a) Khi đưa nam châm lại gần khung dây, từ thông qua khung dây tăng, dòng điện cảm ứng xuất hiện trong khung dây gây ra từ trường cảm ứng ngược chiều với từ trường ngoài (để chống lại sự tăng của từ thông qua khung dây) nên dòng điện cảm ứng chạy trên cạnh AB theo chiều từ B đến A (xác định nhờ quy tắc nắm tay phải).

b) Khi đưa nam châm ra xa khung dây, từ thông qua khung dây giảm, dòng điện cảm ứng xuất hiện trong khung dây gây ra từ trường cảm ứng cùng chiều với từ trường ngoài (để chống lại sự giảm của từ thông qua khung dây) nên dòng điện cảm ứng chạy trên cạnh AB theo chiều từ A đến B.

Một trạm phát điện, có hiệu điện thế 500 V truyền đi một công suất \(P = 50\) kW trên một đường dây có điện trở tổng cộng là \(R = 4\) Ω tới tải tiêu thụ.

a) Tính công suất hao phí trên đường dây, độ giảm thế, hiệu suất của sự truyền tải điện năng và hiệu điện thế tại nơi tiêu thụ.

b) Trước khi đưa lên đường dây tải điện, người ta nối hai cực của máy phát điện với một máy biến thế lí tưởng có tỉ số các vòng dây của cuộn sơ cấp trên cuộn thứ cấp là 0,1 để tăng áp. Hãy tính lại công suất hao phí trên đường dây, độ giảm thế, hiệu suất của sự truyền tải điện năng và hiệu điện thế tại nơi tiêu thụ.

Một trạm phát điện, có hiệu điện thế 500 V truyền đi một công suất \(P = 50\) kW trên một đường dây có điện trở tổng cộng là \(R = 4\) Ω tới tải tiêu thụ.

a) Tính công suất hao phí trên đường dây, độ giảm thế, hiệu suất của sự truyền tải điện năng và hiệu điện thế tại nơi tiêu thụ.

b) Trước khi đưa lên đường dây tải điện, người ta nối hai cực của máy phát điện với một máy biến thế lí tưởng có tỉ số các vòng dây của cuộn sơ cấp trên cuộn thứ cấp là 0,1 để tăng áp. Hãy tính lại công suất hao phí trên đường dây, độ giảm thế, hiệu suất của sự truyền tải điện năng và hiệu điện thế tại nơi tiêu thụ.

Câu 1:

Đoạn trích là một cuộc "động binh" của lòng trắc ẩn, nơi ngòi bút của Nguyễn Du không chỉ viết bằng mực mà bằng những giọt lệ chảy quanh thân phận con người. Về nội dung, tác phẩm là một sự nới rộng biên độ nhân đạo đến mức tối đa: không chỉ thương người sống, ông còn chiêu tuyết cho những linh hồn bị gạt ra ngoài lề lịch sử — từ người lính "mạng người như rác" đến kỹ nữ "buôn nguyệt bán hoa". Đó là cái nhìn nhân bản phổ quát, xóa nhòa ranh giới sang hèn để nhìn thấu nỗi đau của thực thể tồn tại. Về nghệ thuật, thể thơ song thất lục bát được điều khiển bậc thầy, tạo nên một điệu nhạc chiêu hồn trầm uất, nhịp điệu đứt nối như hơi thở tàn của chúng sinh. Hệ thống từ láy "lập lòe", "văng vẳng" không đơn thuần là miêu tả, mà là những ám ảnh thị giác và thính giác, tái hiện một cõi âm đầy tử khí nhưng ấm áp tình người. Nguyễn Du đã biến một thể loại nghi thức tôn giáo thành một kiệt tác triết học về nỗi đau, khẳng định rằng: chừng nào nỗi oan khuất chưa được giải tỏa, chừng đó lương tâm con người vẫn còn mắc nợ nhân gian.

Câu 2:

Văn học là "tờ giấy thông hành đi vào tâm hồn các thế hệ", và mỗi thế hệ khi bước vào đời đều mang theo một "bản mệnh" riêng biệt. Nếu trong văn học trung đại, con người bị bóp nghẹt bởi lễ giáo, thì ngày nay, Gen Z đang đối mặt với một loại xiềng xích vô hình nhưng tàn khốc không kém: định kiến xã hội. Người ta nhìn người trẻ qua lăng kính của sự hoài nghi, quy chụp chúng tôi là "thế hệ bông tuyết" — rực rỡ nhưng mong manh, hay những kẻ "lười biếng công nghệ" đang làm xói mòn các giá trị truyền thống. Nhưng dưới góc độ triết học hiện sinh, đây thực chất là một cuộc xung đột giữa trật tự cũ và khát vọng tự do mới.

