả và công lý của đạo trời.

Câu 5. Phát biểu ý nghĩa của văn bản trên và rút ra bài học cho bản thân (5–7 dòng).

👉 Trả lời:

Văn bản thể hiện quan niệm nhân quả ở đời: người làm điều thiện sẽ được hưởng phúc, kẻ làm điều ác sớm muộn cũng bị trừng phạt.

Tác phẩm phê phán thói tham lam, tàn bạo và vô nhân nghĩa, đồng thời đề cao lòng nhân hậu, hướng thiện.

Bản thân em hiểu rằng phải sống trung thực, biết yêu thương và làm việc tốt, tránh xa sự ích kỷ và cái ác.

Bài 2 – Câu 1 (viết đoạn văn 200 chữ phân tích nhân vật bà má)

Nhân vật bà má trong bài thơ “Bà má Hậu Giang” là hình ảnh tiêu biểu cho người mẹ Nam Bộ anh hùng, gan góc trong kháng chiến chống Pháp. Dù tuổi đã cao, thân hình gầy yếu nhưng bà vẫn thể hiện ý chí quật cường, lòng trung thành son sắt với cách mạng. Trước sự đe dọa tàn bạo của giặc, bà vẫn không khuất phục, quyết không khai nơi ở của các chiến sĩ. Bà chấp nhận hi sinh, coi cái chết nhẹ tựa lông hồng để bảo vệ con, bảo vệ Tổ quốc. Hình ảnh bà má hiện lên giản dị mà vĩ đại, là biểu tượng cho sức mạnh tinh thần của nhân dân miền Nam trong kháng chiến. Qua đó, Tố Hữu đã ca ngợi vẻ đẹp của lòng yêu nước, lòng mẹ bao la và ý chí quật cường của người phụ nữ Việt Nam.

Bài 2 – Câu 2 (bài nghị luận 400 chữ về trách nhiệm thế hệ trẻ hôm nay)

Bà má Hậu Giang là hình ảnh cao đẹp của người mẹ Việt Nam yêu nước, kiên trung, sẵn sàng hi sinh vì Tổ quốc. Từ tấm gương ấy, ta nhận ra những mất mát, đau thương mà chiến tranh mang lại: biết bao người con, người mẹ đã hi sinh, bao mái nhà tan nát vì bom đạn. Nhờ những con người như bà má mà đất nước ta có được độc lập, tự do hôm nay. Chính vì thế, thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân trọng giá trị của hòa bình, tự hào về truyền thống dân tộc và có trách nhiệm tiếp bước cha anh. Trách nhiệm ấy thể hiện ở việc chăm chỉ học tập, rèn luyện đạo đức, sống nhân ái, tuân thủ pháp luật, sẵn sàng cống hiến khi Tổ quốc cần. Mỗi hành động nhỏ như giữ gìn môi trường, giúp đỡ cộng đồng hay tôn trọng lịch sử đều góp phần thể hiện lòng yêu nước. Chúng ta – những người trẻ – cần biến lòng biết ơn thành hành động cụ thể, sống có lý tưởng và khát vọng xây dựng Việt Nam ngày càng giàu đẹp, hùng cường.

→ Đó chính là cách thiết thực nhất để giữ gìn và tiếp nối tinh thần yêu nước bất khuất của bà má Hậu Giang và các thế hệ cha ông.

1.

Văn bản trên được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.

Sự việc xảy ra trong văn bản là: Tên giặc đến nhà tra khảo, bắt bà má khai nơi ở của các chiến sĩ cách mạng. Bà má kiên cường không khai, bị giặc tra tấn dã man và hy sinh anh dũng.

Câu 3.

Những hành động thể hiện sự độc ác của tên giặc:

– Dậm giày, tuốt gươm, dí dao, tra khảo, đe dọa chém đầu bà má.

→ Nhân vật này là hiện thân của tội ác, sự tàn bạo, dã man của kẻ xâm lược, đáng căm phẫn và lên án.

Câu 4.

Hai dòng thơ:

“Con tao, gan dạ anh hùng

Như rừng đước mạnh, như rừng chàm thơm!”

→ Biện pháp tu từ: So sánh.

Tác dụng: Làm nổi bật niềm tự hào của bà má về người con anh hùng; thể hiện sức sống mạnh mẽ, kiên cường, bền bỉ của con người miền Nam trong kháng chiến.

Câu 5.

Từ hình tượng bà má trong văn bản, em thấy được tình yêu nước sâu nặng, lòng dũng cảm và tinh thần bất khuất của nhân dân ta trong cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc.

