câu 1

1. Xây dựng hệ thống giáo dục Nho học hoàn chỉnh

+ Nhà nước phong kiến Đại Việt đã sớm xây dựng nền giáo dục theo tinh thần Nho giáo, lấy việc đào tạo nhân tài phục vụ đất nước làm trọng tâm.

+ Quốc Tử Giám – trường đại học đầu tiên – được thành lập dưới triều Lý (1076), ban đầu dành cho con cháu hoàng tộc, sau mở rộng cho cả con em quan lại và dân thường có năng lực.

2. Phát triển khoa cử

+ Chế độ thi cử chính quy ra đời để tuyển chọn nhân tài, với các kỳ thi lớn như Thi Hương, Thi Hội, Thi Đình.

+ Khoa thi đầu tiên được tổ chức năm 1075 dưới thời vua Lý Nhân Tông.

+ Danh hiệu Tiến sĩ xuất hiện, những người đỗ đạt được vinh danh bằng việc khắc tên trên bia đá tại Văn Miếu - Quốc Tử Giám (bắt đầu từ thời Lê Thánh Tông, năm 1484).

3. Khuyến khích học tập rộng rãi

+ Các triều đại từ Lý, Trần, Lê đều coi trọng giáo dục, tổ chức việc mở trường ở các làng xã, khuyến khích dân học chữ, dù phổ biến nhất vẫn là tầng lớp trên.

+ Một số nhà vua như Trần Nhân Tông, Lê Thánh Tông đích thân ra các chiếu chỉ, luật lệ khuyến học.

4. Đóng góp lớn về nhân tài và tư tưởng

- Các triều đại Đại Việt đã đào tạo ra nhiều nhân tài kiệt xuất, góp phần bảo vệ và xây dựng đất nước, như:

+Chu Văn An (thầy giáo mẫu mực)

+Nguyễn Trãi (danh nhân văn hóa thế giới)

+Lê Quý Đôn (bách khoa toàn thư sống)

-Giáo dục không chỉ đào tạo tri thức mà còn truyền bá các giá trị đạo đức, trung quân, ái quốc, nhân nghĩa.

5. Tinh thần độc lập trong giáo dục

-Dù chịu ảnh hưởng Trung Hoa, nhưng Đại Việt đã biến đổi linh hoạt chương trình học để phù hợp với bản sắc dân tộc.

-Ngoài Nho giáo, các tư tưởng Phật giáo và Đạo giáo cũng được giảng dạy, đặc biệt trong giai đoạn đầu thời Lý - Trần.

câu 2

1. Trung tâm giáo dục quốc gia đầu tiên

+Văn Miếu – Quốc Tử Giám chính là trường đại học đầu tiên của Đại Việt, đánh dấu bước trưởng thành quan trọng của nền giáo dục quốc gia.

+Đây là nơi đào tạo tầng lớp trí thức, quan lại cho bộ máy nhà nước, góp phần xây dựng một chính quyền vững mạnh và văn minh.

2. Khẳng định vai trò của tri thức và nhân tài

+Văn Miếu đề cao giá trị của học vấn và nhân tài, thể hiện tư tưởng: "hiền tài là nguyên khí của quốc gia".

+Chính sách khắc bia Tiến sĩ đã tôn vinh những người đỗ đạt, vừa khuyến khích học tập, vừa lưu danh cho muôn đời sau.

3. Gìn giữ và phát triển truyền thống văn hóa dân tộc

+Văn Miếu không chỉ là trường học mà còn là biểu tượng văn hóa, thể hiện sự kế thừa và sáng tạo từ nền văn hóa Trung Hoa, đồng thời phát triển bản sắc riêng của Đại Việt.

+Đây cũng là nơi tổ chức nhiều lễ hội trọng đại, các hoạt động văn hóa, giáo dục truyền thống.

4. Thúc đẩy sự phát triển tư tưởng đạo đức

+Giáo dục ở Văn Miếu không chỉ dạy chữ mà còn bồi dưỡng đạo đức, rèn luyện lòng trung thành, nhân nghĩa, những phẩm chất nền tảng cho xã hội Đại Việt.

+Tư tưởng nhân văn, yêu nước, trọng lễ nghĩa được gieo mầm trong lớp lớp thế hệ sĩ tử.

5. Tạo nền móng cho sự phát triển lâu dài của nền giáo dục Việt Nam

+Văn Miếu – Quốc Tử Giám trở thành hình mẫu cho việc tổ chức hệ thống trường học sau này trên toàn quốc.

+Góp phần duy trì và phát triển nền Nho học trong nhiều thế kỷ, ảnh hưởng sâu rộng đến tư duy, lối sống và chính trị Đại Việt.