Định kiến, nói như một nhà hiền triết, là "lớp sương mù che lấp bản chất của sự vật". Xã hội thường có xu hướng thần tượng hóa sự chịu đựng và xem sự im lặng là đức tính, vì thế khi Gen Z lên tiếng về sức khỏe tâm thần hay quyền được hạnh phúc, người ta gọi đó là "sự nhạy cảm độc hại". Nhưng hãy nhớ về nhân vật Điền trong Giăng sáng của Nam Cao: anh ta đau khổ bởi bi kịch giữa cơm áo và nghệ thuật chỉ vì anh ta sống quá thật với chính mình. Gen Z hôm nay cũng vậy, sự "nhạy cảm" ấy thực chất là một cuộc khởi nghĩa nhân văn, khi người trẻ dám khước từ việc trở thành những bánh răng vô hồn trong cỗ máy xã hội để đi tìm ý nghĩa thật sự của sự tồn tại. Chúng tôi không nhảy việc vì thiếu kiên nhẫn, chúng tôi "nhảy" để thoát khỏi những môi trường bóp nghẹt sự sáng tạo — đó chính là tinh thần "trung thực với bản thân" mà lý luận văn học luôn đề cao ở những tâm hồn nghệ sĩ.Nhìn sâu hơn, mọi sự phán xét về lối sống "YOLO" hay cách làm việc tự do (Freelance) của Gen Z thường bỏ quên một thực tế: đây là thế hệ đang gánh vác những áp lực chưa từng có của thời đại số. Chúng tôi không "lười", chúng tôi chỉ đang tối ưu hóa sức lao động bằng trí tuệ và sự kết nối toàn cầu. Nếu như những người lính trong thơ Nguyễn Du hy sinh vì "việc quan", thì Gen Z hôm nay đang chiến đấu trên một mặt trận khác: mặt trận của sự cô đơn giữa đám đông, của áp lực đồng lứa (Peer Pressure) và những biến đổi khí hậu đang đe dọa tương lai. Sự phản kháng của người trẻ trước các định kiến không phải là sự "ngông cuồng", mà là tiếng vang của nhu cầu được thấu hiểu thay vì phán xét.Như Nguyễn Minh Châu từng quan niệm về "hạt ngọc ẩn giấu trong tâm hồn", mỗi thế hệ đều chứa đựng những giá trị tinh hoa riêng biệt. Gen Z không cần một "lệnh ân xá" cho lối sống của mình, chúng tôi cần một cuộc đối thoại sòng phẳng. Thế giới sẽ không trở nên tốt đẹp hơn bằng cách dập tắt những tiếng nói khác biệt, mà bằng cách học cách lắng nghe chúng. Hãy nhìn người trẻ như những hành giả đang in dấu chân lên mặt đất theo cách của riêng mình — dù có đôi chút nổi loạn, nhưng đó là những bước chân hướng về phía ánh sáng của sự thật, lòng trắc ẩn và sự tự do.

Khép lại cuộc hành trình giải phẫu định kiến, tôi chợt nhận ra rằng, dù là mười loại chúng sinh trong tiếng khóc chiêu hồn của Nguyễn Du xưa kia hay thế hệ Gen Z trong làn sóng định kiến hôm nay, cái mà con người khát khao nhất vẫn luôn là một sự thấu cảm vẹn toàn. Mọi sự quy chụp hay dán nhãn suy cho cùng chỉ là bức tường ngăn cách những trái tim, là sự chối bỏ quyền được khác biệt của mỗi cá nhân. Thế giới sẽ không trở nên rực rỡ hơn bởi những bản sao hoàn hảo của quá khứ, mà bởi những nốt nhạc tự do, dẫu có đôi khi lạc nhịp nhưng lại mang hơi thở của một thời đại mới. Gen Z không cần một 'lệnh ân xá' hay sự thương hại cho lối sống của mình, chúng tôi cần một sự tin cậy công bằng để được sai, được thử và được định nghĩa lại khái niệm về thành công. Như một nhận định văn học kinh điển: 'Con người sinh ra không phải để tan biến đi như một hạt cát vô danh, mà là để in dấu chân trên mặt đất, in dấu chân trong lòng người khác'. Chúng tôi đang nỗ lực in dấu chân ấy theo cách riêng của mình — một dấu chân không rập khuôn theo lề thói cũ nhưng đầy ắp lòng nhân đạo và khát vọng sống trọn vẹn. Hãy để định kiến lùi lại phía sau, nhường chỗ cho niềm tin, bởi chỉ khi ấy, những mầm non của tương lai mới thực sự có đủ bầu khí quyển để vươn mình, kiến tạo nên một kỷ nguyên nơi sự khác biệt được tôn vinh như một món quà của sự tồn tại.