→ Qua đó, em càng thêm biết ơn thế hệ cha ông, tự nhủ phải sống xứng đáng, ra sức học tập và góp phần xây dựng, bảo vệ đất nước.

Câu 1 (2,0 điểm): Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật người chinh phụ trong văn bản trên.

Người chinh phụ trong đoạn trích Chinh phụ ngâm hiện lên là hình ảnh người vợ trẻ cô đơn, buồn tủi và đầy thương nhớ khi chồng ra trận. Nàng sống trong không gian lặng lẽ, chỉ còn “đèn” và “rèm” làm bạn. Mỗi tiếng động, mỗi cơn gió, mỗi ánh trăng đều gợi lên trong lòng nàng nỗi nhớ mong khắc khoải. Tình cảm của nàng dành cho chồng rất sâu nặng, thủy chung và son sắt. Nỗi cô đơn của người chinh phụ cũng là nỗi cô đơn của bao người vợ thời chiến, khi chiến tranh chia cắt tình duyên, để lại những tháng ngày chờ đợi mỏi mòn. Qua hình tượng người chinh phụ, tác giả bày tỏ niềm cảm thông sâu sắc với thân phận người phụ nữ, đồng thời lên án chiến tranh phi nghĩa đã cướp đi hạnh phúc của con người.

Câu 2 (4,0 điểm): Bài nghị luận (400–600 chữ)

Đề: Từ hình ảnh người chinh phụ trong Chinh phụ ngâm, hãy bàn về những mất mát, đau thương do chiến tranh gây ra và nêu suy nghĩ của em về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay trong việc trân trọng và giữ gìn cuộc sống hòa bình.

Chiến tranh luôn để lại những vết thương sâu sắc cho nhân loại, không chỉ bằng bom đạn mà còn qua những mất mát tinh thần không gì bù đắp nổi. Trong Chinh phụ ngâm, hình ảnh người chinh phụ cô đơn ngóng trông chồng là minh chứng rõ nét cho nỗi đau chiến tranh: chia ly, chờ đợi, cô độc và hi sinh thầm lặng. Chiến tranh không chỉ cướp đi sinh mạng mà còn chia cắt tình yêu, gia đình, để lại trong lòng người ở lại những khoảng trống mênh mông. Nỗi đau của người chinh phụ là tiếng kêu thương cho những người phụ nữ, những người mẹ, người vợ nơi hậu phương.

Ngày nay, đất nước ta đang sống trong hòa bình, nhưng để có được điều đó, biết bao thế hệ cha anh đã phải hi sinh xương máu. Bởi vậy, thế hệ trẻ hôm nay cần hiểu rằng hòa bình là vô giá. Chúng ta phải biết trân trọng, biết ơn và sống xứng đáng với những gì mà quá khứ đã đánh đổi. Mỗi người cần sống có lý tưởng, yêu nước, học tập tốt, rèn luyện bản thân và góp phần xây dựng đất nước ngày càng giàu mạnh, văn minh — đó chính là cách giữ gìn hòa bình thiết thực nhất.

Chiến tranh là đau thương, hòa bình là hạnh phúc. Hình ảnh người chinh phụ mãi nhắc nhở mỗi chúng ta hãy trân trọng cuộc sống hiện tại và nỗ lực gìn giữ để những giọt nước mắt chia ly không bao giờ còn rơi trên quê hương mình.

Em có muốn mình rút gọn lại đoạn nghị luận (xuống còn khoảng 350 chữ để vừa đủ viết tay) không?

Câu 1.

Thể thơ của văn bản: Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.

Câu 2.

Dòng thơ cho thấy sự mong mỏi, ngóng trông tin chồng của người chinh phụ:

“Ngoài rèm thước chẳng mách tin,

Trong rèm dường đã có đèn biết chăng.”

→ Thể hiện nỗi nhớ thương, mong tin chồng đến da diết.

Câu 3.

Nghĩ về người chồng đang chiến đấu nơi xa, người chinh phụ chỉ biết trông ngóng, thẫn thờ, gửi gắm nỗi nhớ qua thư, qua đèn, qua rèm, bộc lộ nỗi cô đơn sâu sắc.

→ Hành động ấy thể hiện tấm lòng thuỷ chung, tình yêu son sắt và nỗi nhớ thương khắc khoải.

Câu 4.

Biện pháp tu từ ấn tượng: Nhân hoá – “Đèn có biết dường bằng chẳng biết”

→ Làm cho cảnh vật như có hồn, giúp diễn tả sâu sắc nỗi cô đơn, khát khao được sẻ chia của người chinh phụ.

