Trong bài thơ Chân quê của Nguyễn Bính, nhân vật “em” hiện lên như biểu tượng của sự thay đổi giữa nét đẹp truyền thống và ảnh hưởng của lối sống hiện đại. Trước kia, “em” là cô gái quê giản dị, mộc mạc, gắn liền với hình ảnh cái yếm lụa sồi, cái áo tứ thân, chiếc khăn mỏ quạ – tất cả đều mang đậm hồn quê. Thế nhưng, sau một lần “đi tỉnh về”, “em” đã thay đổi. “Khăn nhung, quần lĩnh rộn ràng” – những thứ trang phục xa lạ với làng quê giờ đây khiến “anh” – người yêu quê mùa – cảm thấy buồn lòng và tiếc nuối. Nhân vật “em” trong bài thơ là hình ảnh của sự giao thoa giữa truyền thống và hiện đại, giữa cái mộc mạc và cái hào nhoáng. Qua đó, Nguyễn Bính thể hiện nỗi lòng của người yêu quê, yêu vẻ đẹp chân chất, mộc mạc và bày tỏ sự lo ngại trước nguy cơ mất đi bản sắc văn hóa dân tộc. Nhân vật “em” vì vậy không chỉ là cô gái trong chuyện tình quê mà còn đại diện cho một lớp người trẻ đang đứng giữa những lựa chọn của thời đại mới.

Tác phẩm Chân quê có một số thông điệp như sau: 

- Chúng ta cần có ý thức bảo vệ, giữ gìn những giá trị văn hóa truyền thống của quê hương, dân tộc. 

- Chúng ta cần học được cách sống, ứng xử phù hợp với môi trường sống của mình. 

Biện pháp tu từ được sử dụng ở đây là ẩn dụ. 

"Hương đồng gió nội" là nét đặc trưng của vùng quê. Tác giả dùng "hương đồng gió nội" để ẩn dụ cho chất quê chân chất, thật thà, giản dị của em, nhằm nhấn mạnh dường như chỉ sau một ngày đi tỉnh về em đã đánh mất những giá trị văn hóa truyền thống, đặc trưng của con người quê hương mình.

Trong bài thơ tác giả liệt kê 2 kiểu loại trang phục, lần lượt đại diện cho thành thị (trang phục của tỉnh) và nông thôn (trang phục của quê). 

- Trang phục của tỉnh: khăn nhung, quần lĩnh, áo cài khuy bấm.

- Trang phục của quê: yếm lụa sồi, dây lưng đũi, áo tứ thân, khăn mỏ quạ, quần nái đen. 

Nhan đề Chân quê gợi cho em cảm giác về chất quê mộc mạc, giản dị, chân chất, thật thà của những con người sống ở nông thôn.

Tự do