Câu 1:

Các phương thức biểu đạt được sử dụng

- Biểu cảm: Phương thức chủ đạo, thể hiện lòng xót thương, sự đồng cảm sâu sắc của tác giả trước những kiếp người bất hạnh.

-Tự sự: Kể lại cuộc đời, số phận và những biến cố của các hạng người trong xã hội (đi lính, buôn nguyệt bán hoa, hành khất).

-Miêu tả: Tái hiện những hình ảnh thực tế đầy ám ảnh như "nước khe cơm vắt", "lửa ma trơi lập lòe", "nằm cầu gối đất".

Câu 2:

Những kiếp người xuất hiện trong đoạn trích

-Người lính: Những người phải bỏ nhà đi lính theo việc quan, chịu cảnh gian khổ nơi rừng thiêng nước độc và hy sinh oan uổng trên chiến trường.

- Người kỹ nữ: Những người phụ nữ "buôn nguyệt bán hoa", đánh đổi tuổi thanh xuân để rồi khi về già chịu cảnh cô độc, không nơi nương tựa.

- Người phụ nữ nói chung: Những thân phận chịu nhiều phiền não, đau đớn, đại diện cho kiếp người nhỏ bé bị số phận vùi dập.

-Người hành khất: Những người nghèo khổ lang thang, sống dựa vào sự bố thí của thiên hạ, chết vùi nơi đầu đường xó chợ mà không có người thân thích.

Câu 3:

Hiệu quả của việc sử dụng từ láy:

- Từ "Lập lòe": Gợi hình ảnh ánh sáng mờ ảo, chập chờn của ngọn lửa ma trơi, tạo nên một không gian âm u, lạnh lẽo và đầy tử khí.

- Từ "Văng vẳng": Gợi âm thanh mơ hồ nhưng dai dẳng, xoáy sâu vào tâm linh, diễn tả tiếng kêu oan khuất, đau đớn của những linh hồn không được siêu thoát.

-Hiệu quả chung: Các từ láy làm tăng tính tạo hình và biểu cảm, nhấn mạnh sự thê lương của cảnh vật và nỗi đau tột cùng của những kiếp người sau khi lìa đời, khơi gợi lòng trắc ẩn nơi người đọc.

Câu 4:

Đoạn trích tập trung phản ánh số phận bi thảm, đầy rẫy những oan ức và bất hạnh của các tầng lớp chúng sinh trong xã hội cũ đầy biến động. Qua hình ảnh người lính, kỹ nữ và kẻ hành khất, tác giả làm nổi bật sự mong manh của kiếp người giữa vòng xoáy khổ đau và sự quên lãng. Cảm hứng chủ đạo bao trùm đoạn văn là cảm hứng nhân đạo thiết tha và niềm xót thương vô hạn của Nguyễn Du. Đó không chỉ là sự thương hại thông thường mà là sự thấu cảm sâu sắc đến tận cùng nỗi đau của cả người sống và người đã khuất. Tác giả đã dùng ngòi bút để chiêu hồn, để an ủi và đòi lại sự trân trọng cho những linh hồn vốn bị coi rẻ như cỏ rác, từ đó khẳng định giá trị nhân văn cao cả của tác phẩm.

Câu 5:

Từ tiếng khóc thương chúng sinh của Nguyễn Du, ta thấy hiện rõ truyền thống nhân đạo rạng ngời của dân tộc Việt Nam qua bao thế hệ. Đây là nét đẹp văn hóa kết tinh từ tình thương yêu, sự đồng cảm giữa người với người, đặc biệt là đối với những mảnh đời yếu thế và bất hạnh. Truyền thống ấy không chỉ nằm ở những lời ca, tiếng hát mà đã chuyển hóa thành những hành động thiết thực như "lá lành đùm lá rách" hay "bầu ơi thương lấy bí cùng". Trong dòng chảy lịch sử, lòng nhân đạo đã tạo nên sức mạnh kết nối cộng đồng, giúp dân tộc vượt qua mọi cơn bão táp của thiên tai và địch họa. Ngày nay, tinh thần ấy vẫn luôn sống động thông qua các phong trào thiện nguyện, các chương trình hỗ trợ người nghèo và sự sẻ chia trong những lúc hoạn nạn. Tình nhân đạo giúp chúng ta biết trân trọng giá trị con người hơn bao giờ hết, nhắc nhở mỗi cá nhân sống vị tha và bao dung hơn. Chính sự thấu cảm trước nỗi đau của đồng loại, như cách Nguyễn Du đã thấu cảm cho thập loại chúng sinh, là sợi dây bền chặt nhất để xây dựng một xã hội văn minh và ấm áp. Cuối cùng, lòng nhân đạo không chỉ cứu rỗi những phận đời cơ cực mà còn làm giàu thêm tâm hồn của chính người trao đi, khẳng định bản sắc cao quý của con người Việt Nam.