Câu 5.

Người chinh phụ thể hiện nỗi cô đơn, nhớ nhung, mong ngóng chồng, tâm trạng buồn tủi, trống vắng.

→ Qua đó ta càng quý trọng giá trị của hoà bình, nơi người thân được sum họp, không còn cảnh chia ly vì chiến tranh.

Bài làm

Đoạn trích trên thuộc tác phẩm Chinh phụ ngâm, nguyên tác chữ Hán của Đặng Trần Côn, được Đoàn Thị Điểm dịch ra chữ Nôm. Tác phẩm là tiếng lòng của người chinh phụ có chồng ra trận, thể hiện nỗi cô đơn, nhớ nhung, khát khao hạnh phúc và sự cảm thông sâu sắc với thân phận người phụ nữ trong thời chiến.

Mở đầu đoạn trích, hình ảnh người chinh phụ hiện lên thật cô đơn giữa không gian quạnh vắng:

“Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đôi phen.”

Từng bước đi, từng cử chỉ đều chất chứa nỗi nhớ thương, mong ngóng. Không gian hiên vắng, rèm thưa như bao trùm tâm trạng buồn bã, trống trải của người vợ trẻ.

Nỗi nhớ ấy mỗi lúc một sâu hơn, khi thời gian trôi chậm chạp, khi cảnh vật quanh mình đều gợi buồn: tiếng gà eo óc gáy, hoa đèn lẻ bóng, cây hoè rủ bóng. Mỗi chi tiết đều là một âm thanh, một hình ảnh đồng điệu với tâm trạng cô quạnh. Người chinh phụ chỉ biết gửi nỗi nhớ vào cảnh vật, mà chẳng có ai để sẻ chia:

“Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.”

Đến giữa đoạn, nỗi nhớ thương được đẩy lên thành nỗi sầu triền miên, dài vô tận:

“Khắc giờ đằng đẵng như niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

Hai phép so sánh đặc sắc đã diễn tả thời gian như ngừng trôi, nỗi sầu kéo dài vô tận, khiến người đọc cảm nhận được nỗi cô đơn đến xót xa.

Cuối đoạn, tâm trạng ấy đạt đến đỉnh điểm của đau khổ và tuyệt vọng:

“Sắt cầm gượng gảy ngón đàn,

Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng.”

Âm thanh tiếng đàn đứt phím là hình ảnh ẩn dụ cho tình duyên tan vỡ, hạnh phúc phai tàn. Nỗi buồn của người chinh phụ giờ không chỉ là nhớ thương, mà là sự cô độc tột cùng khi tình yêu và niềm tin đều không còn.

Về nghệ thuật, đoạn thơ sử dụng thể song thất lục bát mềm mại, nhịp điệu chậm rãi, phù hợp với tâm trạng buồn thương. Hình ảnh thơ tinh tế, giàu sức gợi; giọng điệu ngâm nga tha thiết, kết hợp nhiều biện pháp tu từ như so sánh, nhân hóa, ẩn dụ làm nổi bật cảm xúc.

Đoạn trích đã khắc họa sâu sắc nỗi cô đơn, nhớ thương và lòng thủy chung son sắt của người chinh phụ. Qua đó, tác phẩm thể hiện tiếng nói cảm thương, trân trọng của tác giả với người phụ nữ trong xã hội phong kiến, đồng thời bộc lộ giá trị nhân đạo sâu sắc của Chinh phụ ngâm.

lời:

• Thông điệp: Con người cần biết sống hòa hợp giữa lý tưởng và thực tại, không nên quá mộng tưởng xa rời đời sống.
• Giải thích: Câu chuyện của Từ Thức cho thấy nếu con người chỉ chạy theo ước mơ thoát tục, xa rời đời thường, cuối cùng sẽ cô đơn và lạc lõng. Chỉ khi ta biết dung hòa giữa mộng và thực, cuộc sống mới có ý nghĩa bền lâu.

• Đây là lời khẳng định khát vọng giải thoát khỏi cuộc đời ô trọc, đồng thời bộc lộ thái độ bất mãn với thực tại phong kiến.

a. Một số chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Pháp:

• Tăng thuế, bắt dân ta đóng nhiều loại thuế nặng.
• Mở rộng khai thác tài nguyên (than, cao su…).
• Xây dựng giao thông phục vụ khai thác và quân sự.
• Không phát triển công nghiệp nặng, kìm hãm kinh tế bản địa.