Câu 1:

Đoạn trích Tôi kéo xe không chỉ là một phóng sự ghi lại sự thật mà còn là lời tố cáo đầy xúc động, qua đó thể hiện rõ mong muốn nhân đạo và tiến bộ của nhà báo Tam Lang về nghề kéo xe chở người trước Cách mạng tháng Tám 1945. Mong muốn lớn nhất của ông chính là xóa bỏ nghề kéo xe tay chở người vì tính chất phi nhân đạo và hủy hoại con người của nó. Tác giả đã tự mình trải nghiệm để chứng minh công việc này biến người phu xe thành "một cái... nồi sốt de", thành "công cụ" vô tri, bị tước đoạt nhân phẩm và quyền sống. Qua câu kết "Người làm cu-li xe kéo, người chết non!" và chi tiết người bạn toan đánh ông già phu xe, Tam Lang phơi bày sự tàn nhẫn của xã hội: người lao động bị bóc lột sức lực đến kiệt cùng, bị coi rẻ và chết sớm. Do đó, mong muốn của ông là chấm dứt cảnh tượng đau lòng này, nơi nhân phẩm con người bị chà đạp, để những người cùng khổ có được cuộc sống tốt đẹp hơn, không bị bóc lột, không phải chịu đựng sự hành hạ thể xác đến mức độ ấy, thể hiện tinh thần nhân văn cao cả của một người cầm bút đấu tranh vì công bằng xã hội.

Câu 2:

Cuộc sống là một hành trình dài vô tận với vô vàn thử thách và mục tiêu cần chinh phục. Trong hành trình đó, nếu tài năng là một hạt giống quý giá, thì nỗ lực chính là nguồn nước và ánh sáng nuôi dưỡng hạt giống ấy đơm hoa kết trái. Nỗ lực không chỉ là hành động cố gắng đơn thuần mà còn là biểu hiện của ý chí kiên cường, là động lực cốt lõi dẫn đến mọi thành công và mang lại những ý nghĩa sâu sắc, bền vững cho cuộc đời mỗi con người.

Trước hết, nỗ lực là chìa khóa mở cánh cửa thành công. Thực tế chứng minh, không có thành tựu nào đạt được mà không cần đổ mồ hôi, nước mắt và thời gian. Danh họa Leonardo da Vinci hay nhà phát minh Thomas Edison đều là những tấm gương điển hình. Thành công của họ không chỉ dựa vào thiên bẩm mà còn được xây dựng từ hàng ngàn giờ miệt mài, thử nghiệm thất bại và không ngừng hoàn thiện bản thân. Sự nỗ lực biến những tiềm năng mơ hồ thành kết quả rõ ràng, giúp con người vượt qua những giới hạn tưởng chừng không thể. Nếu chỉ dựa vào may mắn hoặc tài năng ban đầu mà thiếu sự nỗ lực duy trì, mọi thứ sẽ dễ dàng trở nên trì trệ và lụi tàn.

Hơn thế nữa, nỗ lực giúp ta phát triển bản thân và hình thành nhân cách kiên cường. Khi dốc hết sức mình cho một mục tiêu, ta không chỉ học được những kiến thức, kĩ năng mới mà còn rèn luyện được phẩm chất quý giá: tính kỉ luật, sự bền bỉ và khả năng chịu đựng áp lực. Những lần vấp ngã, những thất bại trong quá trình nỗ lực chính là bài học vô giá, tôi luyện ý chí và biến những cá nhân yếu đuối thành người mạnh mẽ. Chính nhờ nỗ lực đứng dậy sau mỗi lần thử thách, ta mới hiểu được giá trị thực sự của sự cố gắng và trở nên tự tin hơn vào khả năng của mình. Như triết gia Khổng Tử từng nói: "Đường đi khó, không phải vì khó, mà vì ít người đi." Sự nỗ lực chính là sự dũng cảm chọn đi con đường khó khăn để đạt đến vinh quang.

Cuối cùng, nỗ lực mang lại sự tôn trọng và ý nghĩa cho cuộc sống. Một người luôn nỗ lực không ngừng sẽ nhận được sự kính trọng từ cộng đồng, không chỉ vì thành công họ đạt được mà còn vì tinh thần cầu tiến, không bao giờ bỏ cuộc. Đối với cá nhân, việc sống hết mình, cống hiến hết sức lực và trí tuệ cho đam mê hay công việc sẽ lấp đầy cuộc sống bằng niềm vui và sự thỏa mãn. Nó giúp ta cảm thấy có ích, có giá trị và đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của xã hội, thay vì sống một cuộc đời vô vị, dựa dẫm và thụ động.

Tóm lại, sự nỗ lực là một phẩm chất không thể thiếu, là một triết lí sống tích cực. Nó là ngọn lửa thắp sáng tiềm năng, là động lực thúc đẩy sự tiến bộ cá nhân và xã hội. Dù mục tiêu là gì, từ việc học tập, công việc đến việc rèn luyện sức khỏe, chỉ khi ta chấp nhận dấn thân và nỗ lực hết mình, ta mới thực sự cảm nhận được ý nghĩa đích thực của cuộc đời. Hãy nhớ rằng, ngày hôm nay bạn nỗ lực bao nhiêu, tương lai sẽ trả lại cho bạn bấy nhiêu quả ngọt.

1. Xác định thể loại của văn bản.

Thể loại của văn bản là phóng sự hoặc ghi chép/ký sự báo chí.

Văn bản thuộc thể loại ký (kí sự/phóng sự) vì tác giả - một nhà báo - đã trực tiếp trải nghiệm công việc kéo xe để thu thập tư liệu và phản ánh chân thực cuộc sống, nỗi khổ của người phu xe, đúng với đặc trưng của phóng sự báo chí là sự kết hợp giữa tính xác thực, khách quan của sự kiện với cảm xúc, suy nghĩ cá nhân của người viết.

2. Văn bản ghi chép về sự việc gì

Văn bản ghi chép về những trải nghiệm đầu tiên và nỗi vất vả cực nhọc tột cùng của nhân vật "tôi" (một nhà báo đóng vai người thất nghiệp) khi lần đầu tiên thực hiện một "cuốc xe" kéo khách từ Đồn Thủy lên Yên Phụ. Đồng thời, văn bản còn ghi lại những suy nghĩ, chiêm nghiệm đầy xót xa của anh về nghề phu xe và số phận của họ.

3. Xác định và phân tích tác dụng của những biện pháp tu từ được sử dụng trong câu: "Ruột thì như vặn từ dưới rốn đưa lên, cổ thì nóng như cái ống gang, đưa hơi lửa ra không kịp.".

*Biện pháp tu từ: Chủ yếu là so sánh.

 * Phân tích và Tác dụng:

   -Phép so sánh "Ruột thì như vặn từ dưới rốn đưa lên" diễn tả cảm giác đau đớn, quặn thắt dữ dội bên trong, gợi lên sự kiệt sức, gắng gượng vượt quá giới hạn thể chất.

   -Phép so sánh "cổ thì nóng như cái ống gang, đưa hơi lửa ra không kịp" đặc tả cảm giác nóng rát, khô khốc ở cổ họng, nhấn mạnh sự hụt hơi, thiếu ô-xy trầm trọng, như thể cơ thể đang bốc cháy vì phải vận động quá mức.

   - Tác dụng chung: Các phép so sánh này cụ thể hóa, hình tượng hóa những cảm giác đau đớn, kiệt quệ về thể xác, giúp người đọc cảm nhận sâu sắc và đồng cảm với sự khổ cực, tàn phá sức khỏe mà nghề kéo xe mang lại cho người phu.

4. Chi tiết nào trong văn bản gây ấn tượng nhất với anh/chị? Vì sao?

Chi tiết gây ấn tượng mạnh mẽ nhất là câu: "Tôi thấy tôi không phải là người nữa, chỉ là một cái... nồi sốt de." (nồi hơi).

 -Sự phi nhân hóa: Chi tiết này thể hiện sự biến chất, phi nhân hóa thân phận người phu xe. Anh ta không còn cảm thấy mình là con người mà chỉ là một công cụ, một cỗ máy (cái nồi hơi) phải hoạt động hết công suất.

 - Cực độ của sự kiệt sức: "Nồi sốt de" là hình ảnh của vật chứa hơi nước sôi, gợi lên sự hầm hập, nóng bỏng, toát mồ hôi dữ dội, thể hiện sự kiệt quệ tột cùng của cơ thể. Sức lực đã cạn kiệt, cơ thể chỉ còn là một khối vật chất đang bốc hơi.

 -Giá trị tố cáo: So sánh này vừa hài hước chua chát vừa trần trụi đau xót, nhấn mạnh sự tàn khốc của công việc đã vắt kiệt thể xác và tước đi nhân tính của người lao động.

5. Qua văn bản, tác giả thể hiện tình cảm, tư tưởng gì

Qua văn bản, Tam Lang đã thể hiện:

 * Tình cảm:

   -Sự xót thương, cảm thông sâu sắc đối với nỗi khổ cực, tủi nhục và thân phận bị bóc lột của những người phu xe.

   -Sự phẫn nộ thầm kín trước thái độ thô bạo, coi thường người lao động của giới thượng lưu.

 * Tư tưởng:

   -Phản ánh hiện thực xã hội đen tối thời bấy giờ, nơi tồn tại sự bóc lột tàn nhẫn và sự bất công sâu sắc giữa tầng lớp giàu có và tầng lớp lao động nghèo khổ.

   -Khẳng định giá trị nhân đạo: Nghề kéo xe là một nghề tàn phá sức khỏe và tính mạng con người, khiến người phu chết non ("Người làm cu-li xe kéo, người chết non!"). Tác giả muốn cảnh tỉnh xã hội về sự tàn khốc của công việc và đấu tranh cho quyền sống, quyền làm người của tầng lớp dưới đáy.

Câu 1.

Bài làm:

Bé Gái, nhân vật trung tâm trong Nhà nghèo của Tô Hoài, là một bi kịch sống, đại diện cho những số phận vô tội bị cái đói gặm nhấm đến tận xương tủy. Gái hiện lên không chỉ với hình hài còm cõi, "trong người nó có bao nhiêu xương sườn giơ hết cả ra"—một hình ảnh gây ám ảnh về sự bóc lột thể xác—mà còn mang gánh nặng tâm lý sớm hơn tuổi. Nó "khóc thút thít" khi cha mẹ cãi nhau, minh chứng cho sự nhạy cảm và nỗi sợ hãi tột cùng trước sự bất an ngay trong tổ ấm. Gái đã sớm trở thành một người lớn bất đắc dĩ, phải "ra tận đầu xóm xin lửa" để giữ hơi ấm cho bếp nghèo.Đỉnh điểm của bi kịch là cái chết. Trong khoảnh khắc cuối cùng của đời mình, Gái gục ngã giữa bãi cỏ, "hai tay ôm khư khư cái giỏ nhái", chết bên miếng ăn mưu sinh. Chi tiết này không chỉ là một cái chết thương tâm mà còn là một biểu tượng lạnh lùng: sự sống của Gái đã bị đồng hóa hoàn toàn với cuộc vật lộn miếng cơm manh áo. Cái chết ấy là lời tố cáo đanh thép nhất, không cần ngôn từ, về một xã hội đã vô tình để cái nghèo trở thành lưỡi hái oan nghiệt, tước đoạt cả hy vọng và sinh mạng của những mầm non non nớt nhất.

Câu 2.   

Bài làm:

Nếu gia đình là pháo đài cuối cùng che chở tâm hồn, thì bạo lực gia đình lại là một cuộc xâm lăng tàn khốc, đẩy những đứa trẻ vào trạng thái khủng hoảng tâm lý sâu sắc và tê liệt sự phát triển. Trong bối cảnh xã hội hiện đại, khi sự căng thẳng kinh tế và áp lực cuộc sống gia tăng, vấn đề bạo lực trong gia đình càng trở nên nhức nhối, để lại những vết sẹo vô hình, hủy hoại trọn vẹn tiềm năng và tương lai của thế hệ trẻ.

Trước hết, bạo lực gia đình gieo mầm khủng hoảng cảm xúc và tâm lý kéo dài. Trẻ em chứng kiến hoặc là nạn nhân trực tiếp của bạo hành phải đối mặt với nỗi sợ hãi dai dẳng, dẫn đến sự suy giảm nghiêm trọng về sức khỏe tinh thần. Sự căng thẳng liên tục này làm tăng nguy cơ phát triển các rối loạn tâm lý phức tạp như Trầm cảm lâm sàng, Rối loạn lo âu lan tỏa và đặc biệt là Hội chứng rối loạn stress sau sang chấn (PTSD). Những đứa trẻ này khó hình thành lòng tin cơ bản vào người lớn, sống trong tâm thế phòng thủ, hoặc thu mình, tự ti, làm mất đi khả năng tương tác xã hội một cách lành mạnh. Thực tế báo động được thể hiện qua số liệu điều tra tại Việt Nam: Theo Khảo sát MICS 2020-2021, hơn 72% trẻ em trong độ tuổi 10-14 đã từng chịu đựng bạo lực kỷ luật. Con số này không chỉ là thống kê, mà là bằng chứng về sự phổ biến đáng sợ của bạo lực ngay tại nơi được coi là an toàn nhất, tạo ra một thế hệ lớn lên với nhiều tổn thương nội tại.

Kế đến, bạo lực gia đình là mô hình độc hại truyền thụ sự hung hăng và phá vỡ tiến trình giáo dục. Lý luận tâm lý xã hội chỉ ra rằng, trẻ em học hành vi qua sự quan sát và bắt chước. Khi thấy bạo lực được sử dụng như một công cụ hiệu quả để giải quyết xung đột, trẻ sẽ tiếp nhận nó như một cách thức ứng xử chuẩn mực. Đây là căn nguyên của sự "di truyền" bạo lực qua các thế hệ, khi nạn nhân của tuổi thơ có nguy cơ trở thành người gây bạo hành trong gia đình riêng của mình sau này. Thêm vào đó, môi trường gia đình căng thẳng làm giảm khả năng tập trung, tư duy phản biện, và kiểm soát cảm xúc, ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả học tập. Theo một nghiên cứu chuyên sâu, bạo lực gia đình có sức công phá đến mức ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của trẻ chiếm tới 91%, kéo theo nguy cơ gia tăng các hành vi lệch chuẩn xã hội, thậm chí là phạm pháp hình sự. Đây là minh chứng cho thấy bạo lực không chỉ hủy hoại một cá nhân mà còn đe dọa sự ổn định và chất lượng nguồn nhân lực của toàn xã hội.

Để ngăn chặn vòng xoáy bi kịch này, cần có sự can thiệp đa chiều và quyết liệt. Bên cạnh việc thực thi nghiêm minh pháp luật, cần đẩy mạnh các chương trình giáo dục về kỹ năng làm cha mẹ tích cực (positive parenting) và trí tuệ cảm xúc, giúp người lớn thay thế bạo lực bằng đối thoại và sự tôn trọng. Quan trọng hơn, toàn xã hội, từ nhà trường đến cộng đồng, phải đóng vai trò là "tai mắt", đảm bảo rằng các cơ chế bảo vệ như đường dây nóng 111 phải luôn là cầu nối tin cậy để kịp thời giải cứu và hỗ trợ phục hồi tâm lý cho trẻ em.

Tóm lại, bạo lực gia đình là một vết thương không được phép tồn tại trong bất kỳ xã hội văn minh nào. Bảo vệ trẻ em khỏi sự xâm hại vô hình này không chỉ là trách nhiệm đạo đức mà là nghĩa vụ kiến tạo tương lai, đảm bảo rằng mọi đứa trẻ đều được trao cơ hội lớn lên trong sự an toàn, yêu thương, và phát huy tối đa tiềm năng, góp phần xây dựng một xã hội nhân văn và bền vững.

Câu 1. Xác định thể loại của văn bản.

 Thể loại của văn bản là truyện ngắn.

Câu 2. Chỉ ra phương thức biểu đạt chính của văn bản.

 Phương thức biểu đạt chính của văn bản là tự sự (kể chuyện).

Câu 3. Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn: “Khi anh gặp chị, thì đôi bên đã là cảnh xế muộn chợ chiều cả rồi, cũng dư dãi mà lấy nhau tự nhiên.”.

 -Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn là ẩn dụ (sử dụng cụm từ "xế muộn chợ chiều").

Tác dụng:

 -Cụm từ "xế muộn chợ chiều" ẩn dụ cho hoàn cảnh, tình trạng của cả anh Duyện và chị Duyện.

 - Nó gợi lên sự tàn tạ, đổ vỡ, đã qua thời xuân sắc, thời tươi đẹp nhất của cuộc đời (tuổi đã cao, ngót ba mươi tuổi mới lấy chồng; mang tật ở chân, lưng cõng bướu).

 -Đồng thời, nó cũng ngụ ý về sự bế tắc, chẳng còn lựa chọn nào tốt hơn; việc họ đến với nhau là điều tất yếu, tự nhiên trong hoàn cảnh nghèo khó, mang tật nguyền, như những món hàng còn sót lại vào cuối buổi chợ. Biện pháp tu từ này làm nổi bật thêm bi kịch và thân phận hẩm hiu của đôi vợ chồng nghèo.

Câu 4. Nội dung của văn bản này là gì?

 -Nội dung chính của văn bản là: Phản ánh cuộc sống đói nghèo, cơ cực, bế tắc và bi kịch của gia đình anh Duyện - chị Duyện ở nông thôn Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám, đặc biệt là thân phận đáng thương của những đứa trẻ con nhà nghèo, mà cái chết của bé Gái là một bi kịch đau lòng, một kết cục thảm khốc của cuộc sống khốn cùng.

 -Văn bản mô tả rõ nét sự cùng quẫn vật chất (cãi nhau vì miếng ăn, không mua nổi bao diêm), sự tha hóa về tinh thần (những trận cãi vã, chửi rủa, dọa giết nhau) và sự bấp bênh của những kiếp người nghèo khổ.

 -Nổi bật lên là hình ảnh bé Gái, một nạn nhân của sự nghèo đói, phải vất vả đi bắt nhái để kiếm miếng ăn, rồi chết một cách thương tâm giữa bãi cỏ lạnh lẽo.

Câu 5. Em ấn tượng với chi tiết nào nhất? Vì sao?

 -Chi tiết ấn tượng nhất với em : Chi tiết về cái chết của bé Gái: "Anh trông thấy cái Gái nằm gục trên cỏ, hai tay ôm khư khư cái giỏ nhái. Lưng nó trần xám ngắt. Chân tay nó co queo lại. Vừa lúc ấy, miệng nó ngoáp ngoáp mấy cái; đôi mắt lộn lòng trắng lên mấy lần rồi nhắm hẳn. Chân tay nó duỗi ra. Con bé giẫy chết rồi."

 -Tính bi kịch và xót xa: Chi tiết này là đỉnh điểm của bi kịch trong truyện. Cái chết của một đứa trẻ đang phải vật lộn kiếm miếng ăn (ôm khư khư giỏ nhái) đã lột tả sâu sắc sự tàn khốc của cái nghèo đối với những số phận yếu ớt.

 -Sự đối lập: Ngay trước đó, Gái vẫn còn "cười tủm một mình" khi bắt được nhái, thể hiện niềm vui đơn sơ, hiếm hoi. Sự chuyển biến đột ngột từ niềm vui nhỏ nhoi sang cái chết lạnh lẽo làm tăng thêm sự thương cảm.

 -Giá trị tố cáo: Chi tiết này tố cáo mạnh mẽ xã hội cũ đã đẩy những người dân nghèo đến bước đường cùng, khiến một đứa trẻ phải chết vì kiệt sức, đói rét, hoặc có thể do nọc rắn (gợi ý qua chi tiết "một lối bò dài như cái sào lúa còn hằn lại"), trong khi bố mẹ nó vẫn đang mải miết đi bắt nhái để lo bữa ăn tối. Nó khiến người đọc nhận ra cái nghèo không chỉ tước đoạt miếng ăn mà còn cướp đi cả mạng sống.

Lớp cặn trắng bám dưới đáy ấm khi đun nước giếng khoan chủ yếu là các muối không tan như \(\text{CaCO}_{3}\) và \(\text{MgCO}_{3}\), hình thành do phản ứng của ion \(\text{Ca}^{2 +}\) và \(\text{Mg}^{2 +}\) trong nước với \(\text{HCO}_{3}^{-}\) khi đun nóng.

Khi dùng giấm ăn (\(\text{CH}_{3} \text{COOH}\)) để làm sạch, giấm phản ứng với các muối cacbonat tạo ra khí \(\text{CO}_{2}\) và muối tan, khiến lớp cặn tan biến.

Phương trình hóa học:

1. \(\text{CaCO}_{3} + 2 \text{CH}_{3} \text{COOH} \rightarrow \text{Ca}(\text{CH}_{3} \text{COO})_{2} + \text{CO}_{2} \uparrow + \text{H}_{2} \text{O}\)
2. \(\text{MgCO}_{3} + 2 \text{CH}_{3} \text{COOH} \rightarrow \text{Mg}(\text{CH}_{3} \text{COO})_{2} + \text{CO}_{2} \uparrow + \text{H}_{2} \text{O}\).

Kết luận: Giấm làm sạch cặn bằng cách hòa tan các muối cacbonat thành khí và muối tan.